You Blue
(Harrison 10)
McCartney: bass, piano
Lennon: steel guitar
Harrison: slide acoustic guitar, hát chính
Starr: drums.
Có lẽ trong nhóm Beatles, George Harrison là người chịu khó rèn luyện kĩ thuật của mình nhất. Anh luôn tìm tòi học hỏi các thể loại nhạc và kết bạn với những nhạc sĩ của những dòng nhạc khác nhau từ Eric Clapton cho tới Ravi Shankar. “For You Blue” là bài hát viết cho Pattie dựa trên bài tập 12-bar blues truyền thống. Phát biểu về bài này, George chỉ nói ngắn gọn rằng: “Đây chỉ là một bài blues 12-bar như bất cứ một bài blues 12-bar nào trên đời, chỉ có điều nó là một bài blues vui vẻ và may mắn!”
Get Back
(McCartney 10)
UK Chart 1/US Chart 1
McCartney: bass, hát chính
Lennon: lead guitar,
Harrison: rhythm guitar
Starr: drums
Billy Preston: electric piano
Với phần solo piano tuyệt vời của Billy Preston, “Get Back” là một trong những ca khúc được biết đến nhiều nhất của Beatles. Tuy nhiên trong thời gian đầu được phát hành, nhiều người cho rằng đây là một bài hát phân biệt chủng tộc vì vấn đề nóng bỏng nhất trong xã hội Anh những năm cuối thập niên 60 là việc người Pakistan tị nạn chính trị nhập cư vào Anh ngày càng nhiều. Để đáp lại lời buộc tội này, nhóm Beatles tuyên bố: “Đây không phải là bài hát phân biệt chủng tộc, đây là một bài hát chống phân biệt chủng tộc. Beatles luôn là một nhóm đi đầu trong việc chống phân biệt chủng tộc. Tất cả những người mà nhóm Beatles ngưõng mộ đều là người da đen.” Trên thực tế, nhóm Beatles đã có những hành dộng đáng hoan nghênh như từ chối không diễn ở các buổi diễn mà ngưòi da trắng và da đen ngồi ở những hàng ghế riêng và từ chối lời mời béo bở lưu diễn tại Nam Phi năm 66 khi chế độ Apartheid đang ở giai đoạn cực thịnh. Về phần John, đây là một bài ưa thích của anh, một phiên bản “sạch sẽ hơn của Lady Madonna” mặc dù John vẫn có cảm giác Paul viết bài này nhằm đả kích Yoko vì mỗi khi hát đến câu “Get back to where you once belonged” Paul lại đưa mắt về phía Yoko đầy ẩn ý.
BEATLES’ SINGLES: PAST MASTER VOL 1.1 & 2)
Cũng như hầu hết các ban nhạc và ca sĩ thời bấy giờ, trước khi bắt tay vào thu âm và phát hành một album 33 vòng, nhóm Beatles sẽ tung ra thị trường 1 hoặc 2 đĩa single giới thiệu vài ca khúc mới để xem sự hưởng ứng của các fan như thế nào. Đĩa single với tốc độ quay 45 vòng trong một phút chỉ có thể chứa được 1 bài mỗi mặt được xem là công cụ hữu hiệu để quảng cáo album mới của một nhóm nhạc trước khi kênh truyền hình MTV ra đời. Thường thì các bài hát trong đĩa single sẽ được gửi đến các đài phát thanh và sẽ được các DJ phát sóng trong tuần. Thứ hạng của một ca khúc trong đĩa single dựa vào số lần phát sóng và yêu cầu phát sóng của thính giả trong tuần hoặc tháng. Trong thời gian tồn tại (1962-1970), nhóm Beatles đã phát hành chính thức tại Anh 22 đĩa single và 13 đĩa EP (extended play). Một số bài phát hành dưới dạng đĩa single được đưa vào các album LP chính thức của nhóm và rất nhiều bài không được phát hành dưới dạng album. Khi đĩa CD bắt đầu thay thế cho đĩa single và LP, các ca khúc được phát hành dạng single và EP của Beatles được tập hợp vào hai CD mang tên Past Master vol.1 (bìa đen) và vol.2 (bìa trắng). Sau đây xin giới thiệu với bạn đọc các ca khúc phát hành dạng single của the Beatles nhưng không xuất hiện trong các album chính thức.
