Cho đến nay, vấn đề danh xưng Hùng vương hay Lạc vương đã được bàn tán khá nhiều, và hình như vẫn sẽ còn bàn nữa.

Nhân ngày giỗ Tổ 10/3 âm lịch, tôi xới lên mấy tài liệu.

1. Trong Tạp chí Tri Tân số 09,(1941), cụ Ứng Hòe Nguyễ Văn Tố đã viết bài “Lạc vương chứ không phải là Hùng vương”. Cụ Tố viết rõ “sử ta và sử Tàu đều không viết Hùng vương, chỉ viết Lạc vương” và dẫn An Nam chí lược, bộ sử của Lê Tắc thời Trần, trong quyển (chương) Giao Chỉ thành ký, cũng chỉ chép Lạc vương, Lạc tướng, Lạc hầu, mà không có Hùng vương.

Cụ Nguyễn Văn Tố đã tìm ra nguồn gốc chữ “Hùng vương”. Cụ Tố nói rõ, điều này là do ông Henri Mespeto, một người làm giáo viên ở Trường Bác cổ phát hiện ra. Đó là trong quyển “Nam Việt chí”, một quyển sử do người Tàu làm ra từ thế kỷ 5, trong đó có chữ “Hùng vương”. Đó là cuốn sử sớm nhất của Tàu viết nhầm Lạc thành Hùng, rồi các cụ nhà ta cứ sao chép nhầm như vậy. Các nhà sử học ta biết là nhầm, trong quyển Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 1, ngoại kỷ chép rõ: “Lạc tướng hậu ngoa vi Hùng tướng” (Lạc tướng sau nhầm là Hùng tướng). Có lẽ vì vậy mà Lạc tướng, Lạc hầu thì lấy lại, mà Lạc vương cứ để là Hùng vương. Sách Quảng Châu ký cũng chép rõ: “Lạc là nước Việt…” và chép Giao chỉ có ruộng Lạc, có Lạc hầu, Lạc tướng. Theo cụ Tố “gần đây, bộ Đại Thanh nhất thống chí…” cũng đã bỏ không gọi Hùng vương, mà gọi Lạc vương.

2. Ai ở miền nam VN trước năm 1975, chắc biết rõ Tạp chí sử địa do nhóm học giả giảng dạy đại học chủ trương. Trên Tạp chí Sử địa số 4 (1966), ông Tạ chí Đại Trường, trong một bài khảo luận về cổ sử cũng đã đặt vấn đề “Lạc Việt là Cổ Việt”. Trong đó ông cho rằng truyền thuyết về 18 đời vua Hùng là không đáng tin, mà cổ sử chỉ có Lạc Việt là còn vết tích có thể khảo cứu.

3. Trong Tạp chí Sử địa số 17-18 (1970), bài của ông Hoàng Văn Hòe “Đất đai nước ta thời Hùng vương”, bàn về cương vực nước Việt cổ, khu vực có truyền thuyết Hùng vương. Theo các ngọc phả, sử ký mà ông Hòe có được, ông khẳng định, đất đai Việt cổ thời Hùng vương, gồm cả Quảng Tây, Quảng Đông thuộc TQ ngày nay, và cuộc chống Hán đô hộ của Hai Bà Trưng xảy ra trên lãnh thổ Việt cổ ấy.

Nguyễn Xuân Hưng/ Facebook 25 April at 11:47 ·