CẢM NHẬN THƠ KHI ANH NHÌN EM CỦA HỒ BÔNG

Nguyễn Quốc Nam

   Tôi có dịp đi ngao du với Hồ Bông đôi lần, được nghe anh hát, đọc thơ và nhiều lần ngồi bên ly rượu nhâm nhi nghe anh kể những mảng đời thời trai trẻ của mình. Hôm nay lại được nhạc sỹ Hồ Bông đề tặng tập thơ Khi anh nhìn em, tôi mang về đọc một lèo và vô cùng thú vị. Hóa ra hồn thơ đầy ắp trong tâm hồn và trái tim của nhạc sỹ Hồ Bông.

     Tôi đã vài lần nghe anh đọc bài thơ Khi anh nhìn em nhưng bằng tiếng Pháp cơ, cách ngắt câu, nhấn giọng, lúc nhẹ nhàng, lúc dồn dập, lúc trầm bổng, nồng nàn, nghe đã biết dường nào và tôi cũng chứng kiến một nữ Việt kiều Pháp về thăm quê hương đã rơi nước mắt tại tiệc rượu ở nhà một người bạn khi Hồ Bông đọc bài thơ nầy bằng tiếng Pháp. Chắc nó gợi lại một điều gì đó trong tâm hồn của kiều nữ trung niên.

                 Khi anh nhìn em, mặt trời đi ngủ.

                 Khi anh nhìn em, mặt trăng phải tàn.

                 Khi anh nhìn em, con chim cũng sa

                 Và khi anh nhìn em, con cá cũng lặn !

              Trời cho em một hương sắc dịu dàng.

                 Đời cho anh một cái nhìn khác thường.

                 Anh nhìn em, quên đi tất cả…

                 Chỉ nhớ mỗi một điều:

                                                    Mãi mãi yêu em.

                           ( Khi anh nhìn em, trang 54)

   Cái nhìn khác thường của Hồ Bông xuyên suốt tận cùng  của mọi vấn đề. Tâm hồn anh trào dâng cảm xúc đến tận cùng cái đẹp, thanh cao và cũng tự khẳng định sòng phẳng với bao ân nghĩa, ân tình trong cuộc đời thường. Không thế thì làm sao có được những ý thơ trong sáng và tuyệt vời như trong bài Tâm sự:

             Với một thời trẻ thơ:

                    Đời cho tôi một thời trẻ thơ.

                    Xin trả nợ người một mái tóc bạc phơ !

Chỉ một giây phút biết thương thì…

       Trời cho tôi vay phút giây biết thương.

       Xin trả nợ người , trọn đời hiến dâng…

Với đấng sinh thành và quê hương anh cung kính tự khẳng định.

       Mẹ cha cho tôi một tấm hình hài

       Nguyện yêu mãnh đất quê hương này mãi mãi.

Và với đất… nơi chôn nhau cắt rún…

       Và đất cho tôi một tấc chôn nhau

      Xin trả nợ Người nắm tro bón màu…

Với người tình…

        Còn em tặng anh một chiếc hôn thầm.

        Xin trả nợ em một trời thương nhớ

                                         (trang35)

    Qủa thật là chu đáo, đầy hào khí, nhân bản trong tâm hồn của nhạc sỹ, nhà thơ Hồ Bông.

    Hồ Bông tính vui vẻ, phóng khoáng, thẳng thắn nhưng hòa đồng. Tiếng nói rổn rảng nhưng

hoa mỹ lịch thiệp, không phải lúc nào anh cũng lớn tiếng mà đôi lúc biết lắng nghe, và im nghe nữa mới là cái khác thường, cái hay của Hồ Bông.

                     Nghe trong tôi ắp đầy giai điệu.

                     Của cha ông từ mở cõi đến giờ

                     Giai nhân ơi! Tôi xin đành nhắm mắt.

                     Giữa ngắm, nhìn, tôi phải chọn im nghe.

