Trang web chính thức của dịch giả và Cục Văn hoá thành phố Đài Bắc cung cấp thông tin cụ thể: “Nhà thơ nữ Việt Nam Đào Kim Hoa sinh năm 1957 tại Hà Tây, hiện sống tại Hà Nội, năm 1974 tốt nghiệp trung học rồi sang Liên Xô học tập, năm 1981 tốt nghiệp khoa Anh - học viện Giảng dạy Ngoại ngữ ở đó.
Sau đó về làm tại Ban đối ngoại Hội nhà văn Việt Nam. Bà am hiểu sâu sắc về văn học Việt Nam, nắm rõ tính độc đáo của nó. Hiện bà sống tại Hà Nội, là biên tập viên tạp chí Phê bình Văn học Việt Nam. Bà chủ yếu sáng tác thơ, tản văn, phê bình, dịch thuật. Thơ của bà tinh tế về cảm xúc, nhưng lại rất phong phú về trí tuệ, lại thấy được sức ảnh hưởng từ dân ca, bà sở trường viết thơ tình”.
Đào Kim Hoa được Cục Văn hoá thành phố Đài Bắc mời tham dự Festival thơ quốc tế lần đầu tiên (và cũng là Liên hoan thơ Đài Bắc lần thứ Hai) được tổ chức tại Đài Bắc tháng 9/2001.
Chùm thơ của bà tham gia Festival đó được dịch giả Trần Lê (Đài Loan) dịch sang tiếng Hoa và in trong tuyển tập tác phẩm của các nhà thơ quốc tế tham dự Festival thơ đồng thời đăng tải trên website Triển lãm thơ quốc tế của Festival thơ quốc tế lần đầu tiên.
Những dòng thơ Việt Nam gây đồng cảm và đón nhận của độc giả Trung Quốc, Đài Loan, Singapore, Malaysia có nguồn gốc từ đây. Và danh tiếng cũng như lòng yêu mến nhà thơ Đào Kim Hoa được độc giả người Hoa nuôi dưỡng suốt nhiều năm qua, bất chấp thời gian, địa điểm, hoàn cảnh. Thơ Đào Kim Hoa cũng được tuyển vào các trang Giáo dục Văn học của Trung Quốc, các trang mạng nổi tiếng nhất Trung Quốc như Baidu, Tianya đều đăng tải thơ và tiểu sử của bà.
(Mãi tới năm 2007, Nguyễn Quang Thiều mới là nhà thơ thứ hai của Việt Nam được mời tham dự Festival Thơ Quốc tế tại Đài Bắc. Tuy vậy, thông tin về anh chỉ xuất hiện ba lần trên mạng tiếng Hoa, ít hơn rất nhiều lần so với tác phẩm của Đào Kim Hoa.)
Tuy nhiên, khi đọc bốn bài thơ của Đào Kim Hoa được dịch giả Trần Lê chuyển ngữ, chúng tôi nhận ra đây là các bài thơ nổi tiếng như “Thư mùa đông” và “Thơ viết ở biển” của Hữu Thỉnh, “Người đẹp” và "Đứng trước em" của Lò Ngân Sủn.
Ví dụ một đoạn bài thơ “Thơ bên biển” của Đào Kim Hoa như sau: (chúng tôi tạm dịch từ tiếng Hoa sang tiếng Việt)
“Anh xa em
Mặt trăng cô đơn
Mặt trời cô đơn
Biển vốn tự hào mình quá dài quá rộng từ xưa đến nay
Không thấy bóng cánh buồm, cũng thấy cô đơn.
Gió không phải roi, vì sao đánh vỡ đá bờ?
Anh không phải bóng hoàng hôn, vì sao nhuộm tim em tím?...”
Và một đoạn bài thơ “Cô gái xinh đẹp”:
“Mặt cô gái đẹp như tuyết
Chạm vào cái nữa, nóng lên
Mặt cô gái đẹp như lửa
Chạm vào cái nữa, lạnh đi
Người gặp em mà không khát, thấy khát rồi
Người gặp em mà không đói, thấy đói rồi…”
Ngày 17/6/2009, trao đổi trực tiếp với dịch giả Trần Lê (ông cũng là một trong mười nhà thơ nổi tiếng nhất Đài Loan, từng đoạt các giải thưởng văn học danh giá nhất Đài Loan và xuất bản hơn mười cuốn sách, thi ca, văn chương, dịch thuật), ông cho biết, bản thảo của bốn bài thơ này do nhà thơ Đào Kim Hoa cung cấp cho Ban tổ chức, và ông dịch sang tiếng Hoa.
Ông rất thích cả bốn bài thơ vì phong cách phong phú, giá trị thi ca và vẻ đẹp của các hình ảnh thơ làm rung động ngay chính cả ông. Vì thế ông đã dùng cả tài hoa của mình lẫn thiện cảm với Đào Kim Hoa để hoàn thành bốn bản dịch, bản thân ông rất ưng ý với cả bốn bản dịch thơ này.
