Tản văn
06.07.2009
Hoàng Cầm
Về Kinh bắc (5)

Đếm nắng


 


Sơn ca chắt nắng


Chuỗi trân châu trút xuống mâm vàng


 


Tiếng gì dưới ấy


có phải tiếng vang


 


Tìm tiếng vang mình


Chui vào cửa hẹp


cửa khép


 


Trách gì ai sáo trúc gây mê


Trách gì ai cặm cụi vót tre


đan lồng vàng tía


ngỡ trời mây trăm sắc ước ao


 


Chị bỏ Em đi


Cánh nhẹ trên sông


Chiếc lá mơ rừng


hát lừng ngọn gió


khóc đỏ chiều quê


 


Nhớ về mắt Em


ới thương là thương


 


Động gót mưa xuân


cưới mặt trời hè


Ới thương là thương


Gà con nhớ mẹ


cỏ vàng rung chân


Ới thương là thương


 


 


 


Đếm giờ


 


May cho Em tấm áo sồi non


Làng không mở hội


Cất cho Em hương quế nước trầm


            thẫm đường má răn


 


Chim vàng phải tên dưới bụng


            giận mình bay quá cao


Bướm ngũ sắc rã rời tay trẻ xé


trách mình quá lộng nắng tàn xuân


 


Trốn tiếng Chị cười


Nấp mắt Em trông


Trèo ngọn núi Neo đá chởm tai mèo


mát chân rời rợi


 


Đừng ví thân Em hạt gạo tám xoan


Đừng vẽ hình Em hoa đào hoa lý


Đừng hát tình Em sóng vỗ mưa về


Đừng tạc mặt Em lệch mái thuỳ cung


 


                Đợi sau khi Em qua đời


                Sẻ đồng thành phượng núi


 


Cây đa đường xứ


                   lớn lên ai hay


Vẫn cơn gió cũ


                   bao nhiêu chiều vụn đá


 


Mắt nắng thay mùa mở lộc non


 


 


 


Theo đuổi


 


Em ơi thử đếm mấy giêng hai


Đêm hội Lim về


                  đê quai rảo bước


Đuổi tà lụa nhạt


                   ánh giăng đầm thấm đường sương


 


Ấy bởi thương Em


                       vườn khô bỏ ngỏ


gió vào ra bưởi trụi hồng thui


ấy bởi thương Em


                        mái nhà um cỏ


chim vào ra vách đứng cột ngồi


 


Em về đồng chiêm đất rạn chân chim


Em đi mưa ngâu nước ngập đồi chè


Hồ nghe đêm hội ới a


lại xót mắt Em mi trường khép bóng


Lòng tay êm mát rừng tơ xa


Lại xót tay Em đêm trường ru võng


Rừng chân mây chưa động sấm quê nhà


 


Chân Em dài đi không biết mỏi


Má hồng Em lại nổi


                      đồng mùa nước lụt mông mênh


Lưng thon thon cắm sào Em đợi


Đào giếng sâu rồi


              đừng lấp vội ngày xanh


 


Lý lý ơi khát khô cháy giọng


Tình tình ơi chớ động mành thưa


 


               Chìa vôi quệt gió hững hờ


Bờ ao sáo tắm bao giờ...


                                     ... hở Em


 


 


*


 


Nhịp sáu - Điểm trang                 


 


                        Những Hội hè Kinh Bắc


 


 


Những hội hè Kinh Bắc


có thi nhau giật giải pháo toàn hồng


 


 


 


Thi sợi bún


 


Thi sợi bún


khi quất


quấn năm vòng cột đình


không đứt


 


Giã bột mười đêm


Pháo nổ không nâng hai hàng mi mọng


Mai về vỡ vại long chầy


đứt quãng hoa niên


 


Mai về lại dựng giường dựng chiếu


lúc dựng giăng


Tóc quấn cột nhà


Con trăn đen thoi thóp


 


Ơi đêm Đông Hồ


nát nhầu thân tố nữ


Sợi bún ngà vá lại dung nhan


 


 


 


Thi ăn mía thổi cơm


 


Thi ăn mía thổi cơm


Bụng đâu chứa hết những bãi sông xanh ngắt


Lửa đâu xém cánh tay bột nặn


Cháy phù sa ngọt sắc Yên Viên


 


Cơm vừa chín tới


Má xuân hồng


                    lồng khói tím


                                 chợt sang thu


 


Bãi mía sông Cầu reo đáy bát


Ngửa mặt hứng mưa đồi cỏ ngát


Nguôi dần cơn sốt bỏng môi hoa


 


 


 


Thi đánh đu


 


Luồn tay ôm say


                  giấc bay lay đỉnh núi


Tuột hàng khuy lơi yếm tóc buông mành


Đùi chảy búp dài thon nhún vội


Bàng hoàng tia chớp liệng nghiêng xanh


 


 


 


Thi hát đúm


 


Chiếc pháo xì loay hoay


                   thềm gạch vỡ Bát Tràng


Chuỗi pháo đùng thèm bay


                   bùng giấy đỏ liều thân


Lụa xé đôi tay


bến nhức gan tằm


 


Người bỏ chồng


chệnh choạng đi lối mưa


nón quai thao úp bụng


 


Người chồng bỏ


gót chân bùn ngõ tối


tuổi lầy đường sống trâu


Trăng khuya các bờ sông


Thường soi đôi mái đầu


 


Thi dệt vải


 


Lòng Em phau phau


                 tìm đâu mấu sợi


Một tấm trường giang


                 đèn rọi võ vàng


Thoi chim khách đếm năm đi vút


Vải gột hồ hai má gột môi hoang


 


