Là một tỉnh ở vùng Tây Bắc tiếp giáp với Đông Bắc. Phía đông bắc giáp hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang, phía đông nam giáp tỉnh Phú Thọ, phía tây nam giáp tỉnh Sơn La, phía tây bắc giáp hai tỉnh Lai Châu và Lào Cai. Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Yên Bái, cách thủ đô Hà Nội 180 km.
Tọa độ: 21°41′35″B 104°52′22″Đ
Diện tích: 6.886,3 km²
Dân số (2013): 771.600 người. Mật độ: 112 người/km²
Dân tộc: Việt, Tày, Dao, H'Mông và một số dân tộc khác
Tỉnh lỵ: Thành phố Yên Bái
Chủ tịch UBND: Đỗ Đức Duy
Bí thư Tỉnh ủy: Phạm Thị Thanh Trà
Phân chia hành chính: 1 thành phố, 1 thị xã, 7 huyện
Mã hành chính VN-06. Mã bưu chính: 32xxxx. Mã điện thoại: 216. Biển số xe: 21
Website: http://www.yenbai.gov.vn/
Yên Bái bao gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 7 Huyện, với 180 đơn vị hành chính cấp xã, gồm có 10 thị trấn, 13 phường và 157 xã.
Tên Dân số (người) 2009 Hành chính
Thành phố: Yên Bái 78.016 người. 9 phường, 8 xã
Thị xã: Nghĩa Lộ. 25.256 người. 4 phường, 3 xã
Huyện:
Lục Yên 100.785 1 thị trấn, 23 xã
Mù Cang Chải 42.574 1 thị trấn, 13 xã
Trạm Tấu 21.887 1 thị trấn, 11 xã
Trấn Yên 96.949 1 thị trấn, 21 xã
Văn Chấn 138.684 3 thị trấn, 28 xã
Văn Yên 111.715 1 thị trấn, 26 xã
Yên Bình 107.882 2 thị trấn, 24 xã
Yên Bái có diện tích tự nhiên 6.882,9 km², nằm trải dọc đôi bờ sông Hồng.
Địa hình Yên Bái có độ dốc lớn, cao dần từ đông sang tây, từ nam lên bắc, độ cao trung bình 600 mét so với mực nước biển và có thể chia làm hai vùng: vùng thấp ở tả ngạn sông Hồng và lưu vực sông Chảy mang nhiều đặc điểm của vùng trung du; vùng cao thuộc hữu ngạn sông Hồng và cao nguyên nằm giữa sông Hồng và sông Đà có nhiều dãy núi. Đèo Khau Phạ là đèo hiểm trở và dài nhất trên tuyến quốc lộ 32 với độ dài trên 30 km.
Ngoài hai con sông lớn là sông Hồng và sông Chảy, còn có khoảng 200 ngòi, suối lớn nhỏ và hồ, đầm. Đầu thập niên 1960, Nga giúp thiết kế hồ Thác Bà là hồ nước nhân tạo có diện tích mặt nước trên 20.000 ha, với khoảng 1.300 đảo lớn nhỏ. Hồ có sức chứa 3–3,9 tỷ m³ nước với mục đích ban đầu là chạy nhà máy thuỷ điện Thác Bà: Công trình thuỷ điện lớn đầu tiên ở Việt Nam.
Yên Bái có khí hậu đặc trưng của khí hậu cận nhiệt đới ẩm của miền bắc Việt Nam, mùa hè nóng ẩm mưa nhiều, mùa đông phi nhiệt đới lạnh và khô.
Yên Bái có rừng nhiệt đới, á nhiệt đới và ôn đới trên núi cao. Ở đây có gỗ quý pơmu tốt cho sức khỏe và đuổi muỗi nếu làm giường.
Tài nguyên khoáng sản trữ lượng khá lớn như đá đỏ, sắt, thạch anh, đá fenspat, đá trắng Đông Nam Á.
Đất nông nghiệp chiếm gần 10% diện tích tự nhiên, trong đó có cánh đồng Mường Lò rộng 2.300 ha nổi tiếng vùng Tây Bắc với nhiều sản vật có giá trị như: chè, quế, gạo nếp Tú Lệ, cam Lục Yên, nhãn Văn Chấn.
Hiện nay, toàn tỉnh có 740.905 người (điều tra dân số ngày 01/04/2009), gồm 30 dân tộc chung sống. Các dân tộc ở Yên Bái sống xen kẽ, quần tụ ở khắp các địa phương trên địa bàn của tỉnh, với những bản sắc văn hoá đậm nét dân tộc: Kinh, Tày, Dao, Mông...
Yên Bái là một điểm sinh tụ của người Việt cổ, có nền văn hoá nhân bản, thể hiện ở những di vật, di chỉ phát hiện ở hang Hùm (Lục Yên), công cụ bằng đá ở Thẩm Thoóng (Văn Chấn), thạp đồng Đào Thịnh, Hợp Minh (Trấn Yên), trống đồng Minh Xuân (Lục Yên). Nhiều di chỉ khảo cổ được phát hiện, như đền, tháp, khu di tích lịch sử.
