"Cây thời gian lá đổ
Những mùa thu tiên tri"
Đ.Q.
Cách mạng gia Lenin không có thời gian để ốm!
Những nhà thơ dành thời gian để buồn
Cả những nỗi buồn muộn
cũng cần
vô ngần
Khi thế kỷ qua mặt mình
mỗi buổi.
Chương 1
ANH
Những người đàn bà phanh ngực
Mặc gió thời gian ào lên
con tim họ
Con tim chật những tình yêu
đóng và mở
Con tim mà những người đàn ông nằm ngủ
- những người đàn ông của họ và của những người thiếu phụ khác
Con tim làm vườn trẻ
cho những đứa bé trường tồn
- những đứa bé chỉ của họ
(Không thể là những đứa bé của những thiếu phụ khác)
Các thiếu nữ lấy chồng
Kén những triệu phú của kim tiền,
Kén triệu phú của óc khôi hài,
triệu phú của các tinh trùng,
của cái đẹp,
của sự mạnh bạo và hào hoa
lòng bao dung, hào phóng
cần cù và kiệm lời kín tiếng...
Nào
hỡi người nữ của ta
sao em không ai kén đấng hôn phu triệu phú của Thời gian?
Khi nào Thời gian tìm thấy mình trong tự điển của nữ giới
Kỷ nguyên mới bắt đầu!
Kỷ nguyên mới không từ cái ngày ấy của Chúa, ngày đó của Phật hay những ngày các cách
mạng gia tạo các chính quyền, những khoa học gia xây đắp điểm tựa xoay nhân loại
Kỷ nguyên mới rất thuần giới tính:
Là giống cái khi những người nữ bắt đầu yêu thương Thời gian
Là giống đực khi những người nam được làm chồng của Thời gian
Loài người, loài vật mãi còn trung dung tính
Thời gian không trung tính bao giờ!
Em đã lâu không một lời
dù bằng lời của gió
hay của bàn phím
Con sên thời gian chúng ta
không còn đường nào bò tới
Vầng trăng lẻ em nằm phơi cửa sổ
đã nhạt rồi. Ai thấy cũng mặc thôi
Ngày ngủ gật đêm đi tìm ánh sáng
Có lời ru rủ những giọt lệ rơi
Em có vòng thêm ba vòng đời nữa,
có con tim dư bên phải ngực nồng
Đời có thể thay - Thời gian luôn là vậy
Thu đã vàng vạn kiếp không phai
Không có những bình minh trốn tìm
kể cả khi mặt trời công cán
Mở lòng ra em
cho quá khứ-hiện tại-tương lai
hôn phối tự do
Có ai thương em hơn Thời gian không
mà em nỡ vậy?
Khi hai bàn tay chúng mình chưa một nắm sao trời chung rơi
Mai ngày
Mai ngày
Chúng ta sẽ có Những-Đứa-Con với Thời gian
Những Những-Đứa-Con của chúng ta với Thời gian
Hôn phối
cùng Những-Đứa-Con-Thời-Gian của những người nam, người nữ khác
Tự do
Bình đẳng
Khác thế hệ chúng ta và mọi thế hệ trước
Thời gian
là sự bình đẳng cuối cùng mà con người hân hưởng
là sự tự do cuối cùng ràng buộc con người
Tay em với ngang trời
Lá xanh
Những con đường anh đi một mình
Để có sự sống còn cho những dấu hỏi
Thơ anh viết không theo hàng lối
Ánh mắt buồn sẽ hóa địa ngục chăng
Đi xa nữa và đi xa mãi
Nơi nào cũng có Thời gian theo
Thơ có đốt cạn đi làm đuốc
Thời gian không khóc như tình
Cho cao nữa và cho sâu mãi
Bao giờ cũng có Thời gian theo
Tình dẫu rũ mình ở đợ
Thời gian không mướn bao giờ
Anh giăng thơ ra màn hình
Nơi xa đó em nằm phủ phục
(Có thể sau một ngày nặng nhọc
Cả không gian, thời gian nén đè)
Anh vẫn giăng thơ anh ra màn hình
Vào các website nào free hay rẻ nhất
Anh biết em vẫn nằm
như chú mèo khuất phục một mụ già
Chúng mình vắng Thời gian
sẽ như những câu thơ tiếng Việt không bỏ dấu
Nỗi hoang mang
Vô nghĩa lý
Chất đầy văn tự
Thời gian
Mẫn cán
Thời gian
Công minh
Tới từng dòng đời
bỏ dấu cho mỗi cuộc đời
cho mỗi cuộc tình
Theo bảng chỉ đường Thời gian
Sắp hết cả rồi những cuộc chơi tìm trốn
Sắp hết rồi
Đừng chạy nữa
đừng trốn vào những cuộc cách mạng part-time
đừng giơ ra cái mộc nỗi nhớ quê hương
đừng thủ thân bởi những cuộc tình đầu Ngô mình Sở
Chúng mình bỏ nước
là bỏ Thời gian
25 năm ngơ ngáo cái ngáo ngơ của những bài thơ không có dấu
Nếu không có những hạnh phúc đàn bà như em
sẽ có chỗ Thời gian gián đoạn
Nếu không có những người đàn bà khổ đau như em
sẽ tới ngày Thời gian hữu hạn
Không tìm được trên những sợi tóc đen mượt của em
đoạn nào Thời gian ngưng đọng
Trên thân hình trong suốt của em
anh không thấy Thời gian bị chặn
Không có vàng bạc cho em
Thời gian cho em cũng không
Chỉ có hàng hàng lớp lớp
những bài thơ chưa là của Thời gian
Là cho em
Anh dành tặng
Hôm nay anh đưa em và đàn bà
tới Thời gian
so sánh
Hoặc là anh phạm tội hai lần
Hoặc là anh trắng án
Em né mặt sau những trang thơ
cho cuộc đời hiện diện
Càng đi xa càng thấy tháng ngày đau
Lá rụng xuống không để người cúi nhặt
Chiếc cầu treo treo mãi tình nhau
Tay nữ em đong đưa sàng năm tháng
Bao đời trai lọt xuống đất dày
Nếu có phải tính sổ cùng ánh nắng
Chỉ ngang bằng một lọn tóc mai
Em rút đời anh khỏi ngăn kéo Thời gian
Khoảng trống đó kỷ nguyên không thể biết
Sao vẫn nổ trên trời sâu
Sau mỗi đợt chuông chùa
Những người già cũ lo ra:
Không qua đầu ngọn cỏ đàn bà đái
Những kỷ nguyên qua
Mai này
Trên ngọn Thời gian những người đàn bà ngồi
Hai kiếp chúng ta không cùng hợp đồng ở trọ
trái đất này
Kẻ quản lý vầng trăng người mua đứt mặt trời
Mỗi gánh nợ thế gian đều đấu giá
trên mỗi cột thơ tình
Thì vạn kiếp nữ nam kia
có thể thành hình
một trận tuyến của những trái tim rớm máu
Bàn tay ấy
vuốt cong người mỗi sáng
Bỗng xòe ra đợi kim ngày tháng đâm mình
Nhục thể
Xót sâu
Ngập ngúp
Oan hình
Ai sẽ thấy máu trắng tuyền đòi kiếp
Bão lệch
Người xô
Băng biển Bắc
Hàng Trung Hoa
Dịch chó Nam Dương
Sẽ có thể mây không còn nhẹ nữa
Bầu trời nhiều nỗi oan
Thì nữ nhi các em vẫn nhẹ giữ
Vạt áo làm duyên
Gió Thời gian
Có người nghiêng vai cười với mình
Răng hồng lóa lấp cả đường xanh
Có người nheo mắt dài hơn gió
Ngập tiếng lanh canh mình gõ mình
Mai hẹn ai về chơi với thu
Nắng qua bao vụ ủ lên lề
Lá đau trong gót chân kẻ khác
Ai sẽ về đây chơi với thu
Để thấy rằng trong nỗi thấu buồn
Thiên hà ngàn ánh vậy mà muôn
lòng nhân gói lại trong một sáng
vỏn vẻn nằm lơi dưới lá vàng
Để ngấm Thời gian ngấm Thời gian
trong ba ngụm nước của lòng khan
trong ba bước chân người không xứ
trong ba mùa không thu mênh mang
Chẳng quản đòn roi của phút giờ
Ta và tình vẫn mộng trong mơ
Hẹn thêm lần nữa cho trời sáng
Mai có còn đêm của đợi chờ?
Thì lại gieo mình lên ghế xưa
Thư vàng mỗi cánh lại đong đưa
Kẻ cười trong ảnh ta thì nấc
trên luống Thời gian trái lạc mùa
Lịch đó phơi phơi mỗi múi ngày
quả tháng cây năm trái lòng dày
Ha ha, ta gặm mình trong ấy
Thịt máu hay là gai đá đây?
