Trường quốc tế “bỏ lơ” tiếng Việt, lịch sử, địa lý, đạo đức Việt Nam:
Học trước hết là để trở thành người Việt Nam
“Hiện nay Bộ GD-ĐT chưa có chủ trương khuyến khích trường quốc tế dạy theo chương trình nước ngoài nhận học sinh VN từ bậc tiểu học” - ông Lê Tiến Thành, vụ trưởng Vụ Giáo dục tiểu học Bộ GD-ĐT, khẳng định.
- Việc thẩm định, cho phép và quản lý các trường có yếu tố nước ngoài tại VN hiện nay đang gặp phải những vướng mắc do các quy định pháp lý còn chưa nhất quán. Thời gian qua, các trường quốc tế tại VN xin phép mở trường theo quy định của Bộ Kế hoạch - đầu tư và chủ yếu dạy học cho học sinh người nước ngoài, gần đây mới cho phép thí điểm tuyển sinh đối tượng học sinh VN nhưng trong phạm vi rất hẹp.
Chính vì chưa có chủ trương cho phép rộng rãi các trường này nhận học sinh VN ở bậc mầm non, tiểu học nên bộ chưa can thiệp sâu vào việc xây dựng và thực hiện nội dung chương trình dạy học của họ.
* Có nghĩa nội dung chương trình cụ thể của các trường có người VN học cũng hoàn toàn do họ quyết định?
- Trong quá trình thẩm định, Bộ GD-ĐT có yêu cầu các trường phải tham khảo chương trình giáo dục phổ thông của VN hiện hành để xây dựng chương trình cụ thể không đi ngược với mục tiêu giáo dục của VN, không trái với thuần phong mỹ tục, tập quán văn hóa của VN. Nhưng bộ không can thiệp đến mức dạy những kiến thức gì, thời lượng bao nhiêu, việc kiểm tra học sinh thế nào. Vì hiện nay mới chỉ thí điểm cho phép nhận học sinh VN nên cần có thời gian để xem xét, nghiên cứu, đánh giá về mô hình này.
* Theo quan điểm của ông, việc để trẻ em VN được dạy dỗ như người nước ngoài trong các trường quốc tế từ bậc tiểu học có nên không?
- Việc lựa chọn trường cho con tùy thuộc quan điểm của phụ huynh. Quyết định đó tốt hay không tốt không chỉ lệ thuộc vào cơ sở giáo dục và chất lượng chương trình giáo dục, mà còn lệ thuộc sự phù hợp của chương trình học với đối tượng học sinh. Việc học một chương trình có tính hội nhập ở các bậc học cao có thể tốt, nhưng chưa chắc tốt đối với bậc học thấp.
Ở tuổi 6-10, trẻ em cần được giáo dục về hành vi, thói quen, hình thành nhân cách là chính chứ chưa phải việc học để lấy kiến thức. Việc giáo dục trẻ ở trường cần thống nhất và gắn liền với môi trường giáo dục trong gia đình, môi trường sống của trẻ.
Muốn con trẻ định hình bản sắc VN thì ở bậc học dưới, cụ thể là tiểu học, phải chú tâm dạy trẻ thật kỹ những điều gắn với truyền thống văn hóa, phong tục VN, dạy chúng biết về cội nguồn, về lòng tự hào dân tộc, biết tiếng mẹ đẻ... Khi lớn lên, chúng có thể bổ sung kiến thức kỹ năng để hội nhập quốc tế nhưng không bị phai nhòa bản sắc Việt.
* Đây có phải là một trong những lý do khiến Bộ GD-ĐT không khuyến khích mô hình trường quốc tế nhận học sinh VN? Nhưng nhu cầu xã hội ngày càng cao và việc phát triển mô hình giáo dục này là quy luật tự nhiên. Theo ông, phải làm gì để trẻ em VN trong các trường quốc tế không bị rời xa cội nguồn?