From Me To You
(Lennon 5/ McCartney 5)
UK Chart 1
McCartney: bass, hát chính
Lennon: rhythm guitar, harmonica, hát chính
Harrison: lead guitar, hát bè
Starr: drums
Đây là single thứ ba của Beatles. John và Paul viết ca khúc này khi đi tour cùng với Helen Shapiro từ York đến Shrewsbury như một lời tán tỉnh cô ca sĩ này cùng với ca khúc “Thank You Girl”. Sự cạnh tranh giữa hai tài năng thể hiện qua việc thách đố nhau, mỗi người viết một câu xen kẽ cho đến khi bài hát hoàn thành. Tuy nhiên Helen Shapiro có vẻ không ấn tượng với ca khúc này lắm khi John và Paul hát thử cho cô nghe. Cảm thấy xấu hổ, cả hai định loại “From Me to You” ra khỏi danh sách những bài hát mới cho tới khi ông James McCartney, cha của Paul khẳng định đây là một ca khúc hay. Tựa của bài hát được lấy cảm hứng từ chuyên mục “From You To Us” của tạp chí New Musical Express và phần hát bè “whooh!!” đầy phấn khích ở cuối đoạn điệp khúc bắt chứơc “Twist and Shout”, ca khúc của nhóm Isley Brothers mà nhóm Beatles đã chơi lại. Helen Shapiro kể lại rằng khi hát đến đoạn này, cả John lẫn Paul đều cố hết sức để chứng tỏ rằng mình có thể hát cao hơn người kia để khoe mẽ với người đẹp, một sự cạnh trạnh khá trẻ con và dễ thương.
Thank You Girl
(Lennon 5/ McCartney 5)
UK Chart: -/ US Chart: 35.
McCartney: bass, hát chính
Lennon: rhythm guitar, harmonica, hát chính
Harrison: lead guitar
Starr: drums.
Được viết cùng một lúc với “From Me to You” với cái tựa “Thank You Little Girl”, bài hát này dược John và Paul dự định phát hành mặt A của single mới và “From Me to You” ở mặt B vì cả hai cho rằng “Thank You Girl” hay hơn “From Me to You.” Nhưng ông George Martin thấy được tiềm năng của “From Me to You” nên thuyết phục nhóm sử dụng ca khúc này ở mặt A và “Thank You Girl” ở mặt B. Sau này cả Paul và John đều chê “Thank You Girl” là một trong những ca khúc tồi nhất mà họ từng viết.
She Loves You
(Lennon 5/ McCartney 5)
UK Chart 1/ US Chart 1 (1964)
McCartney: bass, hát chính
Lennon: rhythm guitar, hát chính
Harrison: lead guitar, hát bè
Starr: drums
Đây là single thứ tư của Beatles trong năm 1963 và là single thứ ba của nhóm đạt hạng nhất ở Anh. Thành tích này đã đưa nhóm lên vị trí “Toppermost of the Poppermost” (đỉnh cao của thế giới nhạc pop, chữ của John.) mà John vẫn ao ước. Single này bán được trên 1,3 triệu bảngchỉ trong năm 1963. Nó trở thành single bán chạy nhất ở Anh cho đến năm 1978 khi Paul McCartney và nhóm Wings phá kỉ lục bằng single “Mull of Kyntire”. Lấy cảm hứng từ ca khúc “Forget Him” của Bobby Rydell, Paul đề nghị John viết ca khúc này với tư cách một người ngoài cuộc khuyên bạn mình hãy làm hoà với cô bạn gái của mình. Từ trước đến nay, các ca khúc của Beatles đều viết với tác giả là trung tâm của câu chuyện tình, không có người thứ ba. “She Loves You” là bài đầu tiên, tác giả không trực tiếp liên quan đến cuộc tình. Điều này chứng tỏ Paul và John có khả năng thoát khỏi lối mòn trong việc sáng tác ca khúc và sự tinh tế về mặt cảm xúc, có thể nhìn vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Lúc đầu, Paul viết “She loves you, yes, yes, yes!” nhưng bị John chê là thiếu thân thiện nên đã đổi thành “yeah, yeah, yeah!” Ba chữ đơn giản “Yeah, yeah, yeah” ấy đã trở thành câu nói cửa miệng của giới trẻ trong hai năm 1963-1964 và được trích dẫn trong hầu hết các bài báo viết về Beatles trong thời gian đó. Ngược lại ộng James Paul McCartney lại cho rằng ba chữ “yeah, yeah, yeah” kia là “không đứng đắn” và “bắt chước lối nói chuyện sỗ sàng của người Mỹ.”