Đi suốt tuổi em tàn bến bờ
Không còn quay lại những bài thơ
Thời gian vẫy cánh chào thiên địa
Em chào những thế kỷ rất xưa
Nắng vay nợ tiếng khóc những người đàn bà
Khi người đàn bà là em bước qua cầu hai thiên niên kỷ
Nắng trả một lần sạch nợ
Anh không là chủ của các tia nắng gần mặt đất
Không có đàn bà ánh sáng có thể ở tốc độ khác
Tâm tính và cơ thể phụ nữ sẽ làm ánh sáng khúc xạ, phản xạ
Không có đàn bà Thời gian có thể thêm chiều thứ tư hoặc chỉ có một, hai chiều
Anh không tin Chúa lắm sự tích xương sườn
Sao Ngài không chọn một trong năm giác quan người trai mà tạo?
Vặn lưỡi, móc mắt, xẻo mũi, nhổ tai, lột da
chẳng hạn
Anh tin anh hơn
Anh đã tạo ra nhiều em từ một anh
Em đọc thơ qua mắt anh
Nghe tiếng rên của dế bằng tai anh
Thử độ sắc lưỡi dao Thời gian trên da anh
Qua lưỡi anh em thấy đại dương nào đậm nhạt
Và biết sự chung thủy của đàn ông với cánh mũi của anh
Anh không tin vào giác quan thứ sáu
vì anh thạo tính toán
(Giác quan thứ sáu chỉ là trung bình cộng cộng trung bình nhân rồi chia đôi của năm giác kia!)
Em bảo chúng ta khi đủ vốn
sẽ sắm một lâu đài Thời gian bạn bè tới lui
thường trú
những nhà thơ
và những kẻ mắc nợ Thời gian
Cả hai chúng ta có những lần phản bội
phản bội mình, phản bội người kia,
phản bội không gian, phản bội quốc ca,
phản bội bến xưa, phản bội Chúa
Thời gian không nằm trong danh sách đó
Vì nó là Thời gian
Sự đẹp em mang trong mắt, trên tóc, trên bầu vú, dọc theo cặp chân
khiến anh mắc tội với năm tháng
Thơ anh và những giới hạn khác
cần những lâu đài rửa tội
Những người đàn bà bị ném đá
không thể chết ngay tại cổng thánh đường
Những người đàn bà bị thả sông
vẫn thoi thóp cho đến ngày tới biển
Thơ anh và những thứ gián đoạn và hữu hạn
có thể đột tử trong lòng em
nhưng sẽ phục sinh trong Thời gian soi rọi
Khi con chó nhỏ bỏ người đàn bà
trong một chiều thứ bẩy
tới cắn day dây giày người đàn ông phụ bạc
thềm nhà lạ sẽ đổ mồ hôi và khóc
Anh định nghĩa tình yêu mang giống cái,
trường hợp này
Người đàn bà trong ngôi nhà lạ
trong áo váy tới thay dây giầy
và vuốt ve con chó
Tình yêu ấy là giống đực -
Có những tình như thế tối tối ngày ngày
đổi giống số, đảo chức năng ngữ pháp
trong dòng đời trôi về phía trước
Thời gian là con sông
Em ra buồng tắm mỗi đêm
tắt cho anh những giọt nước
lách tách xuyên đầu vọc óc
Mỗi sáng sớm anh vẫn là người nhổm dậy đầu tiên trong hai đứa
tắt cho em tiếng chuông thúc gọi đi làm
Một đêm
Một sáng
Chúng mình hoán chuyển
Là khi kỷ nguyên mới ra đời
Ngày mai em sẽ thương Thời gian hơn
cả trong tiếng thét của Thời gian
mỗi sáng
Ngày mai anh lấy mỗi giọt rỏ xuyên đầu
làm tiếng kèn chiến thắng
Ta sẽ qua tiếp những khu rừng
trong đó nấm đã hai lần đội mũ
cô bé quành khăn đỏ không còn
con sói rình cũng không còn trong căn nhà gỗ
Nấm thâm niên sẽ hỏi rất nhiều
về một thời sự gian trá hành quân trên bàn tiệc
lòng thủy chung thoát y trong đáy cốc
xã hội không cần những bài học vỡ lòng
ngọn gió không cần nơi đến
bàn tay không biết hỏi chào
trái tim đỏ phải chọn nơi tá túc
mây không về vì vắng những vì sao
Em và những bạn gái của em
yêu giấc mơ đến chết
mà không bao giờ cưới hỏi những giấc mơ
cả đến ngày tận thế
Anh xin dựng cuộc tình tay ba mà ở đó anh rút xuống làm người thứ ba
Em - Thời gian - Anh
Hãy yêu đi em
yêu giờ phút
yêu tháng yêu ngày
hết năm, trọn thế kỷ
Thời gian không là giấc mơ
cho bất kỳ ai
Và cưới hỏi đàng hoàng
với anh là kẻ chủ hôn không từ được
Rồi anh cũng vậy với Thời gian
sau nửa đời yêu sống không giá thú
Con chung của chúng ta với Thời gian
sẽ là những đứa trẻ vạm vỡ
của Tự do
của Bình đẳng sẽ là những đứa trẻ duyên dáng
Hoàn cầu sẽ ế các cuộc chiến tranh -
cuộc chiến máu thịt hay cuộc chiến nước bọt, mồ hôi -
Tôn giáo quy về ba đạo chính: đạo Quá khứ, đạo Hiện tại, đạo Tương lai
Vì bị lột trần truồng
triết lý, chủ nghĩa chỉ còn biết che phần kín của mình
Môi trường, Sida, Mafia và Đói cũng bị kỷ nguyên Thời gian xếp vào hàng
chuyện nhỏ
Vấn nạn cuộc đời vẫn còn - dĩ nhiên - duy nhất:
Ai sẽ vô cùng hơn
Thi ca và Thời gian?
Như chuyện chúng mình
Anh và em -
ai sẽ yêu hơn?
Những trận mưa rào Bắc Mỹ không kỳ thị
nước mắt của những người phụ nữ da mầu
Mưa dài
cho mắt ai sâu
cho vai ai nặng những chiều thiếu quê
Những người phụ nữ di dân khóc để ngày kết thúc
trong khi những người phụ nữ bản xứ làm thế cho một ngày lên
Cái bồn tắm khóc để không ai còn bứt rứt
Keyboard khóc cho dân chủ thành hình
Tờ lịch khóc thì đời mới hết những thằng đốn mạt
Chiếc bút không khóc đến khi giá nhà chưa giảm
Ngày mai không bao giờ khóc cho ngày hôm nay
Chúng ta có còn khóc sau khi Thời gian là chủ nhân ông của vũ trụ này?
Nằm kín trong khung hình tấm ảnh nhỏ
không đòi trạng thái nào khá hơn thế nữa
Ngoài kia xe đi người về
nắng yếu quá và mưa lần lữa
Để cho tim vào tầm sâu
của những tháng năm trong ngục thất
Hãy nhìn hoa nở khi bạch nhật
và cười với gió nổi trong đầu
Mặt đồng hồ méo nên Chagall
bị Thời gian trừng phạt
Ông còn có thể thành thần
Nghệ thuật là trò phiêu lạc
Kể lên những gì đã có
Sử gia làm vậy để đời
Dự phóng những gì sẽ có
Thi nhân làm vậy mà thôi
Những gì đang có thì mưa
và nước mắt người đã nói
trong trời xanh và trên đất
đen này đang có những gì
Mỗi khi qua dòng suối cạn
trên xa lộ nơi phố phường
Lòng ai kia có nặng
Thời gian ở đó như ngưng
Câu hẹn khô trên phiến đá
Bàn chân vết trổ lời nguyền
Sợi tóc xanh không bạc nổi
Nước không còn cầu im
Mà bao dòng đời không mắt
đi qua đi qua đi qua
Một sáng có người hành khất
thả đồng tiền cho tương lai
Người nữ tóc dài hơn cả
quá khứ buồn lan xa
Chiều về tìm con sau cửa
không cười không khóc căn nhà
Khí tràn trang giấy ngỏ
Tờ báo đóng cửa gió vào
Ta còn ta là một
Không gian trống thét gào
Vì sao ngày mai sẽ thiếu
bóng đàn bà trên đường
với chú chó con chạy trước
mẩu xương quá khứ chân tường
Lon bia đến thời vẫy cánh
Đậu lên môi kẻ thường
Câu hò Nam Ai hạ xuống
Thềm kỷ nguyên bàng hoàng
Từng nút cúc tung từng nút
Tìm gì sau bức tranh
Thân em ngục biếc
Một ngày hóa sống tay anh
Lối quen mòn thêm lần nữa
Người yêu yêu tới cuối đường
Gót nhỏ đau không bật tiếng
Sấm là sấm của trời xanh
Nụ cây không hoa đỏ
Trỏ lên một nét thanh
Nhà đêm không khách hẹn
Vắng cong ngọn đèn
Xuôi về nơi cao gió
Hai người hai cái sầu
Đám trẻ cầm thước kẻ
Đo Thời gian dài lâu
Thơ tự do không muốn
Lục bát cũng chối từ
Tình hai người đó đã
Viết ra bằng chứng thư
Thời gian chạy làm lề
Không gian thành giấy phẳng
Khổ đau trong câu chữ
Hạnh phúc hiện ra hình
Đính lên vạn cây rừng
Một tình yêu thời khó
Khi lá thu đổ dồn
Những thời son sẽ nhớ
Ngựa vàng theo tay gõ
Trống thế gian trở về
Ai là người lên tới
Cổng trời mà ham chơi
Người quên những cái qua
Em quên điều hiện có
Anh quên gì sắp tới
Ta hòa úm ba la
Mũi tên này bay ngang
Riêng một em dừng lại
Người như còn quá giang
Anh theo cùng tới cuối
Chẳng súng dài mũ đỏ
Bến tàu và câu ca
Vạt áo có nụ hoa
Nở ra từ nước mắt
Mây dài như ai khóc
Khoanh khoanh một chỗ nằm
Trăng có quyền đi ngủ
Anh về trời khi không
Nóc nhà thờ hiện sóng
Chuông động mỗi cánh buồm
Người nằm yên đáy biển
Ba vạn ngày không tan
Văn minh và Văn hóa
Hai thằng bạn một thời
Giờ Văn minh lên núi
Văn hóa nằm nhà chơi
Thời gian cưới Văn minh
Lòng còn thương Văn hóa
Những cuộc tình tay ba
Thế thời nào cũng có
Mẹ, em và con gái
Cuộc chạy tiếp sức dài
Không gian thì trống mãi
Thời gian là mãi đầy
Thời gian thì vui mãi
Không gian là mãi buồn
Núi một mình núi đứng
Sông một mình sông buông
Sông là em sông động
Tĩnh núi đó là anh
Thời gian em cuồn cuộn
Im lìm Không gian anh
Yêu thương bằng câu chữ
Ghét bỏ bằng súng dao
Trái tim nào hai nửa
Đen đỏ đều nhau sao
Em không thể delete
Click một duyên tình
Thời gian làm trí nhớ
Trí nhớ làm công bình
Nhớ sao bằng dấu hỏi
Giận như dấu chấm than
Chấm lửng là hoang mang
Đợi chờ trong dấu phảy
Lửng lơ làm chấm phảy
Dấu chấm đôi nhiệt tình
Gạch nối cho anh minh
Điều gì là chấm hết?