Ông ca ngợi tài hoa của tác giả Đào Kim Hoa và cho biết thêm: “Tôi còn nhớ rõ khi dịch thơ Đào Kim Hoa, tôi đã chọn từng từ một, tôi dùng công phu rất nhiều năm viết thơ của tôi và cả tấm lòng, cảm xúc của tôi cho câu chữ, để tái hiện vẻ đẹp của thơ.”
Thơ Đào Kim Hoa thuyết phục được không chỉ Ban tổ chức Festival thơ Quốc tế Đài Bắc, khi Ban tổ chức thiết kế chương trình ngâm thơ riêng cho nhà thơ nữ Đào Kim Hoa tại Thư viện quốc gia Đài Loan ngày 18/9/2001, quảng bá trên các chương trình hoạt động văn hoá như tờ rơi, website, trang tin văn hoá. Tác phẩm của bà cũng không chỉ làm say mê độc giả người Hoa, còn làm chính dịch giả cũng yêu quý.
Dịch giả Trần Lê cho biết thêm, năm 2001 vì Festival thơ quốc tế đúng dịp bão rất lớn tại Đài Loan nên có một vài buổi hoạt động bị đình trệ, một số chuyến bay quốc tế bị huỷ, ông bị lũ lụt “giữ chân” ở Chương Hoá nên không kịp lên Đài Bắc tham gia chương trình, vì thế ông không có cơ hội gặp mặt các nhà thơ quốc tế mà ông có vinh dự được hợp tác trên bản thảo. Đó là điều ông rất tiếc.
Chủ đề Festival năm đó là “Thi thành nguyên niên, Á Thái chi quang” tức “Kinh đô thơ năm mở đầu, vinh danh thi ca châu Á - Thái Bình Dương”. Khách mời không chỉ các nhà thơ quốc tế đến từ Nhật, Thụy Điển, Thái Lan, Malaysia, Đức, Hà Lan, Mỹ v.v… mà còn những ngôi sao trong làng văn học thế giới như nhà thơ Derek Walcott - chủ nhân Nobel Văn học năm 1992. Tất cả họ đều mang tới Đài Bắc tác phẩm của chính mình
Giải thưởng blog tiếng Hoa xuất sắc nhất toàn cầu lần thứ Tư vừa được công bố tại Đài Loan, trong đó giải thưởng lớn nhất được trao cho blog viết về Việt Nam của blogger Hồng Đức Thanh. Hồng là vợ một thương nhân Đài Loan đã theo chồng sang sống tại Việt Nam ba năm qua. Blog của Hồng vừa được xuất bản thành tập sách “Bạn phải đến Việt Nam” mới ra mắt độc giả ngày 11/6/2009 vừa qua tại Đài Loan. Blog này có tiêu đề là “Có chút hương trong mơ, cho đá mềm đi cho núi ấm lên – thơ của nhà thơ nữ Việt Nam Đào Kim Hoa”.
Lần theo thông tin đó tìm hiểu, chúng tôi được biết, những bài thơ của nữ thi sĩ Việt Nam này làm rung động độc giả Đài Loan tới mức, không chỉ được lấy làm tên gọi blog của Hồng, còn được rất nhiều blogger Trung Quốc, Đài Loan trích dẫn, viết cảm tưởng, có những trang thư viện điện tử của Trung Quốc và Đài Loan đã làm hẳn một “Tuyển tập thơ Đào Kim Hoa”. Đơn cử ví dụ nhỏ, chỉ riêng blog Hồng Đức Thanh đã “quảng cáo” thơ Đào Kim Hoa tới hơn một triệu lượt bạn đọc và sẽ còn tiếp tục nhân lên theo số độc giả cuốn “Bạn phải đến Việt Nam”.
Tìm từ khoá tên nhà thơ Đào Kim Hoa trên Google, thấy hiển thị kết quả tới hơn 20 nghìn trang website tiếng Hoa trích dẫn, đăng bài, viết cảm tưởng về nhà thơ này. Trong khi tất cả các nhà thơ nữ Việt Nam nói chung chỉ có khoảng hơn 40 nghìn trang đăng tin liên quan. Có nghĩa là với bạn đọc người Hoa, cộng gộp tất cả sức phổ biến của thơ Xuân Quỳnh, Bà huyện Thanh Quan, Hồ Xuân Hương v.v… thì cũng chỉ hơn “sức nóng” Đào Kim Hoa một chút.
