Đức- Phần 2

LÃNG DU TRONG HỘI HOẠ ĐỨC

    Toàn bộ tranh và thơ của Wilhelm Busch (1832-1908) - nét vẽ điêu luyện, lời thơ đầy tính hài hước triết lý- tạo thành một vở hài kịch của con người với tất cả tình thương, lòng cảm thông, máu trào lộng, tính hài hước.

   Nhà hiền triết xứ Wiedensahl- những người cùng thời gọi ông như vậy- có một chỗ đứng trang trọng rất đặc biệt trong lịch sử hội họa Đức.

Trắng- đen

      Wilhelm Busch học ở trường làng. Một hôm,  thầy giáo giảng cho cả lớp nghe ý nghĩa của các màu:

Các em có biết tại sao cô dâu lại mặc đồ cưới màu trắng ?

Trong lúc các trò còn ngơ ngác,  thầy giảng:

Nào,  chuyện đó thật đơn giản. Trắng là màu của niềm vui, mà ngày cưới là ngày đẹp nhất trong đời của người thiếu nữ. Vì vậy mà cô dâu mặc đồ cưới mầu trắng.

Thầy vừa dứt lời, trò Wilhelm giơ tay hỏi:

Thưa thầy,  tại sao chú rể lại mặc com lê mầu đen trong ngày cưới ?   

Không còn hứng thú nữa

Wilhelm Busch là họa sĩ châm biếm, đồng thời là nhà thơ. Có người hỏi tại sao ông ngại gần mọi người, ông đáp:

-  Tôi làm quen với quá nhiều người đồng tính luyến ái, vì vậy tôi đâm ra phát ngán, không còn hứng thú nữa .

                                                   Chỉ cần vung cán chổi

Có người khen kỹ thuật vẽ tuyệt hảo của Wilhelm Busch, ông chỉ cần thêm một nét vẽ là từ khuôn mặt cười trở thành khuôn mặt khóc. Họa sĩ mỉm cười  nói:

-  Cái đó ngày xưa mẹ tôi chỉ cần vung cán chổi .

Lúc sinh thời, Max Liebermann (1847-1935) được gọi là “Sứ giả của sự xấu xa”, chỉ vì năm 1872 ông cho trưng bày một bức tranh lớn có tiêu đề  “Những người vặt lông ngỗng”.

  Gam mầu trong tranh của ông của ông chuyển từ màu nâu sẫm tới sáng dần. Vào thời kỳ cuối, màu sáng bạc là đặc điểm rõ nét ở nhiều bức tranh của ông.

Điều khó nhất

    Vợ một chủ nhà băng ở Berlin đến thăm xưởng vẽ của Max Liebermann và nói nguyện vọng của mình muốn có bức tranh để treo trong ngôi nhà mới xây.

    Sau hai giờ suy nghĩ, bà ta vẫn chưa quyết định. Bà còn “tra tấn” họa sĩ bằng những câu hỏi vô vị làm cho ông phải nén lòng  mới giữ được lịch sự. Cuối cùng bà ta hỏi:

Thưa ông, cái gì khó  nhất đối với một họa sĩ?

   Thở phào nhẹ nhõm, Max Liebermann trả lời:

-   Đó là việc bán tranh.

Ông nội

    Khi bản phác thảo chân dung  nhà thơ Richard Dehmel  đã hoàn tất nhưng nhà thơ lại cứ muốn sửa vài nét. Max Liebermann nói:

-    Ta nên kết thúc ở đây. Hay là ông muốn trở thành ông nội, bà nội.

    Năm 1927, Heinrich Zille  (1858-1929)  xuất bản tập tranh vẽ  “Berlin xưa và nay”. Mặc dù chủ đề tranh của ông rất đời thường, nhưng với nét vẽ điêu luyện biểu hiện được cái thần sắc của sự việc nên tranh của ông được mọi người yêu  thích.

   Heinrich Zille là viện sĩ Viện Hàn lâm nghệ thuật Phổ từ năm 1924.

Ai rồi cũng phải chết!

   Zille đến thăm một người quen trước kia bán hoa ở phố Friedrichstrasse, hiện đang ốm nặng và khó lòng qua khỏi. Họa sĩ an ủi:

-   Bà biết đấy. Tất cả mọi người, ai rồi cũng phải chết!

    Bà kia bực mình nói:

-    Điều đó ai cũng biết, nhưng giá như người ta có thể chết đi sống lại hàng chục lần thì chết lần đầu tiên chẳng đáng nói làm gì.