- Các trường quốc tế mở ra mục tiêu ban đầu để dạy học sinh nước ngoài. Nhưng việc phụ huynh chọn trường quốc tế cho con là nhu cầu thực tế không thể phủ nhận. Và trong xu thế hội nhập, việc mở rộng cho người VN vào học trường quốc tế từ bậc tiểu học sẽ phải tính đến.
Tuy nhiên đó là việc mới mẻ nên cần phải qua thời gian thí điểm và có sự nghiên cứu thêm, quan trọng là có hành lang pháp lý để thống nhất quản lý. Việc cho phép rộng rãi trường quốc tế nhận học sinh VN sau này cần đi kèm điều kiện chặt chẽ hơn trong việc thẩm định nội dung chương trình dạy học.
TRịNH VĨNH HÀ thực hiện
Phải học tiếng Việt 8-10 tiết/tuần
Sở GD-ĐT TP.HCM vừa có dự thảo về hướng dẫn các trường có yếu tố nước ngoài dạy chương trình tiểu học VN cho học sinh VN. Theo đó, học sinh lớp 1,2,3 phải được học môn tiếng Việt 8-10 tiết/tuần, môn đạo đức 1 tiết/tuần và môn tự nhiên xã hội 1 tiết/2 tuần; học sinh lớp 4,5 học môn tiếng Việt 8 tiết/tuần, môn đạo đức 1 tiết/tuần, môn lịch sử - địa lý 2 tiết/tuần.
Học sinh VN học trường quốc tế sẽ được đánh giá, xếp loại như học sinh tại các trường tiểu học công lập (đối với các môn kể trên). Lần kiểm tra định kỳ cuối học kỳ 2 của năm lớp 5, học sinh trường quốc tế sẽ kiểm tra theo đề chung của Sở GD-ĐT TP đối với môn tiếng Việt.
Bên cạnh đó, các trường quốc tế phải trang bị cho giáo viên (dạy những môn học trên) tài liệu chuẩn kiến thức và kỹ năng các môn học, sách giáo viên, tranh ảnh, bản đồ, đồ dùng dạy học... để phục vụ việc giảng dạy.
H.H.
Bà Nguyễn Thanh Huyền
(phó vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế Bộ GD-ĐT):
Việc quản lý đang bị chồng chéo
Việc quản lý đối với cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài hiện nay đang bị chồng chéo. Các quy định pháp lý không thống nhất và chưa đáp ứng được thực tế. Quá trình xây dựng văn bản pháp lý phải kéo dài vì đây là lĩnh vực hoạt động nhạy cảm và liên quan đến nhiều lĩnh vực như đầu tư, doanh nghiệp, giáo dục...
Hiện nay Bộ GD-ĐT đang phối hợp với các bộ, ban ngành xây dựng dự thảo nghị định điều chỉnh hợp tác và đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục. Sau khi nghị định được ban hành mới hi vọng giải quyết được những khó khăn, vướng mắc trong vấn đề quản lý các cơ sở giáo dục này.
* Ông Nguyễn Hoài Chương
(phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM):
Sẽ đình chỉ hoạt động nếu không làm đúng quy định
Thời gian tới, TP.HCM sẽ thực hiện đánh giá tổng kết thí điểm việc cho phép trường quốc tế nhận học sinh người VN. Từ đó TP sẽ có đề xuất với Bộ GD-ĐT về những quy định cụ thể đối với loại hình trường này. Trước mắt, sở yêu cầu các trường quốc tế trên địa bàn TP phải dạy đủ các tiết học của những môn tiếng Việt, đạo đức, lịch sử - địa lý và tự nhiên xã hội cho học sinh tiểu học người VN.
Khi kiểm tra, nếu các trường thực hiện không đúng quy định, Sở GD-ĐT sẽ quyết định xử phạt hoặc đình chỉ hoạt động (tức không cho tiếp tục giảng dạy đối với trẻ em VN).
