NOBEL Văn học 2005: HAROLD PINTER (1930-

Nhà viết kịch Anh Harold Pinter sinh trong một gia đình thợ may gốc Do Thái sống ở vùng Hackney của London. Khi là diễn viên sân khấu ông lấy tên là David Baron. Sau ông chuyển sang viết kịch và làm đạo diễn. Pinter chịu ảnh hưởng của Beckett và Ionesco. Kịch của ông gắn liền những yếu tố tự nhiên chủ nghĩa , phê phán xã hội, với những quan điểm của “sân khấu phi lý”, cho thế giới và cuộc đời là phi  lý.

Harold Pinter nổi tiếng ngay từ   tác phẩm  đầu tay  Tiệc  sinh nhật. Kịch giai đọan đầu của ông phản ánh không khí đe dọa kỳ cục – một thế giới đóng kín, tỏ ra vô sự lại chứa đựng một mối nguy hiểm thần bí có thể phá tan tất cả . Điều đó thể hiện rõ trong các vở kịch  Tiệc sinh nhật (The Birthday  Party, 1958) và Người giữ cửa (The Caretaker, 1960).

Kịch giai đọan sau của Pinter chịu ảnh hưởng của kịch phi lý (absurdes Theater). Xung đột nội tâm đe  dọa  thể hiện trong kịch   Ngày  trở về  (The Homecoming, 1961) và kịch Ngày xưa (Old Times,1971). Những tác phẩm khác của Harold Pinter là Bộ sưu tầm (1961); Người tình (1963); Tiệc trà  (The Tee – Party, 1965); Phản bội (1978); Cái này cho đại lộ (1984).

                                       Kịch tính cao

Pinter quan sát thực tế với vẻ bên ngoài bình thường nhưng bí mật chứ đựng điều bất an và điều hung bạo, sử dụng ngôn ngữ hiện thực, và thường khó hiểu.

Kịch của ông đạt tính chất nước đôi của các quan hệ con người. Việc hay sử dụng những phúng dụ có nhiều cách giải thích, góp phần  tạo ra một cách mạnh mẽ cảm giác vô biên và bí mật.Pinter được coi là một trong những kịch tác gia đương đại lớn nhất Anh, người có nhiều ảnh hưởng đến thế hệ mình. Ông nhận nhiều giải thưởng như Giải thưởng Shaskespeare,  Giải thưởng Văn học châu Âu, giải thưởng Văn học Anh David Cohen…

Ông nhận giải thưởng văn học năm 2005 vì ông là người lưu giữ những yếu tố cơ bản của một tác phẩm kịch:  một không gian khép kín, những đối thoại không thể tiên đoán, nơi gặp gỡ của  lòng bao dung và ở đó không có sự tồn tại của những điều giả tạo. Điều đó thể hiện trong các kịch Tiệc sinh nhật, Người giữ cửa v.v.

Nguồn: Tác giả đoạt giải Nobel Văn học (từ 1901 đến 2007), tiểu sử và giai thoại. Lương Văn Hồng biên soạn. Nhà xuất bản Văn học sắp xuất bản.

www.trieuxuan.info