Tất nhiên...

     Zille vào một nhà hàng sang trọng. Người phục vụ tới và hỏi:

-   Thưa ông, ông uống  bia, rượu vang, rượu Kognak?

     Zille thản nhiên đáp:

-   Tất nhiên, theo thứ tự ấy!

Bốn trong số đó…  là của  Zille

Trong buổi tiệc mừng tân gia, Zille đứng trò chuyện suốt buổi tối với người đốc công và biết ông này có bảy người con. Zille khuyên:

            -   Ăn tiệc to thế này thì cũng phải mang về  cho con chút ít chứ!

   Người kia giấu ba chiếc bánh mì dăm bông vào trong người. Zille nhìn và nói:

-  Thế là thế nào?   Bốn đứa nhịn phải không?

   Rồi họa sĩ dúi tiếp cho đốc công bốn chiếc bánh mì dăm bông nữa.

   Ông chủ đi ngang qua, nghe lõm bõm con số bảy, ông hỏi đốc công:

-  Ông có tới bảy đứa con à?   Thế thì lo cho chúng cũng bở hơi tai!

  Đốc công tưởng chủ ám chỉ việc làm của mình, nên đáp:

-   Thưa ông chủ,… bốn trong số đó là của Zille.

LỜI BÌNH: Đức tính nổi trội ở người Đức là tính tổ chức, tính kỷ luật. Học sinh ngay từ lớp một đến lớp bốn đã được huấn luyện những đức tính trên để có thể hoà đồng trong cuộc sống xã hội. Sản phẩm văn hoá đầu tiên khi các em biết đọc và biết viết là Truyện cổ Grimm và Truyện tranh Wilhelm Busch, dân Berlin thì không thể thiếu tranh đời thường Berlin của Heinrich Zille. Học sinh  Đức học xong lớp 10 (phổ thông là 13 năm) là biết mình có khả năng gì, những nghề gì hợp với khả năng ấy. Thậm chí các em biết rất rõ cách phát triển khả năng, tài năng của mình như thế nào. Học sinh Đức được huấn luyện tư duy theo mô hình nên các em định hướng, nhận xét nét cơ bản của một vấn đề rất nhanh. Câu chuyện “Lỗi nghề nghiệp”  là một ví dụ về trách nhiệm nghề nghiệp:

Lỗi nghề nghiệp

  Max Liebermann nổi tiếng về vẽ chân dung. Ông là họa sĩ có cảm nhận rất sắc bén và cũng là người  thường có những câu nói hóm hỉnh tinh đời.

Liebermann  vẽ chân dung bác sĩ phẫu thuật Sauerbruch. Vì phải ngồi bất động lâu để cho họa sĩ ngắm vẽ, bác sĩ cứ cử động, thay đổi thế ngồi. Max Liebermann nói:

-   Đừng thế!   Ông biết đấy, nếu ông có sai sót trong nghề nghiệp thì cỏ sẽ mọc xanh phủ kín đi, còn lỗi  của tôi cả trăm năm sau  người ta vẫn nhìn thấy.

                                                                              *

Câu chuyện “Sống bằng”  cho ta thấy, người Đức biết rất rõ giới hạn tối đa và giới hạn của những tài năng và năng khiếu:

Sống bằng…

    Có người hỏi Zille về sự khác nhau giữa tài năng và năng khiếu, Zille trả lời:

-   Tài năng sống bằng tài của mình, còn năng khiếu sống bằng lương tháng.

Max Liebermann là một trong những họa sĩ tiêu biểu nhất của trường phái Ấn tượng Đức. Đối với chúng ta ngày nay, Max Liebermann là một họa sĩ  lớn về vẽ cảnh sinh hoạt đời thường của tầng lớp bình dân.

                                                                   *

Người Đức thường đi đến tận cùng của sự việc bằng chủ nghĩa hoàn hảo Đức (deutscher Perfektionismus). Nói đến hội hoạ Berlin người ta nhắc ngay tới Heinrich Zille.

Không họa sĩ Đức nào hiểu biết đời sống của những người lao động ở thành phố Berlin như Heinrich Zille. Ông dùng nét vẽ của mình thể hiện sống động  những cảnh đời thường của người dân lao động  với óc hài hước, châm biếm, bằng cái nhìn cảm thông đầy nhân bản của nghệ sĩ tài ba.

