Tháp Ðông Phương Minh Châu ở Thượng Hải

Từ Nam Phố là thành phố Thượng Hải cũ, muốn sang Phố Ðông là khu mới xây với rất nhiều cao ốc, du khách đi xuyên qua một đường hầm 3km dưới lòng sông Hoàng Phố hoặc bằng 7 chiếc cầu trong đó cầu Nam Phố hoành tráng nhất dài 7km...Buổi sáng ngày 20 Tháng Mười năm 2005 sau khi viếng vườn Dự Viên trong khu phố cổ Thượng Hải, chúng tôi đi ăn trưa trên một nhà hàng sang trọng trong một cao ốc dùng làm văn phòng, sau đó lên xe buýt của đoàn du lịch vượt con đường ngầm đi dưới lòng sông Hoàng Phố để sang khu Phố Ðông viếng thăm tháp truyền hình mà người ta thường gọi là “TV Tower” trong khi tên gọi chính thức của tháp là “Ðông Phương Minh Châu” (Oriental Pearl). Từ Nam Phố là thành phố Thượng Hải cũ, muốn sang Phố Ðông là khu mới xây với rất nhiều cao ốc, du khách đi xuyên qua một đường hầm 3km dưới lòng sông Hoàng Phố hoặc bằng 7 chiếc cầu trong đó cầu Nam Phố hoành tráng nhất dài 7km. Ðây là cầu dây cáp treo thẳng là kỹ thuật xây cầu hiện nay thường áp dụng giống như cầu Mỹ Thuận ở miền Nam Việt Nam khác với kỹ thuật cáp treo vòng cung như cầu Golden Gate ở San Francisco. Con đường hầm vượt qua dưới lòng sông Hoàng Phố mỗi chiều lưu thông có hai làn xe, khi vào dưới hầm tối đen như ban đêm và đèn ống được thắp dọc hai bên đường hầm.

Khi con đường bắt đầu trồi lên mặt đất, để mắt làm quen với ánh sáng không bị chóa, người ta che những thanh bê tông ở trên nóc hầm để con đường từ tối đi dần ra ánh sáng. Khi ra khỏi hầm thì con đường đã đi qua tháp TV Tower và xe phải quẹo trái dùng con đường nhỏ để đến tháp. Bên khu Phố Ðông này toàn là những cao ốc 40, 50 tầng thường có màu lục nhạt tất cả đều xây khoảng 1994 về sau (sau khi tháp truyền hình đã hoàn thành) trong đó có tòa nhà Jinmao Tower là nơi đặt trụ sở của những ngân hàng là cao nhất (1,380 feet) với 88 tầng lầu có hình như cây trúc, dưới lớn trên nhỏ dần.

Cao ốc Jinmao hiện là tòa nhà cao thứ 4 trên thế giới theo bảng sắp hạng sau đây:

- Tòa nhà Taipei 101 ở Taipei (Ðài Loan) xây xong 2004 gồm 101 tầng, cao 1,670 feet (509 m) hạng 1.

- Tòa nhà đôi Petronas ở Kula Lumpur (Mã Lai) xây xong 1998 gồm 88 tầng, cao 1,483 feet (452 m) hạng 2.

- Tòa nhà Sear Tower ở Chicago (Hoa Kỳ) xây xong 1974 gồm 110 tầng, cao 1,450 feet (442 m) hạng 3.

- Tòa nhà Jinmao ở Thượng Hải (Trung Quốc) xây xong 1999 gồm 88 tầng, cao 1,380 feet (421 m) hạng 4.

Theo hướng dẫn viên cho biết Trung Quốc sẽ không chịu nằm ở hạng thứ tư, họ sẽ xây tòa nhà cao nhất thế giới ở Thượng Hải hoặc Quảng Châu trong những năm tới!

Ðến bãi đậu xe của tháp TV Tower, chúng tôi xuống xe và theo các hướng dẫn viên đi đến phòng bán vé để lên tháp. Giá vé là 50 yuan (1 USD = 8 yuan) và giờ mở cửa lên tham quan từ 8 giờ 40 đến 21 giờ 30. Tôi nhận vé và tờ tài liệu chỉ dẫn từ hướng dẫn viên rồi vào bên trong chân tháp nơi có thang máy. Trong lúc chờ đợi nhìn những bức hình to treo trên tường ghi lại khu Phố Ðông từng năm từ 1994 cho đến 2002 từ lúc chỉ có tháp TV Tower (1994) cho đến khi có thêm tòa nhà Jinmao (1998) và cuối cùng là hình ảnh Phố Ðông ngày nay với hàng chục tòa nhà cao tầng khác nữa. Theo tờ tài liệu chỉ dẫn tháp Minh Châu Ðông Phương tọa lạc trong công viên Phú Ðông ở Lujiazui, Thượng Hải được bao quanh bởi cầu Yangpu ở Ðông Bắc và cầu Nanpu ở Tây Nam tạo thành hình ảnh “lưỡng long vờn những viên ngọc” (hai cây cầu là hai con rồng và 11 trái cầu trên tháp là những viên ngọc).

