Tản văn
11.03.2014
Nguyễn Hữu Quý
Vạn lý Trường Sơn

Chương 1. DƯỚI TÁN CÂY BỒ ĐỀ


 


                    1


 


Sinh ra cùng ngày với tượng đài


 


                           Tổ quốc ghi công


 


cây bồ đề đã trở thành đại thụ


 


tán lá – bầu trời tròn che chở


 


vạn linh hồn phiêu diêu...


 


Duy nhất mọc ở Nghĩa trang Trường Sơn


 


mọc không do ai trồng cả


 


cây bồ đề từ lòng Phật bước ra


 


làm một tượng đài Trường Sơn khác


 


Một tượng đài xanh cao mười mấy mét


 


mà vẫn không vượt qua mái tóc trắng mẹ ta


 


một tượng đài được tưới bằng nước mắt


 


giữa cõi Trường Sơn mặn chát vô cùng...


 


                    *


 


Mọc để bén rễ một – nén – hương


 


xanh tươi mà quặn thắt cả đất trời


 


có phải


 


Cõi Thiêng đau hơn nhân thế?


 


lòng người bao giờ bằng lòng Phật?


 


để nghe lời niệm thẳm xa


 


 


 


Mọc để nâng một – chữ – Tâm


 


tỏa dài trăm núi


 


tỏa rộng trăm sông


 


tán cây


 


như mái nhà sinh sôi, sinh sôi,


 


                        sinh sôi diệp lục


 


sinh sôi, sinh sôi, sinh sôi phồn thực


 


nỗi đau hậu chiến vợi đi chăng?


 


Mọc để cảm thông những đoạn trường


 


xum xuê mà khảm khắc giọng từ quy


 


kêu như đuổi đêm đi


 


kêu như đục vào đá


 


sương khỏa xuống đỉnh giấc mơ trần


 


chợt thức những chiếc trầu non...


 


những ngọn lửa dầm mưa hôm nào nay đầu thai vào lá


 


xanh vào bi bô, lẫm chẫm xóm làng


 


về với hoàng hôn thấm đẫm mùi khói bếp


 


ai như cây ngã bóng xuống sân nhà


 


 


 


Mọc bên những con sóng hóa đá


 


rì rào mà thăm thẳm lặng im


 


đằng sau mỗi phiến lá


 


không tiếng nói mặt trời


 


chỉ có lời thầm thì của đất...


 


Mọc ngoài cây


 


ôm trọn ý thức của những người đã chết.


 


Cây nói rằng:


 


Họ vẫn sống như từng đã sống


 


trong đạn bom, mưa nắng Trường Sơn


 


và vẫn vươn xa như những con đường


 


đưa đất nước vượt qua “thời đồ đá”


 


họ nguyện gánh trên vai Tổ quốc


 


nhẫn nại bước đi trong giông bão gập ghềnh.


 


                     2


 


Chảy trước mặt cây là dòng sông Bến Hải


 


chảy trong lòng cây là ký ức đại ngàn


 


người đưa sông về giữa vòng xoáy thời gian


 


sông hát ru người quây quần trong lá


 


Nhật – Nguyệt đi qua trắng toát thượng nguồn


 


 


 


Trường Sơn.


 


Lau trắng ngoài con đường lịch sử


 


Mây trắng bay lên từ bia mộ điệp trùng.


 


Lời đồng đội tỏ mờ trong sương trắng


 


Ai chưa tin, xin hãy đến nơi này.


 


 


 


Hương khói trắng hai mùa ngan ngát


 


Màu hoa nào trắng nỗi mẹ đơn côi.


 


 


 


Chị xuống tóc cửa Thiền cơn lũ trắng


 


trước nâu sồng hương khói trắng hoàng hôn.


 


                     *


 


Sông...


 


ai ví sông như vệt – nước – mắt – dài


 


sau cuộc chiến


 


có mấy người trở lại?


 


 


 


Đất nước nhiều nghĩa trang liệt sĩ


 


thông vi vu và cỏ im lìm...


 


Ba thập kỷ vô danh


 


ba mươi thu tấm bia còn để trống


 


xương cốt đây rồi tên tuổi ở nơi đâu?


 


Thôi, cứ để cho ta khấn cầu, ta gọi


 


gọi anh


 


gọi em


 


gọi đồng đội


 


gọi bạn bè


 


gọi người đi trong nắng


 


gọi người về trong mưa


 


gọi rừng chợt trắng như chưa là rừng!


 


 


 


Gọi tên năm tháng bão bùng


 


gọi thời xẻ núi, gọi vùng không dân


 


gọi về những cuộc hành quân


 


đá già in lõm dấu chân triệu người


 


bom rơi đạn nổ tơi bời


 


bao nhiêu tiếng nói giọng cười bay đi...


 


Miền xưa còn lại những gì


 


câu ru mầm cỏ ấu nhi nghẹn ngào


 


ai tìm ai giữa trời sao


 


Tô Châu – túi chéo nơi nào phơi phong?