                                                                         *

Truyền thống triết học Đức thể hiện rất rõ trong tranh biếm hoạ của Wilhelm Busch.

Trong số những người thành công trong hội họa, rất ít người thông qua tranh vẽ của mình khiến người ngắm tranh mỉm cười tủm tỉm suy ngẫm bởi những gì đứng sau bức tranh đó. Nói cách khác:

-  Rất ít họa sĩ đồng thời là nhà hiền triết. Và Wilhelm Busch (1832-1908) là một trong những họa sĩ đó.

                                                         ***

Đối với người Đức không có gì là nhỏ. Biết đi đến tận cùng - tới đỉnh cao của sự việc thì tuy nhỏ, nhưng “nhỏ hạt tiêu”. Người Đức biết đưa “Cái Nhỏ” thành những khái niệm. Về tranh vẽ đời thường Berlin phải nhắc tới Heinrich Zille. Nhắc tới tranh chân dung  là người ta nghĩ ngay tới  Max Liebermann. Xem tranh để tủm tỉm cười là phải nói tới hoạ sĩ vẽ tranh châm biếm Wilhelm Busch.

LÃNG DU TRONG ÂM NHẠC ĐỨC

      Johann Sebastian Bach (1685-1750) là nhà soạn nhạc vĩ đại Đức. Ông là người đạt tới đỉnh cao nhất trong sáng tác âm nhạc phức điệu (12 nốt), đồng thời là người sáng lập ra âm nhạc phức điệu. Đối với Bach, âm nhạc là một phương tiện tín ngưỡng.

Suối - biển cả

    Johann Sebastian Bach được coi là bậc thầy và là người sáng lập ra nền âm nhạc hiện đại. Beethoven, Schumann và nhiều nhạc sĩ khác có chịu ảnh hưởng ít nhiều của Bach.

     Trong lúc nói chuyện về Bach, Beethoven nhận xét:

-  Bach không phải là Bach (con suối) mà là Meer (biển cả).

   Johannes Brahm (1833-1897) là con của một nhạc công thành phố cảng phương Bắc Hamburg, nên  từ thưở niên thiếu ông đã nghe nhiều bài hát dân ca, nhạc nhảy của Hungary, nhạc Walzer trữ tình.

Quan niệm của Brahm

  Toàn bộ sáng tác của Brahm chính là gạch nối âm nhạc cổ điển thế kỷ 19 với âm nhạc  mang tính kế thừa truyền thống ấy trong thế kỷ 20.

  Với dân tộc mình, Brahm nói:

-  Trong đời tôi có hai sự kiện lớn: Đó là việc thống nhất nước Đức, việc hoàn thành xuất bản những tác phẩm của Johann Sebastian  Bach.

      Với âm nhạc,  ông nói:

-  Nếu chúng ta không thể nào viết hay và đẹp như Mozart, ít nhất chúng ta hãy cố gắng viết cẩn thận như ông.

…  còn nướng chín tôi

  Nhạc của Brahm thông minh và quả cảm, dịu dàng và sôi nổi, kiên nghị và trong sáng;  nó mang dáng dấp của dân ca và kế thừa truyền thống Đức, chính vì vậy nhạc của Brahm  được nhiều người đương thời ưa thích.

    Một hôm, Brahm đến thăm một gia đình quen biết. Gia đình chủ nhà rất thích nhạc Brahm, rất hân hạnh được đón tiếp  nhạc sĩ tại nhà  nên đã tự tay làm  một chiếc bánh, trên mặt bánh là bản nhạc của Brahm. Chủ nhà mời Brahm tự tay  cắt bánh. Brahm vui vẻ nhận lời và nói với giọng hài hước:

-   Không những bà chơi nhạc của tôi, hát bài của tôi, mà còn nướng chín tôi.

Rượu hiệu Brahm

   Frankfurt am Main là một trong những trung tâm thương mại lớn ở Đức. Nhiều ngân hàng lớn  đóng trụ sở ở đây. Ladenburg là chủ một trong những ngân hàng, đồng thời cũng là một người rất say mê âm nhạc.

    Trong thời gian Brahm lưu lại  Frankfurt am Main, Ladenburg ngỏ lời mời Brahm tới dự bữa tối. Brahm nhận lời. Chủ nhà rất lấy làm vinh dự được tiếp một nhạc sĩ lớn tại phòng khách nhà mình. Để chứng minh cho sự hiếu khách, Ladenburg cho lấy từ hầm rượu  những lọai rượu ngon nhất, rồi đặt trên bàn những chai còn bám đầy bụi thời gian.