Tháp được xây từ năm 1991 đến 1993 mới hoàn thành, cao 468 mét (1,536 feet).

Ngày 1 Tháng Năm năm 1994 cây ăng ten truyền hình cao 118 mét được gắn thêm trên nóc tháp. Tháp có hai trái cầu tròn lớn nhất trong 11 trái cầu, đường kính mỗi trái 50 mét bên trong có nhiều tầng lầu. Trái cầu lớn trên cao cách mặt đất 295 mét dùng làm nơi vọng cảnh, nhà hàng và các gian hàng bán đồ kỷ niệm. Trái cầu lớn phía dưới hiện còn trống chưa sử dụng dự trù sẽ làm tầng ngắm cảnh và nhà hàng. Một trái cầu nhỏ hơn ở tít trên cao gần đỉnh tháp là nhà hàng xoay quanh trục tháp. Giữa hai trái cầu lớn là 5 trái cầu nhỏ bị kẹp giữa 3 cây cột bê tông thẳng đứng đường kính 9 mét. Bên trong 5 trái cầu nhỏ này là khách sạn có tất cả 25 phòng (mỗi trái cầu có 5 phòng ngủ và quầy rượu). Phần dưới tháp là 3 cột nằm nghiêng chống đỡ tháp có đường kính 7 mét và 3 cột giữa thẳng đứng có đường kính 9 mét. Nơi phần 3 cột nghiêng này còn có 3 trái cầu nhỏ dùng làm trang trí nơi các cột nối với nhau. Như vậy tháp có tất cả là 11 trái cầu: 3 trái cầu lớn dễ thấy nhất nằm trên thân tháp, 5 trái cầu nhỏ cũng trên thân tháp và 3 trái cầu nhỏ dưới chân tháp.

Kiến trúc phía dưới chân tháp là một ngôi nhà lớn dùng để chứa thang máy và phần còn lại là Viện Bảo Tàng Lịch Sử Thành Phố Thượng Hải. Chờ thang máy khoảng vài phút thì cô nhân viên điều hành thang máy mời chúng tôi vào thang. Phòng thang máy rất rộng và có hai tầng (double deck) chứa tối đa đến 50 người (25 người mỗi tầng) nhưng du khách chỉ thấy tầng của mình đi mà thôi vì tầng kia nằm ở tầng lầu phía dưới hoặc phía trên, không thấy được.Thang chạy rất nhanh như hỏa tiễn và êm ái với tốc độ 7 mét mỗi giây đồng hồ nên chỉ 43 giây là tới, cô nhân viên đưa khách lên vừa dứt lời giới thiệu bằng hai thứ tiếng Hoa và Anh là thang đã đến trái cầu lớn trên cao cách mặt đất 295 mét. Ra khỏi thang máy là một căn phòng hình tròn đường kính 50 mét, bên ngoài gắn kính trong để du khách có thể nhìn xuống thành phố Thượng Hải phía dưới là một cảnh quan rất đẹp với hàng ngàn ngôi nhà cao tầng chạy tới tận chân trời mù sương.

Dòng sông Hoàng Phố uốn cong phản chiếu ánh nắng như dát bạc với những con tàu nho nhỏ như những con cá lòng tong đang chầm chậm rẽ sóng. Tầng lầu vọng cảnh này hình tròn nên du khách có thể dạo quanh để nhìn thành phố khắp tám hướng 360 độ. Dưới chân tháp là Phố Ðông là khu vực phía Ðông của sông Hoàng Phố là khu mới xây dựng kể từ năm 1990 hàng trăm ngôi nhà cao tầng vượt lên không trung. Bên kia sông là Nam Phố, Thượng Hải cũ có những cao ốc cổ kiến trúc Âu Châu ngày trước là ngân hàng nay là văn phòng hay shopping center nằm dọc theo bờ sông và con đường mua sắm Nam Kinh Lộ chạy tận ra tới bờ sông mà đêm qua tôi đã ra đứng nơi đó. Từ nơi đây nhìn xuống xe cộ như kiến bò và người đi như những hạt cát!