Câu này sang câu tiếp
Hàng xong lại tới hàng
Có bài thơ Thời gian
Có trang đời nhân thế
Có nẻo đường cong mãi
Rẽ nhánh vòng eo ai
Bước chân nào đi hết
Bàn tay sao nối dài
Cuối tuần này không biết
Trời mưa nắng ra sao
Đi xa hay ngồi lại
Xem đời trôi thế nào
Cuối tháng này lấy quẻ
Thảy đồng trinh lên giời
Trúng mặt trăng thì khóc
Trúng mặt trời thì cười
Cuối năm này lên núi
so thân cùng đất trời
Cuối năm này ra biển
sánh mình với ngàn khơi
Tiên sư các tháng năm
không ở trong trời đất!
Bá ngọ những trời đất
ở bên ngoài tháng năm!
Lời lỡ chửi thành văn
Dẫu trời tru đất diệt
Cũng dành cho một ngày
Trang giấy này đợi chết
Một ngày em vượt thoát
vòng chữ nghĩa không anh
Lời thơ ngân theo mãi
Lượn thành núi mồ xanh
Có tìm về cho anh
Nụ hôn thời thổ tả
Hai đứa yêu như là
thiên địa hồi hoang dã
Có tìm về cho anh
Ánh sao sâu xó bếp
Cha không nỡ khơi thêm
Mẹ chẳng đành thắp tiếp
Có tìm về cho anh
Nắm cơm khô sũng nước
Người nhắm mắt còn nhường
tới những người muộn chết
Có tìm về cho anh
Dòng sông xanh đỏ máu
Bao đời bao thời
Đất dày thấm mãi
Có tìm về cho anh
Ngọn cờ neo dải áo
Ngựa hồng đáy ly trà
Cơn mê đầu lâu trắng
Tìm về tìm cho anh
Cát bụi trong vàng đá
Không gian trả thời gian
Điều đã không được giữ
Tìm về tìm cho anh
Dòng âm thanh xưa khuất
Cây guitar muốn dành
Cho xứ nào trẻ nhất
Tìm về tìm cho anh
Góc sân nằm đợi bóng
Cây cao với mình thôi
Không ai cao với đời
Tìm về tìm cho anh
Buổi party dang dở
lẫn trong nắng trong mưa
em - hòn than không đỏ
Tìm về tìm cho anh
Người đàn ông nào hỏi
Thị Lộ hay Thị Mầu -
Thị nào làm ta đau?
Tìm về tìm cho anh
Người đàn bà nào hỏi
Tráng sĩ hay thi sĩ -
Sĩ nào vì ta đau?
Tìm về tìm cho anh
Chàng trai ôm đàn hát
Tóc dài quá ngày mai
Tiền hôm nay đã hết
Tìm về tìm cho anh
Thiếu nữ làm nên tranh
Mắt huyền còn tháng năm
Chuyện tình nay đã cạn
Anh còn lại một ngày
Chờ em và đợi chết
Không gian giấy trắng đầy
Thơ tha hồ mà hát
Anh còn lại một ngày
Sống những ngày qua cũ
Chắc không kịp đến giờ
Lưỡi hái kề sát cổ
Anh còn lại một ngày
Sổ đời đây để ngỏ
Nợ tha nhân đã nhiều
Và nợ mình hết thảy
Anh còn lại một ngày
Hai tư giờ khép kín
Đám khách văn tới tìm
Gõ cửa quỳ tế sống
Anh còn lại một ngày
Xòe tay nhìn tam thế
Nam mô a di đà
Chớp mắt là dâu bể
Anh còn lại một ngày
Giữ tấm màn đời mở
Giờ hai nhăm đây rồi
Em sẽ là khán giả
Anh còn lại một ngày
Hoa tới giờ hoa nở
Hương tới thì hương bay
Hương hoa không đợi ngày
Anh còn lại một ngày
Khóc những người đã khuất
Mai thân xác không còn
Sẽ chẳng còn nước mắt
Anh còn lại một ngày
Cười những người đang sống
Mai dương thế có về
Cũng chỉ là hồn vía
Anh còn lại một ngày
Chọn làm đe làm búa
Thác là thể phách rồi
Búa đe gì cũng rứa
Anh còn lại một ngày
Đọc những pho sách dở
Hò dô ta đi nào
Núi chữ rồi sẽ lở
Anh còn lại một ngày
Yêu những người không ghét
Giận những người chưa thương
Trái tim này chật hết
Anh còn lại một ngày
Tạ những lời lỗi hẹn
Quân tử sống nhất ngôn
Thác thì đành ôm hận
Anh còn lại một ngày
Tạ những điều lỗi đạo
Giữa trời đã làm trai
Hổ danh khi về đất
Anh còn lại một ngày
Nhìn chúng sinh nhân loại
Xưa hạ mục vô nhân
Nay thảy đều vĩ đại
Anh còn lại một ngày
Đếm tóc mà nhớ mẹ
Đếm râu mà nhớ cha
Một ngày anh còn lại
Anh còn lại một ngày
Thảo cho con hàng chữ
Ngày nào con đọc ra
Sẽ thấy điều sinh tử
Anh còn lại một ngày
Mà Đông phương xa quá
Ơi Đỗ Quyên mãi là
Cánh chim buồn không xứ
Anh còn lại một ngày
Chờ em và đợi chết.
Chương 2
EM
Những người đàn ông yêu nhiều không thể là sản phẩm riêng (và đầu tiên)
của Chúa
Là hệ quả của đàn ông (bình thường) và đàn bà
Họ sinh ra sau cả đàn bà
Đàn bà không có bốn loại như thế này:
Những người đàn ông yêu nhiều, những người đàn ông yêu bình thường, những người đàn ông yêu ít và những người đàn ông không yêu.