     Brahm có thói quen trước khi ăn uống phải cởi cravát và nút áo cổ cho thoải mái.

“  Kính thưa ông tiến sĩ thân mến” chủ nhà mở đầu, “Sự có mặt của ngài ngày hôm nay là một vinh dự lớn đối với gia đình tôi. Với niềm vinh dự này, tôi cho lấy trong hầm rượu tất cả những loại rượu ngon nhất, xin ngài cứ thưởng thức tự nhiên. Trong số rượu bày ở đây có cả loại rượu tên Brahms.”

   Nhạc sĩ liếc nhìn quanh bàn và dừng lại nơi chủ nhà ngồi, nâng cốc lên uống với vẻ sành điệu:”Ngon tuyệt!”- nhạc sĩ gật gù nói với giọng hài hước:” Thật là hạnh phúc được ông cho uống rượu Brahms, rất mong được ông cho thưởng thức nốt loại rượu hiệu Beethoven.”

 Ludwig van Beethoven (1770-1827)  sinh ở Bonn (Đức)  trong một gia đình nhạc sĩ cung đình. Mới   3  tuổi cậu bé Ludwig học đã học đàn  clavio. Năm 11 tuổi, cậu bé Ludwig đã biểu diễn đàn dương cầm ở Hà Lan. Năm 1787, Beethoven được gửi sang Áo theo học thần  đồng âm nhạc Mozart. Từ năm 21 tuổi đến khi qua đời, Beethoven sống ở kinh đô âm nhạc của thế giới – thành phố Viên.

Cho trả tiền!

Một hôm, Beethoven tới tiệm ăn "Schwan" (Thiên Nga) ăn trưa. Sau khi ngồi xuống, ông gõ bàn gọi người phục vụ. Gõ mấy lần mà chưa thấy ai tới. Beethoven lấy giấy bút ra ghi chép những cảm xúc âm nhạc. Khi người phục vụ tới là lúc Beethoven đang say sưa ghi chép, ông không hề biết gì ngoài việc cắm cúi ghi cho kịp dòng suy nghĩ. Sau khi hỏi khách một vài lần nhưng không nói gì mà cứ cúi đầu ghi chép, người phục vụ nhận ra khách quen: Ludwig van Beethoven. Người đó từ từ rời khỏi chỗ Beethoven đang ngồi, đợi một lát sau sẽ lại.Khi ghi chép xong, Beethoven gõ mạnh bàn nói:

-  Cho trả tiền !

Nhà nhạc sĩ thiên tài ngạc nhiên khi nghe người phục vụ đáp:

-  Quý ông chưa gọi món ăn ạ.

Năm mươi đồng tiền vàng 23 Karat

 Năm 1823, Beethoven bị bệnh đau tai nặng, nhiều người thân quen lại qua đời, ông sống cảnh cô đơn, nghèo túng. Cũng năm 1823 ông viết xong bản thánh ca "Missa solemnis" ông gởi bản thảo tới các vua ở Châu Âu với khoản tiền nhuận bút là 50 Dukaten.

Vua Phổ thích mua bản nhạc thánh ca, nhưng lại cho sứ giả tới hỏi Beethoven:

-  Ông có thích huân chương Phổ thay cho tiền nhuận bút không ?

Beethoven trả lời ngắn gọn;

-  Năm mươi Dukaten.

Đại tướng âm nhạc

   Tin nhạc sĩ thiên tài Ludwig van Beethoven qua đời làm chấn động dư luận, văn nghệ sĩ và những người yêu nhạc ở khắp mọi nơi đều về Viên để dự tang lễ và đưa Beeethoven về

nơi an nghỉ cuối cùng.

    Tang lễ đang cử hành vào ngày 19 tháng 3 năm 1827. Số người đưa đám đông tới mức phải huy động sĩ quan và binh lính làm nhiệm vụ giữ trật tự. Một người khách không hiểu tại sao, tò mò hỏi bà bán hoa:

-  Tang ai mà đông người đi đưa đám thế hở bà ? Lại có cả nhà binh nữa ?

   Nhìn người lạ mặt, với giọng hài hước bà bán hoa đáp:

-  Đây là lần đầu tiên có chuyện như vậy ở Viên. Hôm nay người ta đưa ông Đại tướng Âm nhạc về nơi an nghỉ cuối cùng.