* Giáo sư Phan Đình Diệu:
Sẽ không biết gì đến nguồn cội
Tôi cho rằng ở bậc mầm non, tiểu học, phổ thông cần phải quan tâm đến mục tiêu giáo dục con người để mở rộng tâm hồn, cốt cách con người VN. Nếu trẻ em VN không được giáo dục trong một môi trường gần gũi với nền văn hóa truyền thống thì lớn lên sẽ không biết đến cội nguồn, đến những giá trị truyền thống mà đó lại chính là nền tảng để một con người trưởng thành.
V.HÀ - H.HƯƠNG ghi
Ý kiến bạn đọc
* Nói cho cùng, đa số những gia đình cho con học trường quốc tế là những gia đình khá giả, muốn cho con sau này du học nước ngoài, đuợc học trong môi trường giáo dục tiên tiến. Đó cũng là ước mơ chính đáng.
Có trách thì trách những người làm ra hệ thống giáo dục kìa, nhìn vào xem chương trình học của các cháu đi, báo đài nói hoài mà có thay đổi được không, nặng nề vẫn nặng nề. Đó là điều phụ huynh không muốn. Nếu tôi có đủ sức tôi cũng sẽ cho con tôi học trường quốc tế và tôi sẽ cố gắng học thêm tiếng Anh để nói chuyện với cháu.
NGUYỄN HOÀNG LONG
* Chúng ta đang sống trong một thế giới hội nhập, nhưng không hoà tan mọi nền văn hoá. Khi ra học tập ở nưóc ngoài tôi nhận ra một điều: Nói tiếng Anh thành thạo rất được hoan nghênh, nhưng sẽ được hoan nghênh hơn rất nhiều lần nếu chúng ta có vốn kiến thức phong phú về xã hội, văn hoá.
Nhiều người nước ngoài hỏi tôi: Tại sao Việt Nam kiên trì cuộc chiến tranh chống Mỹ dù hy sinh mất mát vô cùng to lớn? Tôi đã trả lời họ rằng: Chúng tôi chiến đấu cho sự tồn tại của một Việt Nam. Tôi không hiểu nếu chúng ta mất cái gốc Việt Nam, liệu đất nước có thể đi lên hùng cường?
NGUYỄN MẠNH CƯỜNG
* Tôi thấy cần thiết đưa môn Anh ngữ vào dạy học như là một ngôn ngữ thứ hai, thời lượng dạy Anh ngữ cũng như môn tiếng Việt vậy. Vì đa số các trường VN không chú trọng đến môn Anh ngữ, thời lượng các môn học nhiều nhưng không thiết thực, các bậc cha mẹ sợ con cái lớn lên phải vất vả học Anh ngữ, vì vậy nhiều người đã cho con em vào học các trường quốc tế.
Vì sao tại Singapore, Malaysia, HongKong..., người dân đều biết tiếng mẹ đẻ và rất giỏi giao tiếp bằng tiếng Anh? Chúng ta cần xem lại cách dạy và học của người Việt mình, không thể quá chú trọng đến "nội" mà quên "ngoại", cũng như thích "ngoại" mà lại lãng quên nguồn cội. LAI MINH XUAN
* Tôi cho rằng đây là lúc mà các quý vị phụ huynh ấy phải trả giá vì tâm lý sính ngoại. Phát triển thể chất và tư duy cho thế hệ trẻ của đất nước là một việc làm tốt nhưng không thể theo cách ấy - nó quá sớm và thật sự đã cách ly hoàn toàn những đứa trẻ vô tội ấy ra khỏi cộng đồng đất nước. Rồi đây chúng sẽ sống như thế nào, sống với ai với cái ngôn ngữ giao tiếp hoàn toàn xa lạ ấy?