Những người đàn ông yêu nhiều
do Thời gian bằng chất lượng đàn bà họ yêu
do Không gian bằng số lượng đàn bà họ yêu
Những người đàn ông yêu bình thường
do Thời gian bằng chất lượng đàn bà yêu họ
do Không gian bằng số lượng đàn bà yêu họ
Không gian và Thời gian ở chỗ xương sườn khuyết của những người đàn ông yêu ít
Những người đàn ông không yêu Không gian và Thời gian là tất thảy
những gì ở họ
Nếu toàn thể những người đàn ông trên thế gian trong một phút nào đó
đồng tâm cùng không yêu
Không gian có thể cô lại nhưng thời gian không có cớ gì ngưng lại
Trong người nam giới Không gian và Thời gian đảo sắm các vai khác nhau
Cho tới buổi một người nam giới trở thành đàn ông
Thời gian là nô lệ cho Không gian
Thời gian là chồng của Không gian cho tới ngày người đàn ông không ở cùng cha mẹ
là vợ cho tới khi anh ta ở chung với một người phụ nữ
Khi người đàn ông không còn làm ra những đồng tiền cho những người đàn
bà và những đứa trẻ của anh ta, Thời gian là chủ nhân ông của Không gian
Họ dùng lưỡi làm vũ khí với sếp, dùng những bước chân trước cảnh sát, trí óc với nhà cầm
quyền, những bàn tay xòe ra với bạn bè và nắm lại với kẻ thù
Trái tim của họ không chỉ có hai trạng thái như vậy với phụ nữ và trạng thái thứ 36 là cái đàn
bà ấn tượng đầu tiên
Những người đàn ông yêu nhiều nói đến trái tim của họ
khi nó đi vắng đâu đó
Trái tim người đàn ông không có cửa chính và rất nhiều cửa nhỏ
Ngọt ngào hay cay nghiệt, lời nói của phụ nữ đậu trên các ô cửa ấy
Gió bão cuộc đời lùa từ cửa nọ sang cửa kia
Chỉ trí óc đàn ông là tan tác với bão đời và những lời nói phụ nữ
Muốn kéo dài Thời gian họ đốt thuốc lá, thuốc phiện, ưa tụ tập đấu khẩu
Họ uống rượu để Không gian hẹp lại
đáy ly là vũ trụ
và chai rượu là cả túi càn khôn
Trà đã hòa giải Không gian và Thời gian ở họ
Trong đàn ông đàn bà là phép đánh tráo Không gian và Thời gian
Họ thích gây chiến để chứng tỏ Không gian không nở quá bắp tay
và Thời gian không vượt quá con cu của họ
Khi anh ngồi xuống với nỗi buồn hay ra đi với cái bại
Giang san có thể đông lại
Thơ sắp đến thời chảy ra
Anh đừng bắt em phải chờ
qua kỳ thấy tháng kế
của em
Chúng em - đàn bà - thời nào cũng thế ở nghệ thuật làm đàn bà là nghệ thuật chờ
Các anh không có một nghệ thuật riêng cho đàn ông
(Chiến tranh, đánh lộn chưa thành một nghệ thuật)
Hai chúng ta chung một thứ nghệ thuật lựa chọn
Nếu anh không hiểu cuộc đời
qua những trang sách mỏng
theo những vòng eo khẹp lép
trên mỗi phiến đá thành phố cổ hơn cả cỏ cây
thì cái người đàn ông của anh đã tự sát
ngay sau khi anh bỏ lại chiếc ghế đá có người đang cúi đầu cười ngất
Chuyến xe buýt dài nôn nao
Trước khi đứng lên cô gái choàng người áo lớn
Lấp đi hai vùng trắng thắp sáng
Nốt tàn nhang nâu cháy mắt anh không?
Anh định danh trên cơ thể em theo ba chiều thời gian
Quá khứ - Đôi mắt
Tương lai - Bộ ngực
Và hiện tại là những gì còn lại
Những người đàn ông dễ thống nhất nhau ở quá khứ và tương lai của
người phụ nữ của mình và mâu thuẫn nhau về hiện tại
Ai đàn ông hơn ai là ở sự định danh đâu là hiện tại trên người phụ nữ của họ
Cuộc chơi này không do Chúa sắp bày
Phật càng ở ngoài
Phụ nữ chúng em chỉ là khán giả
Các anh bày đặt cùng nhau chí cha chí chóe
Thôi, em về dục con làm cơm
Anh nhớ về ăn mà chơi tiếp hiệp sau
Xe vẫn đổ những hàng ngang qua phố
Cây phi lao già đứng giữ Thời gian
trên mỗi trái cây những cậu bé nhặt gom
về đốt lửa hơ ấm bàn tay nhỏ
Mai lửa trại nhạc lại bùng lên nữa
Cây phi lao già vẫy tiễn với cành khô
Anh sẽ thấy bên hồ tháng bảy
Em phơi mình trên những nhịp ca
Anh sẽ thấy một rừng công viên ngây ngô
Chứa chấp những sinh linh chốn chạy
Khỏi Không gian cháy cạn đàng sau
Ngóng bắt Thời gian phía trước ngoài tầm với
Bi hài kịch cổ điển cho thời hiện đại
Trán anh những vệt đậm dài
Tóc anh ba màu trộn nhộn
Bụng anh đồng hồ cát chảy
Em biết trái tim anh còn đỏ những khi
những khi em phơi mình trên mỗi dòng thơ anh viết
Em biết anh từng ăn nằm công khai, từng cưỡng hiếp âm thầm nhiều người phụ nữ khác trên
từng lụn tóc, mảng da, thớ thịt của em
Và em lấy đó là một hạnh phúc ê chề nhất ở một người tình, người vợ
Những người đàn ông đã rất có thể khác nhau từng cá thể
Còn những người đàn bà là một trong tổng thể
Chúng em phải cộng sinh
trong những hợp đồng Chúa bắt ký
từ những cuộc tình riêng rẽ
Kỷ nguyên mới - Hợp đồng mới -
Cần chưa?
Em chưa thấy mình ủng hộ
Với Thời gian và với nguồn tinh trùng
Chúng em biết các anh hào phóng nhất
Cả hai thứ trời cho không hoàn lại
Chúng em tằn tiện từng đồng xu cho đến mỗi mớ đàn ông
Các nụ hôn chúng em đều đánh số
Em biết anh có thể nằm đó hàng thế kỷ
Với một ly bia kiểu Thạch Sanh
một nắm triết lý
Kèm một ít ái tình
Cùng cây súng
Mà thành thơ mà thiết lập chiến tranh
Mà dê gái mà làm tăng dân số
Mà coi những trận đá banh liên lục địa
Mà tráng ca tiếp tục yêu em
Em biết anh sẵn lòng đi xa
Mỗi câu chữ có số đo hải lý
Mỗi bến tàu đã neo lời ao ước
Mỗi cái nhìn mang một áng mây
Em biết anh không để thành những chiếc xe hơi
bắng nhắng chạy giữa những trời mưa đổ
Cây si đầu làng ngày đó
khóc thành lời buổi anh bỏ mà đi
Em biết anh không chọn ngày về
Với em và với những gì ngoài anh còn lại
Giang san đó chẳng cản chân anh nổi
Mái nhà buồn đừng đợi gọi tên
Em biết anh có thể ngồi lặng
hàng giờ
trong tiếng con khóc
Câu thơ một bạn văn khúc khắc
Gạt núi ra
Anh sẽ chồm lên
Em biết anh không chọn ngày buồn
trong một kỷ nguyên buồn là nét chính
Chúng em mà cũng buồn như các anh nhỉ?
Ừ, thiên địa này nạn hồng thủy lại qua
Em biết thơ là bể khổ
biết anh yêu thơ là khổ
biết em yêu anh là khổ
và biết anh yêu em là khổ kép khổ đơn
Mai
chúng ta sẽ chia tay
Hai đứa về hai miền ký ức
Trên cùng một chuyến tàu
Ga trước ga sau xem đứa nào xuống trước
Hành trang của anh em soạn sẵn
Anh chỉ việc mở ra
Trừ những trang thơ
Em biết mình không phải là động cơ cho thơ của anh phụt lửa
Có khi một câu "Chó chết!"
đã làm thơ anh quẫy muôn lần
Có khi chỉ hắt đi trong ly trà đôi hạt bụi
là con tàu thơ anh lao
Hành trang của em
dĩ nhiên
có anh và những lời anh dặn
(Thửa sẵn cho anh chiếc quan tài buồn
phòng khi anh và thơ anh lâm nạn)
Chúng em biết các anh có một núi căm giận
hiển hiện cùng một trái tim
Hình như các anh yêu thương ngày chẵn giận căm ngày lẻ
Hình như đến chốn này các anh giận đi nơi khác lại thương
Sự căm thù có tính đàn bà không làm nên chấn động gì hết cả nếu không
có những thùng thuốc nổ căm thù cánh đàn ông tích tụ
Chỉ là mồi lửa rơm
Sáng danh Chúa chúng em sám hối
Tình yêu của các anh không rửa sạch vết bẩn từ sự hờn căm
(Các anh yêu thương tới nỗi nào cho bù một cuộc chiến Chechnya cỡ nhỏ?)
Trí tuệ các anh không được tưởng thưởng khi mà sự phản bội gái trai của
các anh tanh tưởi sặc mùi
Cơ bắp đàn ông có lẽ không nên có vòng nguyệt quế ở bên vì các tệ lười
nhác, bê tha, vũ phu... các kiểu
Các anh đã hết Thời gian
Thay anh
Sáng danh Chúa em sám hối
Anh của em
Dù anh thuộc về tập hợp các đàn ông công và tội phải còn ngày xét xử
thì riêng một anh vẫn trắng án trong em
Dù có một ngày một nơi chúng mình hết mọc mầm yêu thương
Dù có một nơi một ngày giữa chúng mình hiện ra con quỷ căm hờn
thì riêng một anh vẫn trắng án trong em
Mỗi kiếp em chỉ có một người đàn ông hân hưởng điều vậy
Anh của em
Ta chưa kịp hẹn ngày gặp lại
chưa kịp định nơi chốn sẽ về lại cùng nhau
Trái đất này chuyến tàu nào cũng vội
Anh của em
Những người đàn bà khác sửa soạn cho anh những gì
ngoài trái tim bầm tím
thể xác rũ rượi
những câu thơ dở dở dang dang
Anh của em
Bỏ lại nắng hồng ta đi
Bỏ lại mưa dài ta đi
Bỏ lại những đứa con có tuổi
Ta đi bỏ lại sau lưng
Những gì Thời gian không cho phép
Anh của em có biết
Bao nhiêu lần đi đổi lấy một lần về
Số kiếp này có lẽ chúng mình đi không hết
Các anh có biết
nụ hôn của chúng em có thể quay lại tìm chủ cũ
trong một ngày Thời gian làm thinh
Các anh có biết
hàng rào nhỏ nở mùa xuân một sáng
đàn bà xuân muộn tới một lần
Các anh có biết góc đường xó xỉnh
Cô gái hành khất mù che ngực lặng im
bên cạnh tờ tiền đầu tiên vừa có được
rách một bên
Các anh có biết đàn bò vàng cúi đầu gặm cỏ
nghĩ gì chăng? "Tồn tại hay không...."
