1. Bà Năm đi ngủ sớm. Hôm qua trời chuyển mùa làm xương khớp bà đau rời rã. Sáng nay giở lịch mới thấy tiết tiểu hàn. Vậy mà không nhức xương sao được. Gì thì gì, sáng mai cũng phải dậy sớm chợ búa về làm mâm cơm cúng thằng Hai, thằng Ba. Chuyện cúng giỗ hai đứa con trai lớn trùng ngày là chuyện đau lòng. Bà giấu kín, chỉ bà con cậu ruột biết, hàng xóm láng giềng bà tuyệt không kể với ai.
Bà lấy chồng, ở với ông được năm năm, sinh liền liền được hai trai, hai gái thì ông bỏ bà đi biệt. Hồi đó bà mới hai lăm tuổi. Chồng bà làm nghề thầu khoán xây dựng, máu kiếm tiền với máu chim chuột cũng rậm rật ngang nhau. Sau này bà mới té ngửa, bà chỉ là người chót bảng trong bốn bà vợ chính của ông chồng vô hậu. Còn các bà không chính thức hình như tới cả chục. Thằng rể bà, chồng con Tư có lần nghe nói ông già vợ có nhiều con rơi chết non chôn trong nghĩa trang, động lòng mua nhang vô thăm. Về kể lại với bà, nó nói con cắm nhang mấy cái mộ “Võ vô danh” muốn mỏi cả tay. Hết nhang mà chưa hết mộ, má ơi!
Người xưa hay nói câu: con gái nhờ đức cha, con trai nhờ đức mẹ. Ngày hai đứa con gái lớn lên, tới tuổi gả chồng, bà cứ bị câu ấy ám miết. Vậy mà không biết nhờ đức của ai, con Tư, con Năm đều có chồng quá tốt, con cái lại rất ngoan. Chỉ tội thằng Hai, thằng Ba, bà ăn ở hiền đức vậy mà hai thằng đều chết trẻ. Ngặt một nỗi mỗi đứa chết mỗi phía.
Thằng Hai tham gia phong trào sinh viên đấu tranh, thoát ly khi bị đàn áp quá căng, sau hy sinh trong một trận đánh ở Quảng Trị. Mộ nó giờ nằm ở nghĩa trang liệt sĩ ngoài đó. Bà chỉ ghi nhớ ngày tháng để cúng giỗ, còn thôi cứ để nó nằm an nghỉ với anh em đồng đội.
Thằng Ba thì vừa đậu xong tú tài là dính quân dịch. Ra trường mang lon chuẩn úy, bị đẩy lên Tây Nguyên mấy tháng rồi biệt luôn không tin tức. Năm bảy lăm, bảy sáu rồi đến tám mươi cũng không. Vậy là chắc chết rồi. Sau, bà lấy luôn ngày giỗ của thằng Hai, khấn mời thằng Ba về, nhập luôn một ngày cho hai anh em. Cũng vì hai đứa con chết hai phía nên có tấm bằng liệt sĩ của thằng Hai, bà cứ ngại ngần cất luôn trong cái tủ thờ.
2. Hai đứa con gái muốn đưa bà về ở chung nhưng bà lại thích ở một mình, không muốn phiền con cháu. Cái xóm này hồi bà mới về ở thấy hoang vu bắt ớn. Đất ở lẫn lộn với đầm lầy, có khi nhà này đi qua nhà kia còn phải bắc ván. Vậy mà không đầy chục năm sau, đầm lầy được bồi lấp hết. Rồi đường được đổ nhựa, có điện nước, nhà cửa kín dần đến bây giờ với người hơn bảy mươi như bà, đã là vui quá nên thành ồn động. Được cái dân ở đây tiếng là dân phố nhưng kiểu sống đậm màu quê, bà lại thấy hợp, gần gũi được.
Cứ tầm chạng vạng, sau khi ăn cơm chiều xong, bà Năm lại qua bên kia đường phía trước nhà đi bộ chừng nửa tiếng. Bờ hè bên nhà bà cao thấp không đều, ngại sụp té, nên bà hay qua bên kia đi cho chắc chân. Bà hay đi qua lại trước hai dãy nhà cho thuê. Không biết cái huông đất làm sao mà gia đình nào tới thuê làm ăn mua bán cũng đều thất bại. Hết hàng phở tới quán cầy tơ, rồi tiệm uốn tóc, tiệm may… Cứ vài tháng lại cuốn gói đi mất. Chủ nhà tính lại, cho ngăn làm hai dãy phòng nhỏ cho thuê lẻ.