Nếu trời trong du khách nhìn về hướng Bắc sẽ thấy sông Dương Tử (Yangtze). Nơi tầng vọng cảnh là những gian hàng bán đồ kỷ niệm chen chúc người mua. Chúng tôi chụp hình nhưng tiếc là trời không trong, có một lớp sương đen do ô nhiễm của khói xe nên hình không được rõ. Chúng tôi ở đây ngắm cảnh, mua sắm đồ kỷ niệm nhiều nhất là những món có hình cây tháp khoảng hơn nửa giờ. Tới lúc xuống, thang máy dừng lại ở trái cầu lớn dưới thấp cách mặt đất 118 mét, tại tầng lầu này có trình bày những hình ảnh các giai đoạn xây dựng tháp, xem rất thích thú. Cuối cùng chúng tôi đi thang máy một lần nữa để xuống tới tầng chân tháp, nơi đây dự định làm Viện Bảo Tàng Lịch Sử Thành Phố Thượng Hải (Shanghai Municipal History Museum) nhưng hiện nay còn trống chưa có gì, chỉ trên tường xung quanh có gắn những khung kính lớn có đèn bên trong chụp các thắng cảnh khắp thế giới như núi Phú Sĩ, thành phố dưới nước Venice, tháp Eiffel ở Paris v.v... Ðứng trước những tấm phong cảnh này mà chụp hình, dùng flash cho thật khéo, người xem tưởng rằng ta du lịch khắp thế giới và đang đứng trước cảnh thật! Tiếc là chúng tôi không lên tháp lúc ban đêm, nghe nói nhìn xuống thành phố Thượng Hải rất đẹp với muôn triệu ánh đèn chạy đến tận chân trời và lúc đó bản thân của tháp cũng khoác lên một bộ mặt khác vì được chiếu sáng bằng đèn màu ba chiều, trông tháp và những trái cầu thủy tinh vô cùng lộng lẫy. Tháp Minh Châu Ðông Phương là tháp cao nhất Á Châu và cao thứ ba trên thế giới chỉ thua tháp Canadian National Tower ở Toronto (Canada) xây xong năm 1975 cao 1,815 feet (553 m) và tháp Ostankino ở Moscow xây năm 1967 cao 1,762 feet (537 m). Tháp Minh Châu Ðông Phương theo đúng tên thường gọi là TV Tower hiện nay dùng để phát sóng cho 7 đài truyền hình và 10 đài phát thanh băng tần FM.

Tên tháp là “những hạt ngọc trai ở phương đông” nói lên niềm kiêu hãnh của người dân Thượng Hải về phát triển kinh tế và kỹ thuật tân tiến của mình không thua gì các nước Tây Phương. Vì buổi sáng đã đi bộ nhiều ở vườn Dự Viên nên sau khi ăn trưa nhiều người buồn ngủ nên không chịu lên tháp mà ngồi trong xe ngủ.

Khi chúng tôi trở lại xe, hỏi lên tháp có gì vui không? Tôi nói rất là thích thú, đã đến Thượng Hải mà không lên xem tháp chẳng khác nào lặn lội tới Tây Tạng mà không chịu... thỉnh kinh! Nhiều người có vẻ tiếc nuối vì đã bỏ không xem một nơi rất đáng xem. Buổi tối ở Thượng Hải chúng tôi đi xem xiếc Acrobat rất nổi tiếng đã từng đi lưu diễn khắp thế giới. Acrobat theo định nghĩa là môn thể dục có tính cách nghệ thuật nhằm vào sự khéo léo điều khiển thân mình. Có rất nhiều rạp trình diễn xiệc Acrobat ở Thượng Hải và rạp chúng tôi được đưa đi xem có lẽ thuộc vào loại hay nhất vì hình thức bên ngoài rạp lớn, ghế nệm, phong sân khấu hoành tráng và y phục tuy là hát xiệc nhưng lộng lẫy, đẹp mắt. Có nhiều tour du lịch giá rẻ, cũng có đi xem xiệc Acrobat nhưng được đưa vào hội trường của một trường trung học và xem các em học sinh biểu diễn! Tuy rạp nghèo nàn nhưng các em cũng có tài nghệ rất chuyên nghiệp. Nhờ hướng dẫn viên có “thế mạnh” hay vì giữ chỗ sớm nên đoàn du lịch chúng tôi được ngồi ở hàng ghế thứ nhì. Hàng ghế đầu là danh dự, không bán mà để dành cho những quan chức nhà nước.