Sớm mai có thể cái sọ đó
Đủ mười nhát búa bổ lên
Các anh có biết hay các anh không biết những gì xảy ra trong và ngoài
phòng ngủ, trong và ngoài phòng tiệc, trong và ngoài hãng xưởng
cũng vậy đối với chúng em
Đàn bà con gái thì trơ với những gì đàn ông biết
dù quả thực họ tiểu tiện cao quá ngọn cỏ nhiều chục lần
cũng vậy
Mỗi cái biết của người đàn ông trí tuệ chỉ dính máu ăn phần
của Tâm hồn và Thời gian
Phụ nữ thương cái-không-biết ở người đàn ông hơn cả
Khi phụ nữ cúi xuống núi sông hiện lên
Mà các anh chỉ nhìn thấy thịt da
Mắt các anh không quá tầm mắt
Khi phụ nữ đi và đứng mây trời xô lại
Đàn ông chỉ nghĩ tới một chỗ nằm
Các anh không cao lớn hơn thân xác
Khi tay chúng em vuốt ve các anh ở chốn đông người
Mắt nhìn tìm người đàn ông khác
Các anh cũng không thể biết
cho đến khi bàn tay ngừng vuốt
Những con thú ăn đêm hay kiếm chỗ có người
vứt ra các đồ ăn mầu mỡ
Chúng dừng lại trước một đôi tình muộn lõa thể trong xe miệng tóp tép bọt mơ
Cả khu rừng non trỏ lên trên trời đêm bằng sự vu vơ của những cành khô và của nóc những lều
chất đầy những kẻ bỏ thành phố trong một ngày hè nhiều vội vã
Đống lửa trại còn một con cá quẫy và một khúc xương của con cá chưa cháy
Khói vương những trang nhạc Trịnh Công Sơn
Lời thơ của các anh không thể
ủ như than lửa
nếu phụ nữ không rỏ những giọt lệ của Thời gian
Em hiểu vì sao mái tóc em bỗng đổ nghiêng xuống một bên mặt
thành dấu cong tuyệt hảo
Trong khi lời thơ anh vẫn tuôn đổ về mọi nơi nào không có em phong tỏa
Thơ đọc trong đêm của những người đàn ông và đàn bà
Nhạc ngân trong rừng của cây và những cơn mưa không xuất xứ
Em vẫn nhìn anh bằng một bên mắt có vầng tóc quấn
nghe tiếng đàn bằng một bên mình uốn cong hơn cả cây đàn
và khơi lửa bằng một bàn tay không phải để vuốt ve
Chú chó hoang sủa xua đàn muỗi
Thung lũng sắp còn bao nhiêu đêm nữa vắng chúng mình?
Đống lửa ngồi thấp xuống nhường đêm đang chậm đến với từng thớ thịt
Có thể anh không biết lúc nào đó là mấy giờ
và vẫn biết em bắt đầu nghiêng mặt
Hai ta nằm đây mà hai nửa trời không gặp nhau
Cây đàn tựa một thành ghế và cong bên lửa lạnh
nói những âm thanh với đất trời
Đánh đuổi muỗi và em tự hỏi "Tiếng gáy của đàn ông các anh có thể dùng
làm gì?" trong những đêm Thời gian không tham dự
Tựa lên ngực chúng em
Hỡi cặp mắt của các anh
Đừng để Thời gian xâm lấn
Những chiếc áo ngực không thể bay nếu vắng cặp mắt các anh
Ánh nắng hè này sẽ hỏi nhanh mùa hè trước một kinh nghiệm riêng
Ngay bên em anh có cuồng lên không trước một người đàn bà mới
Cô ấy nhìn anh bằng cái nhìn nguyên thủy của hai giống khác nhau mà em
bị mất từ ngày về anh
Lá rừng không mang cho người những địa chỉ mới
Ta tìm một nơi gửi những buồn vào
Đuôi mắt nhỏ kia đang làm anh tan rã
Anh bên em mà như bên vực vậy sao
Nếu anh đổ ngã ai sẽ ra làm chứng
Con sóc đã chạy xa đuôi vểnh cành cao
Hai cánh tay trần kia sẽ vo tròn hết cả
Sự thanh lịch của giới đàn ông
Nắm giấy chờ vô túi rác
Suối nước buồn chẳng muốn chảy tuôn.
Em về rừng lần này có anh
Trong mùa hè rộng lớn hơn cả ngôn từ anh đang tung vãi
Mùa hè trước không anh
Mùa hè hẹp như lòng con suối cạn
Ai cũng có trong đôi lứa của họ một sự đơn lẻ tối thiết
mà anh gọi là văn hóa lứa đôi
Hai cái toilet công cộng trong rừng xanh kia có gì ở giữa?
Mấy ai đặt câu hỏi này sau khi khoai khoái đi ra khỏi nó
Chỗ rách ở đầu gối cái quần jean
Mặt hồ nổi những chiếc thuyền nhỏ
Có hai người nằm nhìn trời qua rặng cây khẽ cất tiếng
Câu đồng dao vòng quanh thành một vành đai
Trong những người đang bơi kia ai là ai
Gió trưa cao mấy tầng
Xe vẫn đưa người tới nữa
Thuyền và phao đã bắt đầu buồn
Trốn Không gian này sang một Không gian khác
Không có gì oanh liệt
Có hai nhà neo trại từ tuần trước
Những đứa trẻ đang mè nheo với rừng
Không sao chạy khỏi Thời gian của chính mình
Tỉnh giấc chàng trai hát đêm trước nhìn ra đống lửa tàn
Cây đàn và chàng trai là hai bầu trời màu khác
như anh và em những ngày mới yêu
Đám lá khô đang chuyển dần thành đất
Trong rừng em hiểu anh không bằng rừng
không bằng em
mà bằng những người đàn bà khác
Ở thành phố chúng ta không có rừng đã đành
không có mình
cả đàn ông lẫn đàn bà không có
Anh cứ việc nghĩ về những người đàn bà khác không có trong rừng
Các đống lửa kia không bao giờ mất
Một ngày nắng
Có người tiều phu đặt lên đó những cụm cây
Những viên sỏi lăn tăn bên lề đường
Chứng kiến nhiều cuộc đen đỏ của con người với thiên nhiên
Sóng sỏi đưa đẩy thuyền người
Trên con sông trái đất
Rừng non hơn cả một thế kỷ
Chúng ta đã hết nơi chọn chỗ cuối cùng ở hoang
Sau hồi trống trong mơ em tỉnh
Không còn gì trong lều ngoài em với một khúc xương
Cặp mắt đuôi nhỏ kia đảo anh một vòng quay buổi sáng sớm
Đêm qua ngủ anh không tay trong tay em
Trái tim anh úp nghiêng xuống đất
Qua khe lều hở tim em nhìn đáy trời đen
Ráng đỏ chiều xen lẫn tán cây
Ai thấy hết một ngày
Người đó thắng cuộc
Trong cuộc thi tiếp sức
Về Tương lai
Rừng không sao hiểu được những chiều
nếu người còn xa lánh
Em mượn màu hồng mây mượn của hoàng hôn
làm thuốc ngủ đêm nay
Anh còn say cái quyến rũ trần gian
mang chúng vào ngày mai khi trở về thành phố
Những ngón tay đó sẽ còn giương vuốt nữa
trong đời đàn ông anh mang
Sẽ có ngày những ngón tay đó thăng thiên
để đàn ông trong các anh đi hết vào lòng đất
Một ngày rừng không giống một ngày thành phố ở chỗ Thời gian và Không
gian, đàn ông và đàn bà mang những chức năng không ngờ được
Em không soi mình trên mặt đồng hồ khi anh bỗng biến mất
trong cây
trong đám đàn ông cởi trần
trong mặt hồ
và trong đôi mắt đó
Những chú hải âu mang biển vào nóc lều
Cánh xoải hết chiều
Ở rừng không một tiếng khóc nào
Trẻ con cũng không có thì giờ để làm cái việc không đúng chỗ đó
Phụ nữ lo chăm sóc da và cười những chuỗi cười vô cớ nhất cho bõ tiền
và công sức cả một năm chuẩn bị
Trong rừng
Hãy khóc đi những người đàn ông
Rừng là môi trường vô tội vạ cho những tình cảm ít chính thống
Anh mang những trang thơ từ đô thị vào rừng
Để những người đàn bà không phải là em ở lại
Đây là một cuộc di cư chỗ nằm
cho anh hay cho thơ?