Có những độc giả Trung Quốc nâng niu thơ Đào Kim Hoa, dành hẳn một mục trang trọng giới thiệu cho bạn bè trên trang nhà. Nhiếp ảnh gia Xuebao của Trung Quốc viết trên website cá nhân rằng, anh vô cùng hạnh phúc khi được đọc những dòng thơ dễ gây rung động của Đào Kim Hoa. Trước khi tới quốc gia nào, anh luôn tìm hiểu ba thứ dễ gây cảm hứng sáng tạo, đó là tôn giáo, âm nhạc và văn học. Một ngày trước khi đến Việt Nam, anh thức rất khuya để đọc đi đọc lại những dòng như “Mực trong ruột bút đã đóng băng, em hơ nóng để viết thư cho anh” và lấy nó làm tiêu đề cho bài báo du lịch viết về Việt Nam của mình.
Trang Hạ
Vietnamnet.vn
"Đây là mạo danh chứ không còn là đạo văn nữa"
"Tôi có nhờ cô Đào Kim Hoa nhờ dịch hộ mấy chục bài thơ sang tiếng Anh, thời gian đó cũng cách đây 7 năm rồi. Lúc đó, số tiền nhuận dịch tôi gửi cho cô Hoa là 300 ngàn đồng. Tôi chưa bao giờ đồng ý chuyển nhượng tác phẩm của mình sang tên cho cô Đào Kim Hoa." - Nhà thơ Lò Ngân Sủn.
Nhà thơ Hữu Thỉnh: Đây là trường hợp mạo danh chứ không còn là đạo văn nữa
Tôi chưa bao giờ đồng ý cho cô Đào Kim Hoa được quyền sử dụng 2 bài thơ “Thư mùa Đông và "Thơ viết ở biển”. Tôi cũng chưa bao giờ đồng ý nhượng quyền cho cô Đào Kim Hoa dịch những tác phẩm này để mang qua Đài Bắc tham dự Festival thơ Quốc tế lần đầu tiên (và cũng là Liên hoan thơ Đài Bắc lần thứ Hai) vào tháng 9/2001.
Vì hai bài thơ này nằm trong tập “Thư mùa đông” đã được giải thưởng HNV VN năm 1995 và được giải thưởng ASEAN năm 1998. Năm 1998, tôi có sang Thái Lan nhận giải thưởng ASEAN và giao lưu, chuyến đi đó có cố nhà thơ Phạm Tiến Duật.
Tôi có nhờ cô Hoa (với tư cách làm đối ngoại) tìm người dịch đỡ, để giới thiệu thơ của tôi trích trong tập thơ “Thư mùa đông” theo yêu cầu của Ban tổ chức. Cô ấy nhờ một dịch giả người Mỹ (tôi không nhớ tên - HT) dịch giúp tôi 2 bài thơ này, để in lên tờ bướm (giờ tôi vẫn lưu giữ). Bài thơ được dịch sang tiếng Anh của tôi được nhiều người rất thích. Nhưng chất lượng bản dịch ấy cũng thường thôi.
Tôi thấy trường hợp này đã lấy cả bài thơ của tôi, thì đây là trường hợp mạo danh chứ không còn đạo văn nữa.
Nếu đây là sự thật thì đúng là điều đáng tiếc. Khi biết thông tin này tôi rất buồn, và rất bất ngờ và cô Hoa phải là người trả lời rõ ràng về chuyện này.
Nhà thơ Lò Ngân Sủn: Chưa bao giờ bán đứt 2 bài thơ đó cho cô Đào Kim Hoa
Tôi có nhờ cô Đào Kim Hoa nhờ dịch hộ mấy chục bài thơ sang tiếng Anh, thời gian đó cũng cách đây 7 năm rồi. Lúc đó, số tiền nhuận dịch tôi gửi cho cô Hoa là 300 ngàn đồng.
Tôi chưa bao giờ đồng ý chuyển nhượng tác phẩm của mình sang tên cho cô Đào Kim Hoa. Cũng chưa bao giờ bán đứt 2 bài thơ đó cho cô Đào Kim Hoa.
Thế ý kiến ông Hữu Thỉnh thế nào? Để xem ông ấy xử lý thế nào đã. Ông ấy xử lý thế nào thì tôi cũng xử lý thế ấy.
Hơn nữa, tôi cũng đã ký bản quyền tác phẩm với Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam chỗ bà Đoàn Thị Lam Luyến rồi. Có gì người ta sẽ lên tiếng, đòi tác quyền cho tôi. Tôi không lo đâu!
Với tư cách Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, ông Hữu Thỉnh cho biết: Nếu một nhà thơ mạo danh thơ người khác mang đi tham dự Festival thơ Quốc tế, hoặc tham dự các Đại hội Thơ Quốc tế khác… đều phải làm rõ vấn đề này xem thế nào. Nhà thơ mạo danh sẽ phải trả lời trước công luận về vấn đề mạo danh này.
Còn chuyện khai trừ nhà thơ mạo danh ấy ra khỏi HNV VN hay không còn phải xem có rơi vào Quy chế không đã. Vì còn phải qua rất nhiều khâu xem xét của Hội đồng kỷ luật, Ban kiểm tra… nó nhiều vấn đề lắm!
Từ Nữ Triệu Vương (thực hiện)
Vietnamnet.vn
|