Chúng tôi đang xem màn mở đầu thì một đoàn quan chức chừng 8 người đi vào trễ được nhân viên rạp xếp chỗ ngồi hàng ghế danh dự trước mặt chúng tôi. Họ mặc đồ vét com lê trịnh trọng có lẽ cơ quan nào đó từ tỉnh xa đi công tác. Ðã vào trễ nhưng ngồi không yên, một người có lẽ là thủ trưởng thân mập mạp cứ đứng lên ngồi xuống kêu réo mấy người kia, rồi lại đổi chỗ với một bà trong đoàn, không màng để ý đến những người ngồi phía sau trong đó có những du khách nước ngoài! Thật là hoạt cảnh thể hiện nguyên tắc “dân chi phụ mẫu” quan là... cha mẹ của dân! Chương trình biểu diễn rất nhiều màn, đầu tiên là đứng chồng lên nhau 3 tầng làm kim tự tháp người. Sau đó tới các bé gái uốn dẻo, đứng gập người ra sau và đưa đầu qua... háng! Tới màn quay dĩa thì các cô gái trong y phục như Tây Thi (tôi chưa thấy Tây Thi thật mà chỉ thấy hình trong hộp bánh Trung Thu) mỗi tay quay 5 dĩa lại trèo lên đứng trên đầu trên cổ các cô khác mà quay!

Tôi định về nhà sẽ tập màn này nhưng sợ... không còn dĩa nào ăn cơm! Rồi đến các màn biểu diễn chồng ghế, không để thẳng mà lại chồng nghiêng và 5 người leo đứng trên đó làm 5 tầng! Ðến màn vui vui như một anh hề chuyền một lần đến 3 cái nón, động tác rất nhanh, vừa đội vào đầu lại quăng ra để đội cái khác, rồi lại quăng chậu sành lên cao và hứng chậu rơi xuống bằng đầu. Những màn xiệc nguy hiểm như đu bay, nhào lộn, tung hứng người trên không. Một chiếc xe đạp chở đến 13 cô gái. Cuối cùng là mô tô bay, bốn năm chiếc xả hết tốc độ chạy đan chéo nhau trong một lồng cầu lớn bằng sắt mà không đụng nhau. Xiệc Acrobat cho thấy người Thượng Hải rất khéo léo, giác quan hoạt động bén nhạy, chính xác và phải qua quá trình tập dợt gian khổ từ lúc nhỏ. Vì hướng dẫn viên mua vé luôn cho cả đoàn nên không biết giá vé là bao nhiêu?

Ðây là lần đầu tiên xem xiệc Acrobat thấy họ biểu diễn rất ngoạn mục khiến khán giả xem lấy làm thích thú nhất là du khách da trắng họ có vẻ nể phục sự khéo léo chân tay, dẻo dai thể lực của người Trung Hoa. Buổi trình diễn kết thúc, các diễn viên ra đứng phía trước rạp để khán giả ái mộ có thể chụp hình lưu niệm. Người mà thiên hạ ái mộ nhất không phải là diễn viên đu bay hay lái mô tô bay mà là thằng bé con trọc đầu biểu diễn màn giữ thăng bằng khi đứng trên miếng ván đặt trên những ống sắt tròn dễ lăn. Thằng bé này có nét khôi hài khi biểu diễn, nhiều lần nó giả vờ làm như muốn té khiến khán giả rất hồi hộp. Thượng Hải là Ba Lê của Phương Ðông nên ban đêm cuộc vui không bao giờ tàn, những nhà hàng đủ mọi nước, những hộp đêm, quán rượu, vũ trường mở cửa thâu đêm suốt sáng, cần hơn hết là du khách có đủ sức, đủ tiền để đi hay không và nên nhớ là Thượng Hải là chốn đắt đỏ nhất ở Trung Quốc.

http://www.dulichhn.com/tourvietnam.asp?id=174&menu=5&country=1

Ấn tượng Thiểm Tây

Sau khi ở Bắc Kinh hai ngày, chúng tôi được bố trí đi thăm tỉnh Thiểm Tây. Chuyến bay sẽ cất cánh vào lúc 9 giờ, và sau khoảng 2 giờ bay sẽ đến Thành phố Tây An- Thủ phủ của tỉnh Thiểm Tây. Lịch bay khá chuẩn, và chỉ ít phút sau, chúng tôi bỗng thấy bầu trời khá quang đãng. Nhìn từ cửa sổ máy bay, dưới mặt đất là trùng trùng điệp điệp núi non, sông suối. Những đỉnh núi trắng xoá. Cả những cao nguyên cũng đầy tuyết phủ. Tuyết lấp lánh phản chiếu ánh sáng mặt trời. Khi bay được hơn 1 giờ, thấy một cảnh tượng khá lạ mắt. Đó là những dãy núi cao, mà đỉnh thì bằng phẳng như được cưa tiện. Thiên nhiên tạo ra cảnh quan này, hay do chính con người tạo nên? Nếu tạo hoá đã sinh ra như vậy, thì thật kỳ lạ. Núi không có chóp. Cứ như những thớt gỗ xếp san sát nhau. Tôi có cảm giác do con người tạo nên kỳ quan này. Về việc san núi mở đường, ngăn sông lấp biển…thì người Trung Hoa có thể làm được bất cứ điều gì. Và thực tế họ đã tạo ra những công trình vĩ đại như Vạn lý trường thành chẳng hạn. Vậy thì có thể lắm, những chóp núi kia bị “cưa tiện” phẳng phiu là do con người tạo nên.