 


 


Thi thêu gấm


 


Từ thuở bé biết đâu


                 chim uyên chim thuý


Kim se dây mà rẽ thuý chia uyên


 


Một mái rạ vàng ấm Châu Long Dương Lễ


Ngơ ngẩn đường khâu áo lạnh Lưu Bình


 


Dừng mũi kim giải áo buộc đêm mơ


              Chàng Lưu ứa nước mắt


              bước ra thềm hong mưa


 


 


 


Hội chen Nga Hoàng


 


 


Chen Nga Hoàng hội chen nguyệt tận


Đúng nửa đêm đèn tắt


                         trong ba hồi trống dầm dề


 


Nhẩn nha thôi ôi tiếng cuối vang âm


Tay không rời tay người chưa nguôi tê mê thầm


Chợt bừng nghìn cây nến đỏ


Sững sờ nghìn tội nắm tay đau


 


Thì trói cả đôi


Xin trói cả đời


Cột lim gãy rồi


Giường nhung sóng đôi


 


Theo bản in trong Hoàng Cầm-Tác phẩm-Thơ (NXB Hội Nhà văn, 2002), thì bài thơ này như sau:


Chen Nga Hoàng


           len chèn nguyệt tận


Phụt nửa đêm đèn nến lặn


Ba hồi trống giãi dầm dề


            lim dim bao dong ba nghìn mắt Phật


 


Tóc tung tình bờ xôi ruộng mật


           Quanh co toả bốn hướng đình


Từng ngôi sao mắt người lung linh


Ai gọi... im lìm


           Í ới... sao chìm


           Đôi đôi ú tim... tìm


           Oà ập... cánh chim... e ấp


 


Hỗn mang mê vô cùng


Địa đàng say tới tấp


Không giờ không


Thăm thẳm nguyện cầu hơi em nồng


 


Nhẩn nha thôi


Ôi dùi nhẹ buông tênh... tang vờ câm


Ai nện xin thương ngầm


gõ hờ đôi ba tiếng cuối buồn vang âm


Vì tay ải tay ai


            chưa nguôi tê mê thầm


 


Chợt bừng nghìn cây nến đỏ


            như sững sờ nghìn tội


            biết lội về đâu


            cho qua cơn thịnh nộ sầu


cụ Tiên chỉ già tuổi tình cạn kiệt


            tóc héo bưng đầu


            lùi lũi tiếc thời xa


khua gậy cùn rập mấy thời sau


Tơ xanh ngây ngây đêm sông Cầu


Em anh giờ lẩn trốn bụi bờ đâu


 


Thì trói cả đôi


Xin trói cả đời


Cột lim ư gãy rồi


Giường nhung ừ sóng đôi


 


Sân đình


lại Thị Mầu í a tung tình


          rung rinh


            chờ


 


 


Hội Gióng


 


                                    Mùng Tám tháng Tư   


                                    Không về hội Gióng


                                                            cũng hư mất đời


                                    (Ca dao)


 


Trăm đôi gái trai anh tú


Ngựa lồng bãi rộng


Gươm thần phun lửa đốt môi


 


Chú bé lên ba là tướng võ nhà Giời


Ai ngờ đã bốn nghìn năm manh mối


Xuân đến lụa the


Cầm gậy tre đi se duyên cô Tấm ông Hoàng


Vớt Trương Chi về gấm đỏ lầu Tây


 


 


 


Hội Long Khám


 


Hội Long Khám đêm sao chi chít


                       Bồ đề mở lá thả ni cô


 


Thiện nam vin khói đi quanh chùa


Mơ Từ Thức


              Thấy ngay quan huyện khác


 


Mẫu đơn một nhành rơi


Ngọc lan mười búp chắp


Nến tắt sao không tắt


Giải Ngân hà giải chiếu nâng hoa


 


Hội vãn rồi quan huyện về nhà


Quan-huyện-khác lại làm Từ Thức


 


Ni cô ơi


 


 


 


Hội Vân Hà


 


Lợn ba trăm cân


            kềnh xuân lún ngõ


 


Khói bếp lun phun mưa


Mép chàng trai lún phún đương thì


 


Tết Vân Hà làng mở hội thi


Núc ních từng đôi chật đường nghẽn lối


 


            Cỗ ba tầng


            Giò lụa nổi


            Giò mỡ chìm


            Nem bối rối


Lá sung bay rụng đầy nong


 


Vại bỗng ngất ngư cười cải mả


Bát bỗng lim dim


            tìm mắt gái muộn chồng


Sân một sào xôn xao


            vàng lụa thưởng


Mười lợn thi đi chật cổng đình cong


 


Đêm phường chèo trống giục


            vùi lấp điệu nồi niêu


             Hồi tiếu cùng eng éc


Khúc giáo đầu bi tráng lợn nhà kêu


Ba ngày tiếng dao phay liếc nhanh thành vại


Ba đêm chim lợn toác sương gieo


 


Chai đại lăn kềnh giữa chiếu


Chai bố chéo khoeo


                  vật vã góc ban thờ


 


Chai con gậm giường rụt cổ


Tuý luý mềm soải tóc khóc ngu ngơ


 


Hội tàn men


               quẩn quanh nghiêng ngửa


Giật yếm đào túm vội đôi bầu


Bỗng đốp chát mắt đom đóm nổ


Mịt mù hơi rượu miếu cô Mau.


(còn tiếp)


Nguồn: Về Kinh Bắc. Tập thơ của Hoàng Cầm. NXB Văn học, 1994.


 


 

trieuxuan.info