苐二篇 THIÊN THỨ HAI 千理 THIÊN LÝ Lý công , Lý phải của trời, Lẽ tự nhiên
千理
THIÊN LÝ
Lý công , Lý phải của trời, Lẽ tự nhiên
12.擭 罪 於 千 無 所 禱 也.
Nguyên âm
Hoạch tội ư thiên vô sở đảo giã.
Dịch nghĩa
Người làm điều ác, mắc tội với trời, không thể cầu đảo nơi đâu cho thoát tội được.
Khổng phu tử
Người nào mắc tội với trời,
Chắc rằng không thể tìm nơi kêu cầu
13.順 天 者 存 逆 天 者 亡
Nguyên âm
Thuận thiên giả tồn, nghịch thiên giả vong.
Dịch nghĩa
Người nào thuận lẽ trời thì còn, người nào làm trái lẽ trời thì mất.
Mạnh tử
Thuận theo lẽ phải của trời
Chắc rằng đứng vững giữa trời bình yên
Nếu làm trái lẽ tự nhiên
Chính mình rước lấy mối phiền bại vong.
14.循 天 理 則 不 求 利, 而 自 無 不 利. 循 人 欲 則 求 利 未 得, 而 害 已 隨 之
Nguyên âm
Tuần thiên lý tắc bất cầu lợi nhi tự vô bất lợi . tuần nhân dục tắc cầu lợi vị đắc, nhi hại dĩ tùy chi.
Dịch nghĩa
Thuận theo lẽ phải của trời chẳng cầu lợi mà không việc gì chẳng lợi. thuận theo long dục của người cầu lợi chưa được mà hại đã theo
Sách cận tư lục
Thuận theo lẽ phải của trời,
Chẳng cầu lợi cũng lợi người lợi ta
Quen vì lòng dục làm ra,
Lợi thường chưa được hại đã theo sau.
15.種 瓜 得 瓜,種 豆 得 豆 . 天 網 恢 恢, 疏 而 不 漏, 深 耕 淺 種, 尚 有 天 災 , 利 己 損 人 豈 無 果 報?
Nguyên âm
Chủng qua đắc qua, chủng đậu đắc đậu. thiên võng khôi khôi , sơ nhi bất lậu, thâm canh thiển chủng, thượng hữu thiên tai. lợi kỷ tổn nhân khởi vô quả báo?
Dịch nghĩa
Người làm việc lành thì gặp điều lành, làm việc ác thì gặp điều ác, cũng như trồng dưa thì được hái dưa, trồng đậu thì được hái đậu, lưới trời lồng lộng (trùm bọc khắp nơi) dù thưa mà chẳng lọt đâu..Có người cày sâu trồng cạn, làm việc lương hiền còn có khi gặp tai vạ tự nhiên. Huống chi những người làm lợi cho mình, làm hại kẻ khác, há không có quả báo hay sao?
Trồng dưa được dưa
Trồng đậu được đậu
Lưới trời mênh mông
Thưa mà chẳng lậu
Cày sâu trồng cạn
Còn gặp tai trời
Lợi mình hại người
Há không quá báo?
16.謀 事 在 人,宬 事 在 天.人 願 如 此 如 此,天 理 未 然 未 然.
Nguyên âm
Mưu sự tại nhân , thành sự tại thiên. Nhân nguyện như thử như thử , thiên lý vị nhiên vị nhiên.
Dịch nghĩa
Mưu việc tại người, nên việc tại trời. người muốn như thế, nhưng lẽ trời chưa cho như vậy.
Gia Cát Khổng Minh
Xưa nay mưu việc tại người
Nhưng mà nên việc tại trời chứ sao!
Lòng người muốn những thế nào?
Lẽ trời chưa thuận, tính sao cho tròn.
Tư liệu sưu tầm
|