 


 


 


Bây giờ người đã núi sông


 


hồn phách về cõi hư không bốn mùa...


 


                  3


 


Hiện trước mặt cây những con đường xuyên núi


 


16.000 cây số mở ra


 


mở ra


 


5 trục dọc


 


21 trục ngang


 


bát quái trận đồ


 


giữa lòng nguyên sinh


 


tám hướng


 


bốn phương


 


kín


 


mở...


 


Trường Sơn


 


Kim la bàn Đất nước.


 


 


 


Vạn – lý – Trường – Sơn


 


Đức Phật hiển linh che chở con đường.


 


 


 


Mọi quê hương vượt Trường Sơn đánh giặc


 


người lính gánh gùi bão táp trên lưng


 


họ đi song song với biển Đông


 


trong cuộc đọ sức với kẻ thù đã bay lên


 


              mặt trăng bằng tàu vũ trụ


 


Họ phải đi bằng đầu


 


thế mới thành huyền thoại


 


có một Trường Sơn làm kinh ngạc


 


                                         quân thù.


 


 


 


Có ở nơi nào


 


hoa phong lan trở thành vũ khí


 


ngụy trang những con đường dài hàng trăm cây số


 


con gái tranh nhau đi phá bom từ trường, nổ chậm


 


con gái lái xe vượt trọng điểm mịt mù...


 


Thời ấy, Trường Sơn


 


chẳng có nơi nào bom nhiều như thế


 


(bốn triệu tấn bom địch giội xuống tuyến đường)


 


trọng điểm


 


đá núi thành đất bụi


 


mảnh bom cứa vào giấc ngủ


 


chất độc da cam gặm nhấm tế bào người


 


 


 


Giặc Mỹ đẻ ra quỷ dữ pháo đài bay B52 rải thảm


 


bắt mây làm mưa nhão nhoét cung đường


 


cắm xuống mặt rừng cây nhiệt đới biết lắng nghe


 


chế tạo bom laze định hướng


 


chúng có thể đốt cháy cả Trường Sơn nghìn dặm


 


nhưng làm sao thiêu hủy được con đường


 


con đường mang ý nghĩa Sinh tồn


 


Tổ quốc!


 


                  *


 


Dưới tán cây bồ đề


 


ta gặp cua chữa A


 


gặp đèo Phu La Nhích


 


gặp ngầm Tà Lê


 


gặp đỉnh Cổng Trời


 


ngã ba Lùm Bùm


 


 


 


bãi Dinh


 


Tha Mé


 


gặp lại Văng Mu – cuống họng


 


                               Trường Sơn...


 


Kể sao hết những địa danh máu lửa


 


Muốn vượt qua ta phải vượt chính mình.


 


 


 


Có lúc


 


ta trở thành kẻ thù của ta


 


cái chết – nỗi sợ


 


không phải chỉ một lần ám ảnh


 


cuộc chiến nhiều xương máu


 


ta chấp nhận hy sinh


 


bởi không chịu đánh mất Tổ quốc này.


 


 


 


Trường Sơn


 


những người lính công binh


 


những người lính bộ binh


 


những người lính pháo binh


 


những người lính lái xe


 


những người lính xăng dầu


 


những người lính giao liên


 


những người lính văn công


 


những người lính quân y...


 


và lớp lớp thanh niên xung phong


 


thay nhau ngã xuống


 


cùng nhau ngã xuống.


 


 


 


20.000 người lính Trường Sơn


 


nằm lại Trường Sơn.


 


 


 


Có một Trường Sơn


 


nằm dưới ba thước đất


 


đồng đội ru nhau dưới đáy rừng già


 


đồng đội hát dội vào ngực đá


 


Ta vượt lên đỉnh núi cao Trường Sơn


 


đá mòn mà đôi gót không mòn[1]


 


trong vòng xoáy âm dương mờ tỏ


 


một binh đoàn mang dáng núi hiện lên...


 


                       *


 


Vị Tư lệnh Trường Sơn năm xưa


 


        đứng dưới cây bồ đề tóc rớm trắng


 


giọng nghiêm trang như đọc lệnh thông đường:


 


-Khi nâng cấp, tôn tạo nghĩa trang


 


cây bồ đề vẫn phải được giữ nguyên vị trí.


 


 


 


Vị trí mọc của cây đã được Đấng Thiêng liêng lựa chọn


 


Tượng đài Đức Phật không ai được đổi thay


 


Tâm linh tôi tin vào điều ấy


 


như tin dưới cỏ xanh  có Cuộc sống Vĩnh hằng.


 


Hết chương I


(còn tiếp)


Nguồn: Vạn lý Trường Sơn. Trường ca của Nguyễn Hữu Quý. NXB Quân đội nhân dân, 2009.


Nhấn chuột vô đây đọc thêm những bài thơ khác của Nguyễn Hữu Quý







[1] Lời một bài hát nổi tiếng thời chống Mỹ.



trieuxuan.info