Em nghe anh mở mình theo mỗi dòng chữ
Thi ca là con sen trong các ngày rừng chúng ta
Nếu được hóa thân nó có thể chọn các lon bia
Em thương thi ca hơn là giận
Đó là đại công ty của linh hồn anh mà em cổ phần chưa quá bán
Mặc anh và các lon bia
Thi ca có vận trình
Mang từ thành phố đến các khung sườn
Thi ca tìm ở rừng các hình ảnh tình tiết
Trong cây đàn bỏ quên có đống lửa nhớ dùm
Trong ánh mắt đuôi dài lách lá tìm anh
Trong tiếng sỏi gọi đất trời
Trong con tàu không neo bến nhỏ
Như em tìm ở anh các khung sườn
Như anh tìm ở em các chi tiết
Chàng trai bỏ cây đàn
bàn tay bắt đầu rớm máu
Nhạc chết tạm chốn này
Thơ đòi sống tiếp
Cơ bắp nhũn
và đầu rỗng
Anh cầm bút hay gõ keyboard
cũng không chạm được tâm hồn
Như không chạm đến điểm yêu của em khi cả hai chúng mình quay mặt về hai phía
Những bài thơ nhũn và rỗng của anh em giữ sau nhiều ngày mai trao cho lửa
Lửa rừng vào thơ về phố
Kéo dài làm rộng thơ anh
Cây guitar và chàng trai ở lại
Rừng nuôi âm thanh hoang
Đây là dịp sánh so hai thứ vô cùng: thơ và rừng
Rừng cỏ cây, suối đồi
Thơ chữ câu, âm nhịp
Mỗi bài thơ là một cánh rừng hay mỗi khu rừng có thi ca trên nó?
Thi sĩ không trả lời
Tiều phu không thể nói
Có thể trả lời là những đôi tình nhân úp ngực vào nhau nồng giấc bên đống
lửa trên thảm cỏ góc rừng sau khi trao nhau những câu dòng thơ của
thi nhân và trao cho lửa những khúc cây tiều phu vừa đốn hạ
Và họ cũng không nói bằng lời
Anh và em
hãy cùng nhìn vào mắt họ
nhìn vào làn da họ
nhìn vào tấm thân trắng trần họ đậy cho nhau
nhìn vào những đứa trẻ con của họ sinh ra qua mỗi cánh rừng, trong mỗi
câu thơ
Để biết những vô cùng
Có những hoang tàn sống đọng rất lâu
Đống lửa cũ kia bao lớp người nhóm lại
Họ có thể yêu nhau
có thể rượt nhau bắn bỏ
có thể là những người vô tình ăn sáng chung bàn
Sau khi về thành phố
Không ai biết rằng họ từng chung một đống lửa tàn
Đó là điều kỳ bí nhất của rừng khi ôm con người vào lòng
Rừng ban cho người những điều người nghĩ rằng vô bổ
Có những vần thơ như vậy
nguồn chung của vạn kiếp người
Một người vừa đập lên gáy một người
có thể chung một câu thơ nồng hậu
Trong thang máy hai người vô lối chợt nhìn nhau
cả hai có thể có chung một bài thơ thần tượng
Và những người yêu nhau
càng có thể cho đến chết gối đầu trên những câu thơ chung mà không biết
Cơn mưa là dịp chia tay
người với rừng
người với người
anh với đôi mắt dài
và em với cuộc sống của rừng úp mở
Em muốn sống cùng anh trong cuộc đời thị thành lật ngửa
Ở đó đàn ông, đàn bà không phân biệt
Thời gian miết lên từng sinh thể mỗi làn dao
Em muốn thơ anh trở về
bằng hơi thở của rừng
lớn lên cơ thể thành phố.
Chương 3
CON
Con chưa chọn được ngôn ngữ chung
trên xa lộ Không gian và chuyến tàu Thời gian ba mẹ làm lữ khách
Cho mình
Con không thấy Thời gian cần thiết
Đôi giày Nike có thể đá nó vào sọt rác và tái sinh ra hàng vạn chiếc kẹo gum
Con và đám bạn không thể biết hàng hiên nào có những sân ga cho cuộc
chia tay quá khứ của ba mẹ mình
Với ba Thời gian luôn là thách đố
Mẹ thư thả hơn để nó sau gương
Con cần một cái vé coi Back Street Boys cuối tháng
Ai trả lời và ai không trả lời?
Câu hỏi không tới địa chỉ cặp vợ chồng Thời gian-Không gian
Mà tới ba mẹ: những người tình của họ
Anh con ngày mai làm cuộc ra tù lần thứ 15 trong cuộc đời không tính
bằng ngày tháng
Em con 13 năm nữa trường MIT kia sẽ phải đậu thủ khoa
Con không muốn làm người canh cổng tương lai cho bất kỳ ai
Cả con Nini đang sủa con cũng không kiềm kẹp nổi âm thanh của nó
Con phải có những hôm nay trọn vẹn:
Và đó là tuyên ngôn trước bàn thờ thế kỷ
Ở Vancouver
Ở Vũng Tàu
Tới đâu con cũng không chủ chiến
Cho con về Việt Nam thêm một hè
Nóng nhiệt đới có thể làm con thoát
Sự co ép của đám bạn người Haiti
Khiến cả trường con phát ngốt
Cuối năm rồi dancing
Với đứa học giỏi nhất trường con thử thuốc
Hai cái miệng và một dòng chất ngất
Con không nghĩ về mẹ về ba lúc đó một phút nào
Cho con học thêm đàn bầu
Nghe ba nói có Thời gian trong đó
Mẹ những muốn con bớt giờ trên phone
Tuổi chúng con không cần túi càn khôn
Ba có lần trao con xài một lần hết
Chúng con ham danh. Chúng con cần thắng gấp
Mưa hôm nay không là mưa mai này
Trang quảng cáo mở ngang bàn viết
Con không đi học tuần sau
Chiếc quần rách rách tiếp
Cell phone phương tiện lên trời
Sáng dậy không còn căn nhà tối
Bye cả nhà con tới thư viện làm thêm
Người - lo viết ra và gom góp
Sách có Thời gian đọc
Để làm thiên nhiên chết rồi sống lại
Ba chạy vào bàn bật máy ngồi đợi màn hình hiện lên trong khi điếu thuốc
đỏ trên môi
Mẹ sẽ nhìn ngoài đường chờ chuyến xe bus qua rồi bắt đầu mở tủ lạnh ra coi
Chúng con mở nhạc hết volume không ngưng nói
Chúng ta giữ bản năng riêng trước một thiên niên kỷ vui là nét phụ
Con chắc sẽ không có những phút nôn nao
của mẹ dõi theo từng chiếc xe bus qua rồi lại
(Bà kể bà là vậy
Xưa và xa
những chuyến đò ngang)
Mẹ bảo
những chuyến xe như không để chở người
tới một chốn này bỏ xa chốn khác
Mỗi chuyến xe chở đi một mốc
Thời gian của mẹ của ba
Không có những chuyến xe
Thành phố loãng lỏng
Lộ trình riêng ai nấy đi và đến
Từng chiếc lá rơi từng chiếc lá rời
Thời gian mông lung vô cùng
Không gian vô cùng xộc xệnh
Từng trạm từng giờ đan nối thành nhau
Truyện cổ tích thời nào cũng chết
Nếu một ngày kia hết những chuyến đò
Những chiếc xe bus cắm cúi
Rồ máy ngã tư trăng lu
Thảm cỏ xanh không thể nói
Bọn con không có tuổi chờ
Chỗ này tuyết thường tụ lại
Năm trước con ngã hoài hoài
Vết trẻ đau mau lành lắm
Mẹ chỉ mơ ngày xưa
Nhà kia không ánh điện
Tường vẫn ánh ánh hồng
Đêm nay ba về sẽ muộn
Show nhạc dài ai mong
Có người đi như lạc
Phố đêm xe đỏ ba lần
Chuông reo con và mẹ
Ngồi im trước gió không trông
Tuần này mưa nhiều hơn nắng
Chúng con chắc chỉ ngồi nhà
Chatting nhiều cũng thế
Mình chẳng thành người ta
Gió vẫn quanh cửa sổ
Đêm là đêm của mọi người
Mẹ đừng nhìn con vậy
Bà ho lần thứ mấy mươi
Có thể con và em con
Lớn rồi hai đứa hai phương
Mẹ và bà ngồi lại
Đợi ngày gặp quê hương
Anh con ở đâu vẫn vậy
Việt Nam hay Mỹ, Canada
Xài Thời gian như rác
Lời hẹn có thêm thừa
Mẹ đang tìm lời giải thích
Những người tài xế xe bus
Không khi nào quên chào
Khi những chuyến xe gặp mặt
Có thể họ mang lời hẹn
Đấy chuyến đi cuối cùng
Hai bên về hai cực
Thời gian vô thủy vô chung
Trăng càng lu càng nặng
Nóc nhà cao kia có mang
Cái buồn con con hữu hạn
Tới những ngày thu sang
Ba còn ham thù tạc
Chắc chuyển đời đêm nay
Biển Đông chưa thể lấp
Thì tạm vá trời Tây
Có những người ra đi không phải để về hay không về
Và nếu về không theo một thời khắc
Nhà mình đi khỏi nước
để về
vào một ngày XYZ
Con thuộc rồi
Ba mẹ hằng cho biết
Bạn bè Việt Nam bọn con hay gọi là lòng yêu nước lớn
thêm điều kiện con cỏn
Con là con nên con không chọn ba chọn mẹ
Ơn ba mẹ sang đây
Con được chọn mình
chọn đất ở cho mình
Bà lẩm bẩm "Số chúng mày đỏ hơn ông cha!"