I’ll Get You
(Lennon: 5/ McCartney: 5)
McCartney: bass, hát bè
Lennon: rhythm guitar, harmonica, hát chính
Harrison: lead guitar, hát bè
Starr: drums
Đây là một trong những ca khúc yêu thích của Paul trong thời đầu của Beatles, dù lời của ca khúc này phần lớn là do John viết. Sau này, những nhà phê bình thường so sánh hai câu đầu của “I’ll Get You”: “Imagine I’m in love with you, it’s easy ‘cause I know” với hai câu đầu của bài “Imagine”: “Imagine there’s no heaven, it’s easy if you try” để chứng tỏ John luôn là một kẻ mộng mơ ngay từ khi còn rất trẻ. Một điều đáng chú ý nữa trong ca khúc này là việc chuyển đột ngột từ hợp âm D trưởng sang hợp âm Am đoạn “It’s not like me to pretend”, một sự phá cách rất hiếm khi đựoc sử dụng trong nhạc pop thời bấy giờ. Paul và John thừa nhận rằng cảm hứng của việc thay đổi hợp âm đột ngột đó được lấy từ ca khúc “All My Trials” của Joan Baez.
I Want to Hold Your Hand
(Lennon: 5/ McCartney: 5)
UK Chart: 1/US Chart 1.
McCartney: bass, hát chính
Lennon: rhythm guitar, hát chính
Harrison: lead guitar, hát bè
Starr: drums
Đây là single đầu tiên của Beatles đạt hạng nhất ở Mỹ mở đầu cho cơn cuồng Beatles trong năm 1964. Trước "I Wanna Hold Your Hand", các single của Beatles phát hành tại Mỹ đều do hãng đĩa không mấy tên tuổi đảm nhận, do đó hầu như chẳng có cái nào đạt được thứ hạng cao mặc dù luôn đứng nhất ở Anh. Capitol sau nhiều lần từ chối phát hành các đĩa single của Beatles cuối cùng cũng đồng ý phát hành "I Wanna Hold Your Hand" vì ông Epstein bảo đảm rằng, ca khúc này hợp với "thị hiếu của người Mỹ". Phát hành vào tháng giêng năm 1964, "I Wanna Hold Your Hand" vào thẳng top 40, leo lên vị trí đầu bảng và trụ lại đó suốt 7 tuần. Sau đó nó tiếp tục ở lại top 40 thêm 14 tuần nữa ở các vị trí khác nhau. Capitol lập tức kí hợp đồng nhận làm công ty phát hành chính thức của Beatles tại Mỹ và bỏ ra trên 50,000 bảng để quảng cáo cho Beatles. Đối với các ca sĩ và nhóm nhạc Anh, đây là điều chưa bao giờ xảy ra. Ngôi sao sáng nhất của Anh trên đất Mỹ lúc bấy giờ là Cliff Richards phải chật vật lắm mới có được một bài hit nho nhỏ là "Living Doll" trong top 40 của Billboard. Từ sau "I Wanna Hold Your Hand" trật tự bảng xếp hạng bị đảo ngược. Người Mỹ bắt đầu mê mẩn các nhóm nhạc Anh quốc cho đến giữa thập niên 60, người Anh gần như chiếm lĩnh thị trường rock and roll ở Mỹ.