Cũng là người tầm thường

Đối với Beethoven, hào khí là nguyên tắc tự nó biểu thị trong cuộc sống. Sự nghiệp của Napoleon - con người dùng những đòn sấm sét đập tan chế độ quân chủ, đã khích lệ Beethoven sáng tác bản giao hưởng số 3. Ông hi vọng ở người anh hùng lý tưởng Napoleon rất nhiều, hi vọng chính Napoleon sẽ là người đặt nền móng cho hạnh phúc của cả loài người. Với tâm trạng ấy, với dòng máu Prometheus. Beethoven sáng tác bản giao hưởng số 3 vừa mới hoàn thành, tên của Napoleon đã đứng ở trang bìa thì Beethoven được tin Napoleon lên ngôi hoàng đế. Nhạc sĩ Beethoven thất vọng, dằn giọng nói:

-  Con người ấy cũng là người tầm thường. Bây giờ ông ta sẽ chà đạp lên tất cả các quyền con người, chạy theo sự hiếu danh, hiếu thắng... và sẽ trở thành một tên bạo chúa.

   Beethoven xé tờ bìa bản tổng phổ giao hưởng số 3. Vì bản giao hưởng dồi dào sắc thái chất liệu anh hùng nên nó được Beethoven đặt tên là Eroica- Bản giao hưởng " Anh hùng".

Beethoven và Goethe

   Teplitz là nơi có suối nước nóng có muối khoáng, là nơi an dưỡng nổi tiếng của Châu Âu. Hồi đó Nữ hoàng Áo và nhiều công tước Áo cũng đi tắm nước suối ở Teplitz. Cũng thời gian này Goethe và Beethoven cũng đang an dưỡng ở đây.

   Một hôm, Goethe và Beethoven đang cùng nhau đi dạo chơi thì gặp Nữ hoàng Anh và đoàn tùy tùng đi ngược chiều hướng về phía hai người. Beethoven nhìn thấy và nói:

-    Ta cứ dắt tay nhau đi, họ phải tránh đường ta đi, ta không phải tránh đường cho họ.

     Goethe là người không quen làm ngược những nghi lễ thông thường với vua chúa, ông bỏ tay Beethoven và ngả mũ đứng sang đường chào Nữ hoàng , còn Beethoven cứ thế đi vào giữa đoàn tùy tùng. Các công tước trong đoàn vui vẻ chào Beethoven và né sang bên để Beethoven đi tiếp. Đi một đoạn Beethoven đứng lại đợi Goethe. Khi Goethe tới gần Beethoven nói:

Tôi chỉ đợi ông thôi, vì ông là người có những tác phẩm mà tôi phải kính nể, nhưng với những người kia, ông đã kính nể họ quá đáng đấy.

      Những bản giao hưởng nổi tiếng của Richard Strauss (1864-1949) là   “Giao hưởng núi Alpen”,  “Giao hưởng ngẫu hứng”,  những bản nhạc cho ca vũ kịch nổi tiếng của ông là   “Eulenspiegel”;    “Don Quixote”; “ Zarathustra đã nói như vậy”;   “Cuộc đời của người anh hùng”.

Họ và tên của người nổi tiếng

       Richard Strauss nổi tiếng , nhưng cái tên Johann Strauss thì đã quá quen thuộc với công chúng. Vì vậy người ta hay lẫn hai người. Để tránh nhầm lẫn  giữa Johann và Richard Strauss  và Richard Wagner,  trong giới âm nhạc người ta gọi Richard Strauss là Johann Wagner của Đức. Có lần   Richard Strauss nói:

Nếu đã nói Richard thì phải nói Richard Wagner, còn bắt đầu với Johann thì tất nhiên phải nói Johann Strauss.

Sinh vì nghệ,…

     1905 vở ca vũ kịch Salome của Richard Strauss được công diễn  ở thành phố Dresden  nằm bên bờ sông Elbe. Đây là một thành công của Strauss. Vua Đức Wilhem II  có dự buổi công diễn đó. Nhà vua không thích vở đó nên nói:

-      Đáng lẽ Richard Strauss không nên viết  nhạc cho vở ca vũ kịch  Salome,   cái đó chỉ làm tổn thương cái tên của ông ta.

     Có người nói lại cho Strauss biết nhận xét của nhà vua. Strauss cười và nói:

-    Cũng nhờ sự tổn thương ấy mà tôi xây được một biệt thự ở Garmisch.