Được thành lập năm 1900, tỉnh Yên Bái được biết đến qua cuộc Khởi nghĩa Yên Bái của Việt Nam Quốc Dân Đảng vào thượng tuần tháng 2 năm 1930. Lãnh tụ là Nguyễn Thái Học đã bị thực dân Pháp bắt và đem hành quyết bằng máy chém ở Yên Bái cùng 12 đồng đội vào ngày 17 tháng 6 năm 1930.
Sau năm 1945, tỉnh Yên Bái có 5 huyện: Lục Yên, Than Uyên, Trấn Yên, Văn Bàn, Văn Chấn.
Ngày 29 tháng 4 năm 1955, tách 2 huyện Than Uyên và Văn Chấn để thành lập Khu tự trị Thái - Mèo, và sau là tỉnh Nghĩa Lộ.
Ngày 7 tháng 4 năm 1956, thành lập lại thị xã Yên Bái.
Ngày 1 tháng 7 năm 1956, chuyển huyện Yên Bình của tỉnh Tuyên Quang về tỉnh Yên Bái quản lý.
Ngày 16 tháng 12 năm 1964, thành lập 2 huyện Bảo Yên (tách ra từ 2 huyện Lục Yên và Văn Bàn) và Văn Yên (tách ra từ 2 huyện Trấn Yên và Văn Bàn). Nay hai huyện Bảo Yên và Văn Bàn thuộc tỉnh Lào Cai.
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, tỉnh Yên Bái được hợp nhất với 2 tỉnh Lào Cai và Nghĩa Lộ thành tỉnh Hoàng Liên Sơn.
Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tỉnh Yên Bái được tái lập từ tỉnh Hoàng Liên Sơn; chuyển 2 huyện Bảo Yên và Văn Bàn về tỉnh Lào Cai quản lý. Khi tách ra, tỉnh Yên Bái có 8 đơn vị hành chính gồm thị xã Yên Bái và 7 huyện: Lục Yên, Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Trấn Yên, Văn Chấn, Văn Yên, Yên Bình.
Ngày 15 tháng 5 năm 1995, thành lập lại thị xã Nghĩa Lộ trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số của huyện Văn Chấn.
Ngày 11 tháng 1 năm 2002, chuyển thị xã Yên Bái thành thành phố Yên Bái.
Đường vào huyện Trạm Tấu
Nhà thờ Nghĩa Lộ
Giao thông ở Yên Bái có hệ thống đường sắt, đường bộ, đường thuỷ, quốc lộ 32, 37 và 70 chạy qua tỉnh. Thông thương từ Yên Bái đến các tỉnh lân cận của miền Tây Bắc và Việt Bắc ngày càng phát triển nhất là khi hệ thống đường bộ đang tiếp tục được hoàn thiện, tuyến đường sắt Hà Nội - Yên Bái - Lào Cai nối liền tới Côn Minh, Trung Quốc được nâng cấp.
Đặc sản, lâm thổ sản
Gạo nếp Tan (Tú Lệ, Văn Chấn)
Xôi ngũ sắc (Nghĩa Lộ và Văn Chấn)
Xôi tam sắc (Nghĩa Lộ và Văn Chấn)
Táo mèo (Mù Căng Chải và Trạm Tấu)
Chè tuyết san (Suối Giàng, Văn Chấn)
Bưởi Đại Minh
Cam (Văn Chấn, Lục Yên)
Nhãn (Văn Chấn)
Khoai sọ (Lục Yên)
Quế (Văn Yên)
Lạp cá (Mường Lò)
Thịt chó (thành phố Yên Bái)
Thịt trâu gác bếp (Văn Chấn)
Cá (hồ thủy điện Thác Bà)
Cá tiểu bạc (hồ thủy điện Thác Bà)
Dế mèn (Mường Lò)
Pơ mu
Cải mèo
Trám đen
Gạo nương (Tân Đồng)
Du lịch: Hồ Thác Bà
Đường vào thị trấn Mù Cang Chải
Dốc Yên Ngựa,Thung lũng Hồng Ca Trấn Yên
Ruộng bậc thang Mù Cang Chải
Thủy điện Thác Bà
Chợ đá quý Lục Yên
Đền Tuần Quán
Cánh đồng Mường Lò
Thác Mơ
Điểm du lịch Hồ Thác Bà
Căng và Đồn Nghĩa Lộ
Suối khoáng Bản Bon, Bản Hốc
Táo mèo
Suối Giàng
Đền Đông Cuông
Lăng Mộ Nguyễn Thái Học và di tích Khởi nghĩa Yên Bái
Chiến khu Vần
Trường CĐSP Yên Bái
Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành
Trường THPT Nguyễn Huệ
Trường TH Nguyễn Thái Học
Trường THPT Lý Thường Kiệt
wikipedia
| 