John và Paul viết ca khúc này ở nhà của Jane Asher trên cây đàn piano của Jane theo cách viết quen thuộc của hai người, mỗi người viết một câu rồi thách người kia viết câu tiếp theo. Chứng kiến sự ra đời của ca khúc góp phần làm thay đổi lịch sử của nhạc rock là hai chàng trai may mắn Gordon Waller và Peter Asher. Peter Asher chính là anh trai của Jane Asher. Hai nhân vật này sau này dưới sự giúp đỡ của John và Paul trở thành nhóm song ca Peter and Gordon khá thành công trong thập niên 60 với "A World Without Love" một sáng tác của Paul.
Trở lại với bài "I Wanna Hold Your Hand", khi bài hát đạt hạng nhất ở Mỹ, nhóm Beatles đang lưu diễn tại Paris và chuẩn bị thu âm tại phòng thu EMI của Pháp. Một buổi tiệc lớn ăn mừng thành công không ngờ của "I Wanna Hold Your Hand" đã diễn ra tại khách sạn George V, Paris với tứ quái, ông Epstein và ông George Martin.
Sau thành công vượt bậc của "I Wanna Hold Your Hand" đại diện của hãng EMI tại Đức đã yêu cầu nhóm thu phiên bản tiếng Đức "Komm, Gib Mir Deine Hand". Bản thu âm tiếng Đức này được thực hiện ngày 29/1/64 tại studio Pate Marconi, Paris.
Về ca khúc nổi tiếng này, có nhiều giai thoại khá thú vị. Năm 1969, như một nỗ lực cuối cùng nhằm ngăn chặn sự tan rã của Beatles, tứ quái đã có ý định thu âm lại một trong những ca khúc hit ban đầu với phong cách mới. Cả Paul và John cùng đề xuất thu âm lại "I Wanna Hold Your Hand."
Một giai thoại khác cũng thú vị không kém là nhà thơ của phong trào Beatnik nổi tiếng Allen Ginsberg, người có ảnh hưởng lớn đối với John và Bob Dylan, khi nghe ca khúc này trong một hộp đêm ở New York đã rời chỗ ngồi và nhảy theo, điều mà trước giờ ông không bao giờ làm nơi công cộng.
Khi Beatles đến lưu diễn tại Mỹ, họ đã có dịp gặp gỡ Bob Dylan. Dylan rất bất ngờ khi các tay Beatles thú nhận rằng mình chưa từng thử hút cần sa. Hóa ra là do ông vua nhạc folk nghe nhầm câu " I can’t hide" thành "I get high"
This Boy
(Lennon 10)
McCartney: bass, hát bè
Lennon: rhythm guitar, hát chính
Harrison: lead guitar, hát bè
Starr: drums
John viết bài này theo phong cách Smokey Robinson. Đây là ca khúc đầu tiên của tứ quái hát bè ba. John luôn tự hào về ca khúc này của mình về phần giai điệu và phần phối bè khá lắt léo. Tuy nhiên, về phần lời, John luôn từ chối nói rõ lấy cảm hứng ở đâu, mặc cho nhiều người đoán già đoán non rằng John viết bài này về một mối tình tan vỡ của mình. Trong bộ phim "A Hard Day's Night" phần hoà tấu ca khúc này được đặt tên là "Ringo''s Theme" với cảnh Ringo đi dọc bờ sông một mình trước buổi diễn của Beatles.