 Đó chính là ấn tượng đầu tiên của tôi khi còn chưa đặt chân lên đất Thiểm Tây- nơi được coi là” Bảo tàng lịch sử” của đất nước Trung Hoa vĩ đại.

                                                                        *

                                                                     *    *

 Trước chuyến bay, chị Vương Xảo Hoa (Chúng tôi tuỳ theo tuổi, gọi thân mật là “chị Vương” hoặc “em Vương”) cán bộ đối ngoại của Hội Nhà văn Trung Quốc, thông báo cho chúng tôi biết, Thiểm Tây lạnh lắm đấy. Lạnh hơn nhiều ở Bắc Kinh. Thế là chúng tôi khoác đầy áo rét lên người.

 Cũng dễ hiểu thôi, Thiểm Tây nằm ở phía tây bắc Thủ đô Bắc Kinh. Thì cũng giống như ta đi từ Hà Nội lên các tỉnh tây bắc, như lên Lào Cai, Lai Châu chẳng hạn. Nhưng hẳn là cái lạnh ở Thiểm Tây còn dữ dằn hơn cái lạnh ở vùng tây bắc của ta.

 Kỳ lạ thay, khi bước ra khỏi máy bay, chúng tôi thấy bầu trời trong vắt, mây trắng như bông, ánh nắng chan hoà. Đương nhiên thời tiết vẫn lạnh, nhưng cái lạnh mà có nắng thì thật dễ chịu. Nhà văn Vương Hiểu Vỵ- cán bộ Hội Nhà văn Thiểm Tây- ra đón chúng tôi, trong lúc tay bắt mặt mừng đã nói rằng: “Cả chục ngày qua trời u ám xám xịt, hôm nay nhờ có khách quý đến thăm mà có nắng đấy!”Câu nói thật ấm áp.

 Con đường từ sân bay về Thành phố Tây An- Thủ phủ của tỉnh Thiểm Tây- thật đẹp. Sạch và đẹp. Đẹp và sạch. Đó là một điệp khúc ùa vào trong suy nghĩ của chúng tôi suốt quãng đường đi. Vương Hiểu Vỵ (“Lão tướng Thẩm Tổ Anh- phiên dịch theo đoàn- gọi là Vương Khiểu Vỵ. Còn chúng tôi gọi thân mật là “ông Vương” hoặc “Vương tiên sinh”) là người rất sắc sảo. Tận dụng thời gian ngồi trên xe, ông Vương đã tranh thủ giới thiệu những nét khái quát nhất, cơ bản nhất về Tây An, về Thiểm Tây, để đoàn Nhà văn Việt Nam (đều lần đầu đến thăm) hình dung ra  mảnh đất dày đặc các di tích lịch sử này. Cách giới thiệu của ông Vương súc tích, biết nhấn vào các điểm chính. Tóm lại là rất có nghề. Một ấn tượng đối với ông Vương là…mồm như tép nhảy, thao thao bất tuyệt, đôi khi thêm vào những chi tiết rất dí dỏm, khiến người nghe bị cuốn hút. Chúng tôi nói vui, là ngành du lịch Trung Quốc nên trao cho ông Vương một giải thưởng danh dự, vì đã quảng bá không công cho họ.

 Theo giới thiệu của ông Vương, thành phố Tây An có khoảng 8 triệu dân (có lẽ gấp đôi Hà Nội trước khi mở rộng) vậy mà đi trên đường phố Tây An, thấy rất thưa thớt. Không biết Tây An có cấm xe máy như ở Bắc Kinh? Bởi xe máy rất ít trong thành phố. Hầu như chỉ là xe chuyên dùng, chở hàng hoá (rất gọn) không thấy xe”trưng diện”. Ôtô khá đông. Nhưng đi lại trật tự, tuân thủ nghiêm ngặt luật lệ giao thông. Để ý thấy nhiều xe taxi có vách ngăn giữa khách phía sau và người lái. Theo “lão tướng” Thẩm Tổ Anh, thì ở Tây An cũng có tình trạng cướp của hoặc cướp taxi. Nghĩa là vách ngăn chống cướp. Ông Thẩm giải thích thêm, lúc đầu thành phố có chủ trương tất cả các xe taxi đều phải có vách ngăn. Sau có ý kiến phản đối, bởi vách ngăn gây phản cảm cho khách, nhất là khách du lịch nước ngoài. Bởi thế, việc ngăn vách không bắt buộc nữa. Xe nào ngăn hay không, tuỳ. Trên dọc đường đi, chúng tôi cũng gặp những xe taxi không có vách ngăn.