                     Tôi nào phải là anh chàng hoạ sĩ !

                     Đời bảo tôi nghe đời tha thiết !

                     Nghe điệu nam xuân, nhớ oán nhớ ai…

                     Nghe bước ông cha thao thiết đêm dài

                  Bạn ơi bạn ! đừng khuyên tôi mở mắt

                      Để ngậm nghe khúc hát đường dài…

                                (Im nghe, trang 42)

      Mặc dù Hồ Bông tự nhận mình không là họa sĩ nhưng tâm hồn anh và cái nhìn óng ánh đầy màu sắc của anh không thua gì một họa sĩ tài hoa. Qủa là Đời cho anh một cái nhìn khác thường trong bài thơ Xuân tình ( trang 41).

                     Tuyết lê em đang vừa độ chín.

                     Biếc biếc xanh tơ chuyển hồng hồng

                     Nụ non mới nhú chưa lên tím

                     Bâng khuâng tim ai dài đêm đông.

                     Khát em đành phải cầu xin mộng

                     Lạc vào thượng uyển trong chiêm bao

                     Được nếm quả tiên, say mật óng

                     Được pha màu vẽ sắc xuân đào.

     Cuộc đời của Hồ Bông là một truyện dài nhiều tập. Chào đời tại Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Từ một cậu học sinh collège Cần Thơ, gia nhập Vệ quốc đoàn, rồi ra Bắc, thi vào học nhạc viện Hà Nội, sang Liên Xô học ở nhạc viện Tchaikovsky Kiev, lại vượt Trường Sơn vào Nam, làm chính trị viên đoàn múa hát Giải Phóng, rồi trưởng đoàn Ca múa Bông Sen… Chính bề dày và vốn sống thực tế dồi dào đã giúp cho thơ  Hồ Bông đa sắc thái, không chỉ lãng mạn mà còn đầy tính chất anh hùng ca, bi tráng ca , nồng nàn tình yêu quê hương đất nước và đậm đà tính nhân bản.

       Năm nay Hồ Bông đã 79 tuổi mà tâm hồn vẫn còn đầy sức trẻ. Một điều ngẩu nhiên và thật thú vị anh sinh ngày 31 tháng 12 năm 1930. Quả thật, trời cho anh cái nhìn đẩy mọi việc đến tận cùng, ngay cả ngày sanh của anh cũng đúng cuối ngày, cuối tuần, cuối tháng, cuối năm. Vậy hãy để anh sống thoải mái, trọn vẹn như mong ước của anh vào cuối đời.

                     Thà như con én lộng trời mây

                     Liền cánh song đôi trong nắng mai.

                     Tung tăng bay lượn mùa trăng mật.

                     Nồng ngát hương xuân hoa bướm say.

                     Còn hơn vàng lá mùa thu chết.

                     Cành héo chia ly sầu lá bay.

                     Buồn thu, thèm nhớ màu xuân thắm.

                     Càng nhớ mùa hoa, đôi én bay.

                                           (Thà như, trang 37)

     Đọc thơ Hồ Bông để thấy anh luôn tràn trề sức sống , không cam chịu an phận mà luôn luôn vươn tới đến tận bến bờ, tận cùng của lý tưởng và mục đích sống. Anh vẫn còn yêu đời thiết tha, vẫn còn muốn ngang dọc Thà như cánh én lộng trời mây  và vẫn còn khát khao cuộc sống Buồn thu, thèm nhớ màu xuân thắm.Cầu mong cho anh như cánh chim không mỏi, luôn bay lượn báo hiệu mùa xuân tươi đẹp mãi trong cuộc đời.

     Đọc thơ anh, cảm nhận và ghi lại như một lời cảm ơn Hồ Bông đã cho tôi những lời thơ đẹp, luôn lạc quan và yêu đời.

  Nguyễn Quốc Nam

  Sài Gòn 08-08-2008