Những lời sánh so con rất ngại
Con có thời gian của con. Cha ông có của cha ông
So sánh là hủy diệt
Đêm nay thêm ba websites văn nghệ của người Việt
một cái cấm trẻ con
Nhiều báo chí chính trị bạn bè ba mẹ làm chưa có tờ nào cấm vậy
Chính trị, lại là chính trị Việt Nam, cũng có thể có loại hại lứa tuổi chưa
trưởng thành -
Con nói thử ba mẹ coi có phải?
Mây trời đen nhiều như đất
Chẳng ai muốn làm những vì sao lúc này
Con không bao giờ nguyện ước
Quét một nhát hết trời mây
Một ngày qua không hẹn trước
Con tăng mấy phần của pound
Rất nhiều lần bà bấm ngón tay
Mẹ tìm nhìn trong bao nhiêu xe chạy
Chắc chắn đêm nay ba về và muộn
Mang vào căn nhà mình cả Quá khứ lẫn Tương lai
Hiện tại là chuyện của đàn bà
là của mẹ
(Thật ra là của chúng con mà ba mẹ không hay!)
Chắc chắn đêm nay ba về và muộn
Việt Nam một vai, thế giới một vai
Ba dành hết. Phần cho nhân loại
những mùa thu có lá rơi đầy
Trên bàn viết luôn có một chiếc lá khô ba tự lượm về
(Như bàn của ông ngày xưa có tấm vé số - Bà kể)
Để làm gì?
Trong tập thư ba mẹ gửi cho nhau
qua đại dương
những chiếc lá đổi màu
năm tháng
Bạn bè con không còn tặng nhau những chiếc lá dù vẫn yêu các màu xanh, vàng, xám
Có lẽ chúng con không còn thích những thứ khô nơi mà Thời gian mai táng
Chúng con không tụng nghĩa địa
cũng không hãi hùng
Những gì từng tươi xanh thành khô héo chúng con bỏ luôn
Nhiều cái xanh tươi khác con không đủ Thời gian yêu hết
Con người không nên tranh việc của các viện bảo tàng
Đời ba mẹ như người ham làm hai-ba job mà không job nào ra tiền
Làm sao dùng Quá khứ làm ra Tương lai bằng Hiện tại
Đó là một điều khó để thành người
Chúng con sợ Quá khứ hơn cả sợ dao
Ngại nghĩ về Tương lai như ngại đi học
Chúng con thích Hiện tại như thích mốt
dù mốt sớm đổi tàn
Chúng con thích sẽ được sở hữu nhiều nhà băng có tiền chứ không muốn
làm chủ các quỹ Thời gian
Em con dùng Thời gian như dùng kẹo cao su
Con coi như đồ trang điểm
Bà nhìn Thời gian mái tóc bạc
Với mẹ là những chuyến xe
Chiếc lá vàng khô trên bàn viết là Thời gian của ba
Anh con thì Thời gian luôn là rác
Thế thì Thời gian quả như một bài thơ gợi mỗi loại người một cảm xúc! Wow!
Ở trường người ta dạy chúng con làm thơ
Haiku chẳng hạn
như mọi môn học khác
nên chúng con không yêu thơ như từng không yêu mọi môn học khác
Người ta yêu thơ khác bà và ba mẹ yêu thơ
Thơ ở đây là thành phẩm không là trang sức
Website bạn bè Việt chúng con làm
Thế nào thơ cũng nhanh chân hiện diện quốc túy quốc hồn
Dù chả đứa nào hiểu trong đó nói chi
Không sao phải không ba: Bản chất của thơ cần có mặt mà chưa cần để hiểu
Có một trăm người Việt làm một trăm bài thơ. Trong một trăm người Mỹ
có một người làm thơ và làm một trăm bài. - Hãy nói cho biết dân tộc bạn làm thơ thế nào, tôi sẽ nói dân tộc bạn sống ra sao - Sang năm con tính chọn cái này làm tiểu luận
Ủa, sao không có tờ báo Việt ngữ nào dành riêng cho thanh thiếu niên?
Hàng trăm tờ đang có mỗi tờ dành cho tụi con vài trang lãng xẹc
Nếu mẹ cầm về nhà những trang báo tiếng Việt con thấy là đọc được
Con sẽ yêu nước Việt mình hơn và bớt hẳn vụ trò chuyện qua phone
Sách Việt ngữ cho tụi con tìm ở đâu ba?
Ngoài dăm cuốn Hai Bà Trưng, một Ông Gióng... con thuộc từ ngày trong nước
Em con chờ các cuốn khác
nó vẽ lên lưng voi Hai Bà cái laptop và dí vào tay Ông Gióng cell phone
Tụi sắc dân khác bạn con không có vấn nạn nước non
nặng và ê chề đến vậy
Làm người gốc Việt thật nhiều điều đáng nói
vấn đề là nói làm sao
Ba mẹ đã nói nhiều
Bao giờ chúng con nói?
Anh đã nói bằng các số lần vào tù ra ngục
Em con sẽ nói bằng tấm bằng thủ khoa trường MIT và sẽ có thể là bằng
những chi phiếu gửi ba mẹ xài tiêu
Con đang tính nói
hôm nay
Con vừa qua một giấc mơ
Không ở Mỹ
Không Việt Nam, Ba Lan hay Hàn Quốc
Không ở website, trên báo giấy, trong phone
Không rừng, mây
Nhưng chắc không lọt ra đâu ngoài hành tinh này
Con chưa cần Thời gian nhưng không có nó là con chết
Ra hành tinh khác không biết đổi chác ra sao
Một đơn vị Thời gian ở đây ăn bao nhiêu ở nơi khác
Con không muốn thiệt
Có thể đó là nơi con sẽ tới và kiếm sống
với bàn tay nhẹ tâng và cái đầu nằng nặng mảnh bằng college dở dang
với trái tim đau đau
Có thể là nơi con và đám bạn sẽ qua một mùa hè
sau ba mùa không biết làm chi
Có thể đó là nơi con hành hương
trong một đức tin tự tạo
Ba mẹ mơ gì con thấy hết
Những giấc mơ của người lớn tỏa ra sau lưng khi họ đứng đi ngồi
Bà mơ gì con cũng thấy
Những giấc mơ của người già quanh đầu hiện ra
Người lớn nhìn trẻ con thấy khác căn bản ở chỗ họ sinh đẻ ra trẻ con
Trẻ con nhìn người lớn thấy khác căn bản ở vấn đề Thời gian
Cho đến thời đại này trẻ con không có Thời gian của nó
Tất cả của ba mẹ, của trường lớp, chính phủ, nhà thờ, nhà tù
Vấn đề trẻ con sinh ra trẻ con sẽ được giải quyết ngay trong đầu kỷ nguyên
Đặt ra trong cuối kỷ nguyên là Thời gian thuộc về con trẻ
Là Bình đẳng-Bác ái-Tự do trước Thời gian giữa cái con và ba mẹ
Đó là khâu khó nhất
Sự bình đẳng, bác ái và tự do trước Thời gian giữa trẻ con và trường lớp,
chính phủ, nhà thờ, nhà tù sẽ được giải quyết tà tà
Con tin
Bạn bè con tin
Âm nhạc và thể thao đang khẳng định
Hội họa từng tiên đoán
Bà thì không tin rồi, đó là chưa kể bà sẽ đòi mẹ gọi taxi cho bà đi tự tử
Ba mẹ tin đi
Vì thi ca rồi sẽ ủng hộ chúng con
Các nhà thơ sắp tới ngày hủy bỏ chủ đề tình yêu vô bổ trong các thể loại
ngắn hơi
Thay thế bằng các đại trường ca ngợi khen Thời gian khi nó cũng thuộc về tuổi trẻ
Những chuyến xe bus sẽ chở lời quảng cáo "Thời gian còn là của thanh thiếu niên!" thay vì các
cô siêu sao dài đùi xiêm áo
Những mùa thu cũng vậy
Lá rụng không còn thụ động dưới đường
Rung rinh một kỷ nguyên khác lạ
Con sang đây biết có mùa thu
Thời ở Việt Nam
qua lời bà đó là mùa gây bịnh
mẹ nhắc thu về dông bão đến
ba mải mê giữa xuân, hạ và đông
Bắc Mỹ này những mùa thu Bắc Mỹ
Có màu vàng không biết vẽ làm sao
Một màu vàng bao người tìm đến
Giữa đất nâu và trời xanh cao
Con thấy mùa thu các tháng hè
Đầy cành lá đợi một ngày mang đi
Nóng thật nóng có hình thù se lạnh
Gọi những ngày gió hoang về
Thu trong con những ngày xuân
Mầm hé nhanh e sợ mọc nhầm
Nơi suối cạn bướm từng đàn luống cuống
Những sắc hoa sáng vỡ đô thành
Mùa thu con tan giá những ngày đông
Tuyết của con vàng đến tận cùng
Trong bão gió người không nhìn được nữa
Con thấy từng chiếc lá trong không
Mùa hè nghỉ học con viết thơ
Bằng chữ nghĩa đòi trả Thời gian cho từng lứa tuổi
Loài người văn minh đòi Thời gian cho các sắc tộc, quốc gia, tầng lớp,
màu da
Thành công
đang và đã
Đây sẽ là cuộc đấu tranh lần trước cuối?