 Một ấn tượng rất khó quên ở Tây An, là cái sự sạch sẽ đến mức khó tin. Đi hàng giờ bằng xe hơi, mà không thấy túi rác vứt bừa, không thấy bụi đất, không thấy phế thải. Công trường xây dựng rất nhiều, nhưng chỗ nào cũng sạch sẽ, gọn ghẽ. Các xe tải khi vào nội thành,  được xả rửa rất kỹ. Không hề thấy một tí bụi đất vương vãi trên đường. Trong nội thành, vỉa hè, đường phố cứ sạch như chùi. Có cảm giác người ta lau hè phố, chứ không phải quét. Cũng không thấy nhân viên quét rác. Chỉ thấy người đi nhặt rác. Những mẩu rác nho nhỏ, có lẽ do trẻ con vô ý vứt ra hè. Tuyệt nhiên không có chuyện vỉa hè bị lấn chiếm. Thi thoảng có cảnh “bán dạo”ở một vài chỗ” đất kẹt”, tức là một khoảng trống nhỏ nhoi ở ngã ba, ngã tư, gần lề đường.

 Khi đến Thiểm Tây, chúng tôi mới nhận ra rằng, chỉ có quỹ thời gian ba, bốn ngày thì quả thật đáng tiếc cho một chuyến đi. Có lẽ phải ở Thiểm Tây tối thiểu 2 tuần, may ra mới đi hết những “trọng điểm”. May ra thôi.

 Để bù lại sự thua thiệt vì thời gian ít ỏi, ông Vương đã giúp chúng tôi đi thăm nhiều di tích, danh lam thắng cảnh bằng…miệng. Nói nôm na, là kể lại cho chúng tôi nghe những nơi không có điều kiện tới. Trước hết là ở Tây An.

 Tây An đã được hình thành cách đây hơn 3 ngàn năm. Đây từng là Thủ đô của nhiều triều đại phong kiến Trung Hoa. Xưa kia, Tây An còn có tên là Hàm Dương, Trường An. Bởi thế, Tây An được coi là Viện bảo tàng lịch sử tập thể của Trung Quốc.

 Tây An có bảo tàng Bán Ba ở ngoại vi thành phố, bảo tồn gần như hoàn chỉnh các di tích còn sót lại của thời kỳ công xã thị tộc mẫu hệ cách đây 6 ngàn năm. Viện Bảo tàng lịch sử Thiểm Tây được coi là “Quốc gia chi bảo” (Tài sản quý của Quốc gia). Khu Ly Sơn ở phía đông Tây An có phong cảnh vô cùng tráng lệ, nổi tiếng với cảnh hoàng hôn đẹp, đã được mang “thương hiệu” hoàng hôn Ly Sơn. Dưới chân Ly Sơn có đầm Hoa Thanh với đầm nước nóng nổi tiếng, nơi người đẹp Dương Quý Phi từng đến tắm và xông hơi. Cung Hoa Thanh, nơi đã diễn ra câu chuyện tình “lãng mạn nhất mọi thời đại”giữa Đường Minh Hoàng và Dương Quý Phi, cũng ở khu đầm này. Nhưng Tây An chỉ là một phần nhỏ những di tích lịch sử của Thiểm Tây. Các di tích khác đều rất nổi tiếng, nằm rải rác khắp trong tỉnh. Cách Tây An khoảng 3 giờ xe chạy, có di tích Kiều Sơn với khu lăng hoàng đế Thuỷ tổ của Trung Hoa. Đó là lăng hoàng đế Hiên Viên, được coi là “ông tổ” thống nhất các dân tộc Trung Hoa từ 5 ngàn năm trước (giống như mộ tổ Hùng Vương ở ta). Khu này được gọi là “Hoàng đế lăng”.

 Khu Hoàng đế lăng không lớn, bao bọc bởi rừng bách có tới 8 vạn cây che phủ, được coi là rừng bách lớn nhất Trung Quốc. Đền Hiên Viên dưới chân Kiều Sơn, có cây bách đại thụ, tương truyền 5 ngàn năm tuổi, do chính tay Hoàng đế trồng, cao gần 20m, tám người ôm không xuể.

 Thiểm Tây còn giữ nguyên vẹn khu thành cổ, được xây dựng từ thời Hán Cao tổ (Lưu Bang) và như vậy, nó đã tồn tại hơn 2 ngàn năm nay. Cũng còn cả vết tích cung A Phòng do Tần Thuỷ Hoàng xây dựng mà sau đó Hạng Vũ đã thiêu cháy trong 7 ngày đêm. Có tài liệu còn nói rằng, cung A Phòng cháy ròng rã trong 3 tháng mới tắt.