I Call Your Name
(Lennon 10)
McCartney: bass
Lennon: rhythm guitar, hát chính
Harrison: lead guitar
Starr:drums
John thường bảo rằng mình viết ca khúc này năm 17 tuổi khi còn ở trong nhóm Quarry Men. Tuy nhiên theo Rod Davis, một cựu thành viên của Quarry Men, John với vốn liếng guitar ít ỏi lúc đó không sáng tác được ca khúc nào cho đến khi gặp Paul. Rod Davis kể lại rằng ông và John thường cố chép lời những ca khúc rock and roll thịnh hành từ radio xuống để cùng tập với nhóm của mình. Nếu không nghe kịp, John luôn là người chế ra phần lời mới và nhận đó là sáng tác của mình. John đã viết lại toàn bộ lời của ca khúc "Streamline Train" và đổi tên thành "Long Black Train" cũng như sửa lời của bài "Come Go With Me" của nhóm Del Viking. Vì vậy theo Davis, nếu "I Call Your Name" quả thực được sáng tác khi John 17 tuổi, phần nhạc chắc chắn là nhạc của một ca khúc nào đó. Tuy nhiên theo nhiều nhà nghiên cứu Beatles, “I Call Your Name” có lẽ được viết trong khoảng năm 63-64 vì đoạn solo guitar giữa bài chịu ảnh hưởng của thể loại Jamaican ska, thể loại khá phổ biến ở Anh đầu thập niên 60. Sau này phần ca từ "I never weep at night/ I call your name" được so sánh với phần ca từ "In the middle of the night/ I call your name" của ca khúc Oh Yoko năm 1971 trong album Imagine. Năm 1990, Ringo đã thu lại ca khúc này cho chương trình tưởng niệm 10 năm ngày mất của John tại Liverpool.
I Feel Fine
(Lennon 10)
UK Chart 1/ US Chart 1
McCartney: bass, hát bè
Lennon: rhythm guitar, lead guitar, hát chính
Harrison: lead guitar, hát bè
Starr: drums
Được phát hành dưới dạng single tháng 11/64 (ngày 23 ở Mỹ và 27 ở Anh), đây là đĩa đơn đầu tiên của Beatles được phát hành trước ở Mỹ. Nếu như cách đây chưa đầy một năm, các hãng đĩa lớn ở Mỹ luôn từ chối phát hành đĩa của Beatles vì không tin tưởng vào mức độ thành công của nhóm nhạc Anh này trên đất Mỹ thì đến cuối năm 1964, họ lại chầu chực mong được kí hợp đồng phát hành đĩa cho nhóm.
John viết đoạn riff của ca khúc này dựa trên ca khúc “Watch Your Step” của Bobby Parker năm 1961. Theo lời của Ringo thì anh có giúp John hoàn tất phần lời của bài hát, tuy nhiên khi đăng kí quyền tác giả, bài này vẫn được đăng kí với cái tên Lennon/McCartney chứ không phải là Lennon/Starkey. Một điều nữa thường hay bị ngộ nhận về “I Feel Fine” là tiếng feedback của cây guitar nghe ở đầu bài không phải của George mà là của John. John tựa cây đàn Gibson của mình vào loa sau khi tập và vô tình tạo hồi âm. Thay vì loại bỏ nó như những lần thu âm trước, John đề nghị ông George Martin giữ lại và thế là bài hát được mở đầu bằng tiếng feedback như một kĩ thuật thu âm mới. Sau này Jimi Hendrix và Pete Townshend của the Who khai thác triệt để tiếng feedback khi chơi guitar live.
She’s A Woman
(McCarney 9/ Lennon 1)
US Chart 4
McCartney: bass, piano, hát chính
Lennon: rhythm guitar
Harrison: lead guitar
Starr: drums,maracas.
Paul sáng tác bài này ngày 8/10/1964 tại khu St John’s Wood và thu âm cùng ngày hôm đấy. Đây là nỗ lực của Paul bắt chứơc “Lucille” của thần tượng Little Richard và cũng là bài đầu tiên của Beatles ám chỉ đến việc sử dụng ma tuý (turns me on when I get lonely). Được phát hành ở Mỹ dưới dạng single, bài hát này lúc đầu không được đón nhận nồng nhiệt cho lắm vì nhiều người cho rằng Paul hát lạc tone.
(còn tiếp)
Nguồn: The Beatles - Nửa thế kỉ, một huyền thoại. Khảo luận của Huỳnh Chí Viễn. NXB Văn học, 11-2010.
www.trieuxuan.info
|