Dạo này khách thuê phòng dắt díu rủ rê tới rặt một đám con gái trẻ. Tụi nó nói cái tiếng kỳ kỳ, lúc đầu bà Năm chịu, nghe không ra. Sau, thấy bà chiều chiều đi bộ qua lại tụi nó cũng xởi lởi chào hỏi. Riết rồi bà cũng hiểu ra “thịch” là thịt, “đao” là đau, “mình ên” là đơn chiếc… Chòm xóm nhỏ to, đám đó dân ở miền Tây ra làm toàn chuyện karaoke, bia ôm bậy bạ, bà cũng ớn. Nhưng bà nghĩ, đời mỗi người mỗi phận. Bà thường hay chuyện trò với đám con Ly, con Duyên… Cảnh ngộ đứa nào cũng đáng thương. Bà thường nghe nói đám gái này sống bạt mạng, chơi sang lắm. Chơi sang đâu không thấy, chứ mấy đứa này coi bộ sống đạm bạc cũng như bà chứ hơn gì. Hàng ngày tụi nó đi chợ cũng chỉ chút ít cá lưới, cá chồ ăn với rau mắm. Con Ly nói, “con phải tiện tặn bà ơi. Ở quê, con còn bà má bị bệnh nan y với ba đứa em nhỏ”.
Hôm qua, thêm một đứa nữa tới thuê phòng. Con Hương. Không phải một mình mà có thêm đứa con gái chừng ba tuổi, đen mốc. Chắc do vậy mà bà nghe mấy đứa kêu nó là con Đen.
3. Giờ bà Năm đi bộ cũng là lúc má con Đen đi làm. Có một cậu chạy xe thồ nhưng ăn bận coi cũng tươm tất, tới chở con Hương đi. Lại cũng miệng mấy người hay soi mói: Thằng ấy không phải chạy xe thồ “chay” đâu. Nó còn kiêm luôn nghề ma cô, dắt gái đó! Lúc con Hương áo quần son phấn thơm phức trèo lên xe đi, con Đen khóc lăn khóc lộn trên nền nhà. Má nó cứ giả lơ không nhìn lại khi chiếc xe vọt đi. Bà Năm thấy nó khóc quá, nóng ruột, về nhà lấy mấy cái bánh đem qua dỗ dành. Chắc đói nên nó vừa khóc vừa ăn ngốn ngấu. Khóc một hồi mỏi miệng, con Đen lăn ra ngủ. Bà Năm chép miệng, sao còn nhỏ mà tội dữ vậy. Bà nghĩ tới mấy đứa con mình. Lặn lội bươn chải nuôi con một mình nhưng chưa ngày nào con bà bơ vơ, thiếu đói.
Chiều hôm sau cũng lập lại y xì cảnh tượng ấy. Và bà Năm lại về nhà lấy mấy cái bánh qua cho con Đen. Con bé đã có vẻ thân thiện hơn với bà. Nó cứ đứng ôm cánh cửa sắt nhìn bà đi qua đi lại trước nhà. Mấy bữa sau nó đã bớt khóc nhưng bà nhớ chừng, trước khi qua bên kia đường đi bộ bà luôn cầm theo khi mấy cái bánh, khi vài thứ trái cây đơm cúng trên bàn thờ mới dọn xuống. Con Đen quen lệ, chiều nào cũng đứng ôm cửa ngóng bà. Bà Năm dường như có được thêm niềm vui.