                                                                      *

                                                                   *     *

 Đến Thiểm Tây mà chưa đến khu lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng, thì cũng coi như chưa đến Thiểm Tây vậy.

 Có lẽ cùng chung ý nghĩ, nên Hội Nhà văn Thiểm Tây đã bố trí cho chúng tôi đến tham quan di tích này, và xuất phát từ sớm, để tranh thủ tối đa thời gian đi thăm khu mộ.

 Khu lăng Tần Thuỷ Hoàng (còn gọi là lăng mộ nhà Tần) nằm ở phía đông thành phố Tây An. Như ta đã biết, mặc dù thống nhất được Trung Hoa sau nhiều thế kỷ đánh nhau liên miên, cực kỳ hùng mạnh về quân sự, nhưng nhà Tần chỉ tồn tại có 15 năm (221- 206 tr CN). Một triều đại quá ngắn ngủi, nhưng đã để lại những cải cách lớn về chính trị, luật pháp, kinh tế và đặc biệt về quân sự. Họ có một đội quân vô địch. Họ đã tiến hành xây tiếp để nối liền từ Lâm Thao (Cam Túc) đến Liêu Đông, dài hơn 5 ngàn dặm, tạo nên một Vạn lý trương thành vĩ đại, là 1 trong 7 kỳ quan của thế giới, vẫn còn tồn tại tới nay. Nhà Tần còn tạo ra một khu lăng mộ, được coi là “kỳ quan thứ 8 “ của thế giới.

 Mặc dù đã được giới thiệu, nhìn qua ảnh chụp, chúng tôi vẫn hết sức ngỡ ngàng khi tận mắt nhìn thấy khu mộ. Cả một rừng tượng, như một đội quân đang duyệt binh trước mặt. Ông Vương cho biết, hiện có 3 khu hầm mộ, đặt tên là khu số 1, số 2, và số 3. Nơi chúng tôi đến, chỉ là 1 trong 3 khu mộ. Số tượng tìm thấy trong 3 khu mộ là trên 8 ngàn bức. Cứ nghĩ rằng, với số lượng tượng khổng lồ như vậy, hẳn sẽ được đúc từ một khuôn. Nhưng cũng theo ông Vương, 8 ngàn bức tượng, là 8 ngàn khuôn mặt, hình dáng khác nhau. Những con ngựa cũng khác nhau như vậy.

 Những pho tượng này đều có kích thước bằng người thật, ngựa thật. Đứng về mặt điêu khắc, thì đó là những nghệ nhân có tay nghề cao, hình hoạ rất chuẩn xác và nhất là rất sống động. Theo truyền thuyết, Tần Thuỷ Hoàng đã huy động hàng vạn nghệ nhân từ khắp mọi miền trên đất nước Trung Hoa rộng lớn để về tạc tượng. Không phân biệt già trẻ, sang hèn, miễn là có tài. Lại có truyền thuyết nói rằng, sở dĩ các bức tượng không giống nhau và sinh động như vậy, là do người này lấy mẫu người kia để tạc. Cho nên không chỉ khác nhau khuôn mặt, mà cả râu ria, lông mày, tóc tai… cũng rất khác nhau. Thậm chí bàn tay còn thể hiện cả vân tay. ở đội kỵ binh, những con ngựa cũng sinh động không kém. Chúng đứng với tư thế mà người ta cứ nghĩ, chúng sắp bước đi hoặc sắp phi nước kiệu. Tưởng chừng chúng đang thở và sắp … hí!

 Chúng tôi còn được dành gần 1 ngày để đi thăm khu di tích có tên chùa Pháp Môn. Muốn nói đến chùa Pháp Môn, có lẽ phải dành riêng một bài báo khác. Tôi chỉ xin vắn tắt một vài nhận xét, rằng đây là một công trình đồ sộ, mênh mông. Nói tóm lại là hoành tráng đến kinh ngạc. Con đường dẫn vào khu chính của chùa Pháp Môn gọi là Phật Quang (ánh sáng của phật) rộng như một xa lộ, dài tới mức du khách phải đi bằng xe chạy điện một đoạn dài, để chỉ đi bộ một đoạn ngắn, mới có đủ sức tham quan khu chùa.

 Không chỉ chùa Pháp Môn, không chỉ khu lăng mộ nhà Tần, hầu hết các công trình xây dựng, các di tích lịch sử trên đất Trung Hoa đều đồ sộ, mênh mông. Từ ngàn xưa, người Trung Hoa đã có ý thức xây dựng công trình nào, thì phải làm đến nơi đến chốn. Làm thật đồ sộ nguy nga. Cái gì to thì thật hoành tráng. Cái gì nhỏ thì thật chi tiết, cầu kỳ.