Qua bài báo này, tôi đề nghị tòa soạn viết tiếp một bài về cái phong trào "Anh văn mẫu giáo" và "Anh văn tiểu học". Theo quan điểm của tôi, con người không thể song song tiếp nhận cùng một lúc nhiều thứ tiếng, và khi mà họ chưa rành rẽ nói, viết tiếng mẹ đẻ thì không nên học ngoại ngữ, vì như thế sẽ dẫn đến bị "tẩu hỏa nhập ma". Còn tôi, dứt khoát đến cấp II tôi mới cho con tôi học ngoại ngữ.
HUỲNH PHƯƠNG
* Tôi vẫn còn thích nghêu ngao câu "Tôi yêu tiếng nước tôi" của nhạc sĩ Phạm Duy không phải là vì tôi là loại người "thủ cựu," cứ ôm cái xưa, cái củ mà sống qua ngày. Mà vì sống ở nước ngoài tôi mới nhận ra được cái hay, cái đẹp của tiếng nước tôi, Việt Nam.
Cho dù một đứa trẻ, có cha hoặc mẹ là người Việt Nam, được sinh ra ở nước ngoài, có giọng nói, accent, rất là người bản xứ, nhưng đứa bé này vẫn bị coi là người Việt Nam. Nhưng thật là đau lòng khi những đứa trẻ này không những không nói rành tiếng Việt, mà cũng không hiểu rõ cái hay, cái đẹp, cái thâm thuý của ngôn ngữ Việt. Nên những đứa trẻ này trở thành kẻ mất gốc đối với cha mẹ, họ hàng, bạn bè và ngay cả đối với dân bản xứ của chúng.
Cái đau này cũng còn nhẹ hơn là cái đau mà chính ngay những trẻ em trong nước, những đứa trẻ được sinh và lớn lên với "nước mắm", "rau muống", với những gót chận còn lấm phèn mà học đòi nói và sống như Tây ở ngay trên đất nước của mình. Biến chúng thành những kẻ mất gốc ngay từ trong nước trách nhiệm thuộc về ai? Cha mẹ, chính sách, hay xã hội?
NGUYỄN THANH HIỆP
Tôi nghĩ cần cẩn trọng hơn khi cho trẻ tiếp xúc với nền giáo dục phương Tây. Các bậc phụ huynh chỉ nên cho con học trường Tây khi cái gốc Việt, hồn Việt đã bám rễ vững chắc và nảy mầm trong nhân thức và tâm hồn các em. Có như thế những kiến thức văn hóa mà các em tiếp nhân được không khiến các em lạc lõng với chính gia đình mình, trên chính quê hương mình, đất nước mình. Thiết nghĩ, Bộ Giáo dục – đào tạo cần đưa ra những quy định chặt chẽ hơn nữa trong chương trình đạo tạo của các trường quốc tế tại Việt Nam.
NGUYỄN MUỘI
* Năm ngoái khi có dịp đến công tác vài trường tiểu học quốc tế và mầm non dân lập tôi thấy buồn vì cách dạy ở những nơi này. Từ mẫu giáo đến tiểu học, các bậc phụ huynh và giáo viên khuyến khích trẻ sử dụng càng nhiều ngoại ngữ càng tốt thay cho tiếng Việt. Ở một trường tiểu học quốc tế còn có quy định khi học ở trường phải nói bằng tiếng Anh không được nói tiếng Việt.
Đây là suy nghĩ sai do tâm lý sính ngoại ngữ của người lớn. Trẻ em cần được dạy nền tảng tiếng mẹ đẻ trước khi học ngoại ngữ. Nếu không trẻ sẽ không thể tư duy hay sử dụng tốt ngôn ngữ của chính mình. Thực ra đến người lớn nếu như nói ngoại ngữ quá nhiều trong thời gian dài mà không chú ý luyện tập tiếng mẹ đẻ thì cũng dẫn đến tình trạng sử dụng kém tiếng Việt.
Việc học ngoại ngữ cần được khuyến khích trong thời buổi hội nhập hiện nay là đúng, tuy nhiên cần phải biết học đúng thời điểm khi vốn từ ngữ văn phạm tiếng mẹ đẻ đã hoàn chỉnh nếu không sẽ bị hòa tan mất gốc ngay chính tại quê hương.