Tiếng là hai cô con gái ở cùng thành phố nhưng công việc rồi gia đình bận bịu, cả tuần, mười ngày mới đưa các cháu về thăm bà ngoại một lần. Hơn nữa, thấy hoàn cảnh con Đen tội quá, bà cứ xót xa mãi. Có một bữa, bà qua đường đi bộ thấy con Đen cứ ôm cửa sắt khóc miết. Bà cho bánh, dỗ hoài vẫn không nín. Bà đi qua lại một hồi thấy nó đang tìm cách chui qua cái khe ở dưới cửa. Bà cứ sợ nó bị kẹt, nhưng nhờ cái mình lép kẹp mà nó đã chui ra được bên ngoài. Rồi nó nắm lai áo bà Năm và đi theo bà. Chân nó mang đôi guốc nhỏ xíu nhìn thật dễ thương. Và cứ vậy, hai bà cháu líu bíu bước đi. Bước chân bà Năm chập choạng kéo theo những bước chân mang guốc lẹp kẹp của con Đen làm bà Năm thấy vui vui.
Có tới mấy ngày trở trời, xương khớp bà Năm đau nhức quá, không ra được khỏi nhà. Bà phải gọi con Tư lấy thuốc cho bà chỗ ông bác sĩ đã quen bệnh. Chiều ngày thứ ba, có tiếng kêu cửa. Bà Năm ráng ngồi dậy ra mở cửa. Con Hương nói: “Con Đen nhớ bà đòi qua thăm nè”. Con Đen chạy tới ôm chân bà làm bà cảm động muốn khóc. Vừa lúc đó cậu xe ôm chạy tới bóp còi. Con Hương giục: “Thôi về cho má đi”. Con Đen cứ đứng lần chần ôm chân bà Năm. Thấy tội con Đen quá, bà Năm nói luôn: “Hay là con để nó ở đây với bác”. Con Hương nói: “Dạ, thôi bác coi giùm cháu, tối con qua ẵm nó về”.
Từ đó cứ năm bảy bữa con Đen lại đòi qua ngủ với bà một đêm, lúc mẹ nó đi làm. Đứa cháu ngoại của bà thỉnh thoảng đến chơi cũng ưa nó, dù lúc đầu hơi dị ứng với cái tướng còm ròm, đen nhẻm của con Đen.
4. Bà Năm tối đó nằm ôm con Đen đang say ngủ và cứ nghĩ suy hoài về mẹ con con Đen. Bà nghĩ đến cái thân phận tha phương mua vui cho đám thừa tiền. Kiếm được chút tiền nuôi con, rồi còn phải dành dụm gửi về cho gia đình ở quê nghèo heo hút của nó. Bà cũng chẳng biết nên đánh giá nó tốt hay xấu, chỉ thấy thương. So lại, bà thấy gia cảnh mình còn nhiều phúc phận quá.
Khuya đó, không thấy con Hương qua ẵm con về như thường lệ. Con Đen đã ngủ say. Bà Năm cảm thấy bất an, nằm xoay trở không ngủ được. Sáng sớm bà qua dãy nhà trọ, gặp con Ly ngồi thừ trước cửa. “Má con Đen bị bắt hồi tối rồi. Quả tang, ở nhà nghỉ Hồng Dương”. Nó nói, mặt ráo hoảnh như một chuyện bình thường. Nó bình thường, ráo hoảnh nhưng bà bỗng dưng thấy mình xây xẩm. Bà nặng nhọc bước về, lòng dạ rối bung.
Mấy ngày sau, con Tư về thăm. Thấy bà đang đút cơm cho con Đen, nó hỏi:
– Ủa, má nó đâu rồi mẹ?
– Bị bắt rồi.
– Vậy rồi mẹ tính sao, không lẽ mẹ nuôi nó luôn?
– Mẹ cũng chưa biết. Tạm thời cứ để nó ở với mẹ rồi tính sau. Tội nó quá. Mẹ không đành…
Chạng vạng, hai bà cháu lại lịu địu dắt nhau đi bộ. Phòng của con Hương đã có người khác mướn. Tối đó con Đen lại khóc dai, tới khuya mới thiếp đi. Thỉnh thoảng có tiếng hức hức trong giấc ngủ như dằn dỗi. Bà Năm xoa xoa cái lưng lổm nhổm xương của nó, bụng nghĩ: Để khỏe khỏe, cũng phải dò hỏi cho ra chỗ con Hương. Sắm ít đồ lên thăm, cho má con nó gặp nhau. Bà nghĩ kỹ rồi. Bà sẽ nói với con Hương, thôi, cứ để con Đen ở với bà cho đến ngày con Hương ra trại…
Vĩnh Hoan
Nguồn: sggp.org.vn
|