 Trên đường trở về thành phố Tây An, chúng tôi được” Vương tiên sinh” tranh thủ cung cấp thêm những thông tin về mảnh đất cổ Thiểm Tây. Như chúng ta đã biết, Tây An từng là “Kinh đô” của nhiều triều đại phong kiến. Ví dụ nó là “đô” của nhà Tần, nhà Hán, nhà Đường,v.v…Nhân câu chuyện vui, ông Vương nói rằng, ngày nay Trung Quốc đã thay đổi cách nhìn đối với những nhân vật được coi là “bạo chúa”như Tần Thuỷ Hoàng, Tào Tháo…Nhiều nhà khoa học cho rằng, Tần Thuỷ Hoàng đã có công lớn trong việc thống nhất các đơn vị đo lường trên toàn lãnh thổ Trung Hoa. Đó là một cải cách vĩ đại. Đúc các bức tượng chôn trong lăng mộ, cũng chính là một việc làm nhân đạo, thay thế việc chôn sống người khi các hoàng đế băng hà. Có truyền thuyết nói rằng, người con kế vị ngôi Hoàng đế đã không nghe lời răn dạy của cha, mà chôn sống các cung phi cùng những người thợ xây dựng khu lăng, nên chỉ tồn tại được hơn chục năm và cũng kết thúc luôn triều đại nhà Tần. Thật đáng tiếc!

 Đối với nhân vật Tào Tháo- được coi là bạo chúa thời hậu Hán- cũng đã có cách nhìn khác hẳn. Tào Tháo không chỉ là người mưu lược, nhà quân sự đại tài, mà còn là một nhà thơ lớn. Ông dùng một chính sách cai trị uyển chuyển. Lúc rắn, lúc mềm. Nhưng lúc nào cũng hợp tình hợp lý. Cứ ví như việc ông cho đốt tất cả các thư “làm phản” của các quan lại dưới trướng ông, khi có người tìm thấy trong dinh thự của Viên Thiệu, là một hành vi độ lượng, khoan dung hiếm có. Hay việc ông dung nạp Trần Lâm, mặc dù trước đó, Trần Lâm đã làm một “bản hịch” réo chửi đến tận  cha ông của Tào Tháo, là một việc làm không chấp nhặt, sáng suốt, biết dùng người. Ông Vương nói rất hóm hỉnh rằng, nếu Tào Tháo còn sống thì (chúng tôi) sẽ bầu Tào Tháo làm phó Chủ tịch Hội Nhà văn Thiểm Tây(!) Một ý kiến rất bất ngờ.

 Nhưng ấn tượng sâu đậm nhất khi thăm Thiểm Tây, chính là con ngiười. Cách tiếp đón, gặp gỡ, hội thảo, cách hướng dẫn tham quan du lịch, cách chiêu đãi, mời cơm…Tất cả đều đủ độ, chừng mực, không mất thì giờ vô ích, không lãng phí.

 Trươc khi đi Trung Quốc, có người nói với tôi rằng, liệu chừng mà đối phó nếu như anh uống rượu vào loại tồi. Bởi sẽ có những cảnh chuốc rượu và khó lòng từ chối. Cũng sẽ phải đôi phó với những bữa “nhậu nhẹt” thâu đêm suốt sáng. Nhưng khi đến Bắc Kinh, đến Tây An, Thượng Hải, thì đó là những nhận xét sai lầm. Không có chuyện chuốc rượu. Không có chuyện “nhậu nhẹt” thâu đêm…ở đâu, sự tiếp đón cũng đều chừng mực. “Vương tiên sinh” đối với tôi, còn có những kỷ niệm riêng rất ấn tượng. Trong một bữa cơm thân mật buổi tối, tôi đã cao hứng ký hoạ chân dung tặng “Vương tiên sinh”. Bức chân dung vẽ vội, chỉ điểm những nét chính. Vương dơ lên ngắm nghía, dán lên tường và lẩm bẩm cái gì tôi không hiểu. Tôi cầu cứu “lão tướng” Thẩm Tổ Anh. Thẩm “lão tướng”tủm tỉm cười: “Vương bảo, vì nói nhiều quá, “ nó” không vẽ mồm.”

 Câu nhận xét dí dỏm, thông minh mà rất tình người. Tôi nhờ Thẩm “lão tướng” dịch cho Vương “tiên sinh”, rằng đó là “Câu nói hay nhất trong ngày”.

 Chúng tôi cùng cười vang…

Đổ Bảo Châu

Hoinhavanvietnam.vn