HẢI NGỌC
* Đọc bài của các anh chị viết tôi thấy nhiều khi viết cũng chưa chính xác hoàn toàn. Tôi cũng có con học trường quốc tế ở Tân Bình, cháu được học song song 2 chương trình cũng khá đảm bảo. Chương trình tiếng Việt của Bộ Giáo dục – đào tạo luôn luôn có chuong trình điều chỉnh hướng dẫn dạy. Nhiều khi có những nơi dạy quá nhiều, rất nặng, liệu đã bao giờ những nơi đó xem lại có phải do mình dạy quá nhiều so với tiêu chí chung của Bộ?
HAI DANG
* Việc mất gốc, đánh mất bản sắc ngôn ngữ hay không là do sự quan tâm giáo dục của gia đình đến các em chứ không phải do chương trình hay nhà trường. Các bạn hãy khoan đổ lỗi cho việc con em mình học trường quốc tế mà mất đi bản sắc, ngôn ngữ và tinh thần dân tộc. Có rất nhiều Việt kiều định cư tại nước ngoài cũng đổ lỗi cho môi trường hoàn cảnh sống và con cái họ không nói được tiếng Việt, theo tôi chẳng qua đó chỉ là một lý do để che đậy sự thiếu quan tâm giáo dục của họ dối với con cái.
Con tôi hiện đang học trường tiểu học tại Canada: sáng trương trình bằng tiếng Pháp và chiều bằng trương trình tiếng Anh. Nhưng con tôi vẫn đọc, viết và đánh vần tiếng việt Mờ-e-me-nặng-mẹ rất rõ ràng mặc dù cháu chỉ mới 6 tuổi. Vì mỗi lần có người về Việt Nam tôi lại nhờ họ mua sách: Bé tập đánh vần, bé tập viết để cháu có thể học và bảo tồn ngôn ngữ văn hoá việt. Các bạn có điều kiện hơn chúng tôi ngay trên quê cha dất tổ mà con cái không đọc được tiếng Việt thi đó là lỗi của cha mẹ hơn là nhà trường và chương trình.
Hãy quan tâm và giáo dục con cái bạn ngoài thời gian ở trường nhiều hơn nữa chứ đừng nghĩ rằng, cho cháu đến trường là đủ, trường dạy gì con học cái đấy, con tôi "dốt tiếng Việt" là do nhà trường, do chương trình. TRƯƠNG QUANG VŨ
* Con tôi học taị trường quốc tế dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh từ nhỏ, hiện nay cháu đang học lớp 6, nhưng tiếng Việt của cháu vẫn phát triển theo độ tuổi. Các cháu học cùng lớp con tôi cũng nói tiếng Việt bình thường, thậm chí có vài cháu Việt kiều lúc mới về hầu như không nói đựơc tiếng mẹ đẻ nhưng sau một thời gian học chung lớp các cháu này giao tiếp bằng tiếng Việt bình thường. Vì vậy tôi không tin có chuyện con học trường quốc tế mà quên tiếng Việt. NGUYEN PHONG LAN
Tôi nghĩ lỗi là do phụ huynh. Khi cho con học trường quốc tế thì ở nhà vào buổi tối phải cho con học thêm tiếng Việt học từ nhỏ. Tôi cũng có con học quốc tế 100% nhưng về nhà cháu vẫn giao tiếp với mọi người bằng tiếng Việt, đồng thời đọc tiếng Việt rất giỏi. Hiện tại cháu đã học lớp 4 nhưng mỗi tối tôi vẫn cho cháu học văn, lịch sử, đạo đức theo chương của Bộ Giáo dục – đào tạo. Riêng bản thân tôi cũng phải cố gắng học thêm ngoại ngữ để có thể nói và hiểu cháu khi cần. VIỆT HƯƠNG
Nguồn: tuoitre.com.vn
| 