Biết điều...!

       Richard Strauss  được mời làm giám đốc nhà hát ca vũ kịch thành phố Viên. Có người khuyên can:

Tại sao Ông lại tới thành phố Viên ?  Dân chúng ở đó là dân không biết điều!

     Strauss an ủi người khuyên mình:

-    Ở đâu dân chúng cũng đều không biết điều, chỉ có dân thành phố Viên  (dân sành điệu trong âm nhạc) không biết điều ở mức có thể chịu đựng được.

Kế họach cho tương lai

       Một lần có nhà báo phỏng vấn nhạc sĩ thượng thọ 83 tuổi Richard Wagner:

Ông có kế hoạch gì cho tương lai?

Nhạc sĩ thản nhiên đáp:

-    Cũng có chứ!   Chỉ còn chờ chết nữa thôi.

LỜI BÌNH:   Hai đặc điểm của các bộ tộc Germanen (gồm vùng nói tiếng Đức: Đức, Áo, Thụy Sĩ) là truyền thống quân sự và truyền thống triết học, ngoài ra có thể kể tới truyền thống âm nhạc (rõ nét là ở Áo và Đức), truyền thống kỹ thuật (ở cả ba nước Áo, Đức, Thụy Sĩ). Nhìn khái quát ta có thể tóm tắt như sau: người Germanen đã khởi xướng cái gì là làm cái đó cho đến mức hoàn hảo, nếu có thể thì tuyệt hảo. Họ sống chết cho mục đích đời mình, cũng chính vì thế họ khoanh vùng hoạt động của mình, điều đó ta thấy rõ ở nhạc trưởng người Áo Gustav Mahler - nhạc sĩ hậu lãng mạn, ta thấy ở nhạc sĩ Ludwig Beethoven, ở Richard Strauss. 

Beethoven  là một trong những nhạc sĩ thiên tài. Ông đã đưa âm nhạc cổ điển thành Viên lên đến đỉnh cao của âm nhạc cổ điển thế giới và ảnh hưởng của nó còn âm vang đến ngày nay.Chín  bản giao hưởng của Beethoven đã mở ra kỷ nguyên mới- lần đầu tiên trong lịch sử âm nhạc, giao hưởng sánh vai ngang tầm với những bi hài kịch của Shakespeare và những khúc nhạc thánh ca.

Người Đức sẵn sàng đạp đổ thần tượng để làm cái mới, đó là trường hợp Nietzsche, nhưng cái gì người Đức cho là tốt, cần phát triển tiếp Cái Tốt Đẹp ấy thì họ kiên quyết đi theo. Brahm là một ví dụ. Brahm sống trong thời kỳ hết sức phức tạp của lịch sử Đức. Sau cách mạng 1848-1849, thế lực phản động ở nước Đức ngày càng phát triển. Trong âm nhạc cũng có nhiều trường phái trái ngược nhau, mâu thuẫn nhau gay gắt  như trường phái lãng mạn Weimar,  trường phái kinh viện Leipzig. Trong lúc các trường phái này đang hưng thịnh thì Brahm kiên quyết  chủ trương tiếp tục truyền thống của Beethoven. Trong sáng tác của Brahm  ta thấy rõ tình yêu tổ quốc, lòng ngưỡng mộ sự phong phú của nền văn hóa dân tộc Đức và thái độ trung thành tiếp bước truyền thống tốt đẹp của những thế hệ đàn anh. Chính vì vậy mà Bulow đã gọi bản Giao hưởng số 1 của Brahm là Giao hưởng số 10 của Beethoven.

Đức và Áo là hai nước giữ và phát triển liên tục truyền thống âm nhạc của mình. Nước Áo có Johann  Strauss với những bản nhạc valse (tiếng Đức là Walzer), nước Đức có Richard Strauss với những bản giao hưởng và những bản nhạc cho ca vũ kịch. Richard Strauss là một nhạc sĩ đa tài và là một trong những thiên tài âm nhạc của thế kỷ XX. Trong các nhạc sĩ thì Sebastian Bach được coi là nhạc sĩ thiên tài nhất trong các thiên tài của Đức. Đức cũng là nước có nhiều thiên tài âm nhạc nhất trong âm nhạc thế giới.

(còn tiếp)

Nguồn: Lãng du trong các nền văn hóa. Biên soạn: Lương Văn Hồng. NXB Văn học sắp xuất bản.