Con xin dành quyền nhắc lại:
Ở mọi lứa tuổi Thời gian Bình đẳng-Bác ái-Tự do
Khi bầu trời trong không gió mây
Mặt trời mặt trăng và những ngôi sao ban ngày không trong tầm mắt
Nếu thiếu những vạch nối con thấy mình hết nơi bấu víu
cánh hải âu
Nắng lên cao rũ những cánh chim
rụng dần
rơi xuống mặt đất những đàn xe chạy
Đó là những vết nhăn trên trái đất già nua
Những làn xe chạy. Đó là Thời gian và Không gian, âm nhạc và mốt,
tình yêu và quê hương, sự xấu và lòng tốt... Tất cả
Con đang sâu đậm thêm một trong các nết nhăn
Tình trong thơ ba như thế nào?
Mẹ ở đó là Quá khứ, Tương lai hay Hiện tại?
Và những người phụ nữ trước, cùng, sau mẹ -
Ai là gì?
Nếu theo ba trong thơ không thể không có tình
thì cái con đang làm chưa thơ lắm
Cậu bạn trai của con (ba chưa biết đâu!) không là câu chữ nào
giữa hai hàng chữ him cũng không lấp ló
Con chưa muốn thật thơ lúc này
Con người đáng giá hơn là Thời gian
Ba làm thơ với nhiều tính từ, động từ
Thơ của thế hệ chatting toàn danh từ độc lập
Nó là nó khỏi cần thêm nữa
Thông tin bây giờ nhiều, nhanh không kịp soạn chỗ cho tính, động từ
Không có từ ngữ trong thơ của mẹ
Chỉ là nước mắt và những chuyến xe nước mắt chở tới chở lui
Con cũng sẽ khóc vì tình. Con biết
Nhưng chúng con không có Thời gian cho nước mắt thành thơ
Thơ của thời bà ba mẹ xếp đầy ngăn
Bảo tàng viện cho chúng con
Ai là người lau bụi
Ai là người trấn cửa phòng kẻ phá?
Chúng con vô phương. Ba mẹ thì ngược xuôi
Thiên nhiên trong thơ chúng con không còn làm vú em
cho tình cảm
Con người hết thành đối tượng
Ngôn ngữ đã chẳng còn là hình thức từ lâu
Kể cả tình, tất cả đều là phương tiện chỉ của chính mình
Không cái nào được sử dụng cái nào
Cái này không bao giờ là cứu cánh cho cái khác
(Sắp có tòa án xử vi phạm luật thi ca)
Cái được gọi là Thơ chỉ là áo khoác
Và có thể bị thay như mọi cái áo trong đời.
Chương 4
TA
Ta bị coi là những kẻ nhiều Thời gian nhất dương gian
Ngăn sau lưng ta túi Thời gian quả là nhiều
và ta tự hào
Ngăn trước ngực chỉ là một phần năm, phần tư mà chĩu nặng niềm hổ thẹn
Thời gian sau lưng là Thời gian chết mà ta muốn chúng hồi sinh
Thời gian trước mặt là Thời gian để sống ta lại toan chối bỏ
Già ta dư dả tháng ngày
thuộc như từng con người nơi mặt đất
mỗi cụm mây
Mây thấy hết những gì ta trải
và nhìn ra ta sẽ tới những gì
Mỗi đám mây ngang trời -
Mỗi người trên mặt đất
Từ hình hài khuôn mặt
tới số mạng cuộc đời
Có đám mây yên ả
Quanh quanh một góc trời
Có đám mây tất tả
Mỗi ngày tới một nơi
Làm mây nào có dễ
Cũng tranh giành phân chia
Mây lớn nuốt mây bé
Chiến tranh dài lê thê
Mây con nít trắng trong
Mây đàn ông trắng xám
Mây già nua trắng đen
Trắng hồng mây mới lớn
Mây đàn bà con gái
Ẩn hiện muôn sắc màu
Xã hội mây cũng khó
mà tìm được tình yêu!
Vui mây lan thành gió
Buồn mây kéo mưa rơi
Để rồi người dưới đất
buồn vui theo mây trời
Những ngày mây đám cưới
mây đỏ rực gầm trời
Những ngày mây thất nghiệp
mây xoay vần khắp nơi
Những đám mây giàu có
hay tụ trên nóc nhà
Mây nghèo thì tìm đến
bãi cỏ buồn lân la
Mây ngự nơi đỉnh núi
rõ là mây vua rồi!
Mây mà ra sông biển
là mây nghệ sĩ thôi...
Một cụm mây chào đời
cười trong tia nắng sớm
Một khóm mây lìa trời
Tia chớp làm tiếng khóc
Dưới trần mốt đổi thay
Trên này mây cũng vậy
Thời Maia đã thấy
"những áng mây mặc quần"
Nắng lên đời mây sáng
như với bao đời người
Hằng hà muôn vạn vật
Ai dám chê mặt trời?
Mây làm cho trăng đẹp
hơn trăng đứng một mình
Người làm cho đất thơm
"như là hoa của đất"
Đôi khi mây cũng thích
kể lể lịch sử mình
như những người dưới đất
bao điều muốn thanh minh
Có những lần mây đã
toan làm cuộc đổi đời
Thiên hà sau rung chuyển
Đâu lại vào đấy thôi!
Thế gian mây cũng có
Không gian và Thời gian
Không gian mây chỉ một -
một trời mây lang thang
Thời gian mây vẫn giống
như Thời gian của người
Ba chiều cao dài rộng
những sướng khổ buồn vui
Ôi bèo dạt mây trôi
Người nay đây mai đó
Có đi đâu về đâu
Đất trời nào cũng thế!
Một vũ trụ khôn lường
làm bức tranh vân cẩu
Mây là người trên trời
Người là mây dưới đất
Mỗi đám mây ngang trời -
Mỗi người nơi mặt đất
Cả về thời tiết, nhan sắc, bệnh tật...
Không có gì dễ hơn bàn về tuổi tác
Trong tuổi tác Thời gian chỉ dự một phần
và cái chính vẫn là tính cách
Ta già vì Thời gian trước mặt hay Thời gian sau lưng?
Trong ngành lão khoa
Đây là câu hỏi đầu tiên
Bàn về cái già không khó như nói về một cái lá vàng
một cái lá vàng khác một cái lá già
Bàn về Thời gian khó như nói về một khu rừng
mỗi khu rừng có sự xao động một văn hóa riêng
Đừng tham vọng một thế kỷ văn chương hoàn cầu hóa
cả khi kinh tế hoàn cầu hóa rồi
khi mà Thời gian không bao giờ cào bằng nổi
Kinh tế là trò ăn xổi không là gì hết với Thời gian
Một kẻ có Thời gian ở đất đá sẽ có văn chương đất đá
Một kẻ có Thời gian ở mây gió sẽ có văn chương mây gió
Và đất đá không bao giờ là mây gió và ngược lại
Trời và đất gặp nhau trên những cánh chim bay
và trong các câu thơ chưa được viết
Ta bỗng nhớ một nụ hôn chết trên môi một người
không bao giờ phục sinh được ở những kẻ khác
cả suốt ngang dọc thân thể những kẻ khác
không bao giờ
Con cháu, anh em, bạn bè nhớ gì về ta ngoài đống Thời gian ta chịu trận
Tiền bạc, danh vọng, sắc đẹp, tài năng
Những cái tốt lành và các điều tệ hại
Đang bị Thời gian bắn tỉa ngày ngày
Theo con sông chữ nghĩa trên những chuyến đò ngang
là hạnh phúc ngắn
Hãy theo những chuyến đò dọc
để đến thác đầu ghềnh và những bãi hoang đổ ra biển đời của văn chương
để chết trong hạnh phúc bất tử
Trong ba phần cuộc đời
không phần nào có thể hiểu được hai phần còn lại
Hai phần hòa hợp
May ra hiểu được một phần
Để quên vầng trăng ở mây
Nửa đời quay lại
Trăng và mây cùng khuất
trong bóng Thời gian
Có tình yêu đi qua các ngăn bàn
Ở lại
Thế hệ sau dọn nhà
Chừa chỗ ấy ra
cho người chủ mới
Góc đường hỏi người đúng hẹn là ai
Không trả lời
Những chiếc lá vàng không thể nói về những gì không thuộc về nó
Ta không muốn lật ngược bông hồng
cả cho qua những giờ buồn nhất
Nghe tiếng gió khua ngoài bãi
tuổi bao giờ về được hoang sơ
Nếu không cho ai lấy một ngày dư
chẳng thể có lãi suất khi Thời gian tính sổ
Sống một ngày nợ chết một ngày
Nhân sinh thất thập ta vạn tuổi.
Mississauga, 19-06 --- 26-11-2000
Nguồn: Lòng hải lý. Trường ca của Đỗ Quyên. NXB Hội Nhà văn, Liên kết cùng Công ty Hà Thế. 2011.
|