Đó là một trong những nhận xét của Bộ trưởng TT-TT Lê Doãn Hợp tại Hội nghị đánh giá công tác xuất bản 6 tháng đầu năm 2011 do Bộ TT-TT và Ban Tuyên giáo Trung ương đồng tổ chức tại TPHCM sáng 7-7.

Đăng ký nhiều, làm ít

Theo kế hoạch 6 tháng đầu năm, các nhà xuất bản (NXB) đăng ký thực hiện gần 36.000 tựa sách, Cục Xuất bản đã xác nhận 34.525 tựa nhưng cuối cùng các đơn vị xuất bản thực hiện 5.597 tựa, chỉ đạt 16,2%. Các NXB đăng ký nhiều nhưng làm rất ít như NXB Thanh niên đăng ký 982 tựa nhưng chỉ xuất bản 3 tựa, NXB Thanh Hóa đăng ký 304 tựa chỉ làm 5 tựa…

Nhiều đại biểu cho rằng lý do là các NXB quá lệ thuộc vào đối tác liên kết, đăng ký sẵn chỗ để chờ đối tác cần là có thể làm sách ngay. Khi đối tác giảm lượng sách thực hiện thì NXB cũng bị hụt theo. Những đơn vị như thế thường đăng ký tên sách chung chung, không rõ nội dung, thể loại hoặc tóm tắt nội dung không phù hợp với tên sách.

Bộ trưởng Lê Doãn Hợp cho rằng: “Nhiều NXB còn buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong liên doanh liên kết, để tư nhân chi phối thậm chí có NXB thực chất chỉ là đơn vị bán giấy phép”.

Đây cũng được xem là một trong những lý do làm nảy sinh tình trạng còn có quá nhiều sách vô bổ, nội dung kém mà chính Bộ trưởng Lê Doãn Hợp khẳng định: “Sách hay ít trong khi lại có quá nhiều sách vô bổ, không có nội dung. Theo tôi trong hơn 9.000 tựa sách xuất bản 6 tháng đầu năm nay, có không dưới 50% là sách vô bổ”.

Xuất bản trái chức năng

Một thực trạng của ngành xuất bản đã manh nha xuất hiện từ trước và nổi bật lên trong 6 tháng đầu năm 2011 là tình trạng một số NXB thực hiện các loại sách không nằm trong chức năng của mình, nhất là các loại sách chính trị, lịch sử,  tôn giáo, hồi ký nhân vật nổi tiếng… Do thiếu đội ngũ biên tập viên có chuyên môn, trình độ nên đã để lọt ra thị trường những tác phẩm sai sót, gây ảnh hưởng tiêu cực đến bạn đọc.

Đại diện Ban Tuyên giáo Trung ương đã đề nghị các NXB nên cân nhắc kỹ khi thực hiện các loại sách không thuộc chức năng của mình để tránh tái diễn tình trạng trên.

Tuy nhiên, ngay cả tại các NXB chuyên ngành cũng có sai phạm với chính những loại sách sở trường của mình. Đây là vấn đề liên quan đến nhân lực của ngành xuất bản. Thực trạng này khiến nhiều NXB hoạt động thiếu chuyên nghiệp, thiếu nghiêm túc như vụ cuốn “Tứ thư” bìa 1 ghi NXB Thời Đại trong khi bìa lót lại đề NXB Văn hóa Thông tin (đăng ký của NXB Văn hóa Thông tin).

Hiện Bộ TT-TT đang phối hợp với các đơn vị chức năng xây dựng khoa xuất bản và phát hành ở cấp đại học nhằm đào tạo và bồi dưỡng cán bộ xuất bản theo hướng chuyên môn hóa, hiện đại hóa.

Tường Vy

 sggp.org.vn