THƠ VÀ ĐỜI

Trong bộn bề, một ý thơ chợt đến

Làm dịu đi những trăn trở đời thường,

Một nhành non cho trời thêm xanh biếc,

Một vần thơ cho ta sống đẹp hơn.

1996

SƯƠNG SỚM TRÊN ĐỒNG

Phía trời đông ánh hồng dần tỏ,

Sương rắc cườm, thảm cỏ long lanh,

Nắng ấm về gọi thức vạn chồi xanh,

Nghe mầm hạt đội đồng lên tí tách.

Vút trời cao tiếng chim ca thánh thót

Nghe ngọt ngào trong vắt như sương mai,

Tiếng đất trời hay tiếng của lòng tôi

Đang trăn trở cựa mình trong mầm hạt.

Gió nhè nhẹ, hương đồng ngan ngát,

Muốn thả hồn theo cánh nhạn bay bay,

Quê hương đang sinh nở từng ngày...

                                 1963

THƠ XUÂN

Mai vàng hé nụ chào Xuân

Nắng hanh ươm mật tần ngần bầy ong

Đào khoe sắc thắm má hồng

Thơ xuân chừng đã thương thầm nàng Xuân.

                  Sài Gòn, mồng Một Tết Đinh Sửu, 2007

CHIỀU ĐỒNG QUÊ

Nắng xiên xiên,

          bóng lúa đổ dài

Chiều buông nhẹ,

         cánh đồng bát ngát

Gió thoang thoảng,

         hương đòng thơm mát

Trâu thủng thẳng về,

         tiếng mõ khua vang

Ngọn tre đầu làng,

         nắng xế nhuộm vàng

Đàn cò trắng

         về chân trời xa tắp

Diều căng gió,

         tiếng sáo bay vi vút

Tiếng chuông chùa

         gõ nhịp ngân nga

Chiều bâng khuâng

         nỗi nhớ quê nhà…

                           1963

    DÒNG KÊNH TUỔI THƠ

Xưa chúng ta còn bé

Thường ra bờ kênh chơi

Gió chiều về man mác

Dòng kênh nước đầy vơi.

Anh gấp con thuyền giấy

Thả theo dòng nước trôi

Ôi cánh buồm nhỏ xíu

Mang khát vọng cuộc đời.

Em ngắm con thuyền nhỏ

Mắt dõi nhìn xa xôi

Gửi theo niềm khao khát

Ra tít ngoài bể khơi.

Rồi một chiều gió lộng

Trên bờ con kênh xanh

Tiễn anh vào quân ngũ

Nước mắt em vòng quanh.

Có những chiều hành quân

Chợt nhớ về quê mẹ

Nhớ dòng kênh thuở bé

Mang khát vọng dâng đầy.

        1964

        BIỂN VÀ EM

                     Tặng Thuyền trưởng Văn Liêm

Anh sinh ra trên một thành phố cảng

Mới lớn lên đã yêu biển nồng nàn

Và một chiều trên bờ biển quê hương

Em mang đến một tình yêu nồng ấm.

Em đã cho anh cả trời xanh mây trắng

Đã cho anh những giọt nắng đầu mùa

Như bờ cát dài khao khát sóng xô

Anh đón nhận tình em trong say đắm.

Có những chiều ngồi bên nhau yên lặng

Ngắm cánh buồm xa tít chân mây

Nghe nồng nàn làn gió biển ngất ngây

Em thầm ước tình yêu và hạnh phúc.

Rồi một chiều nghe biển bờ thúc giục

Anh theo con tàu vượt sóng ra khơi

Em trên bờ khăn vẫy lệ rơi

Anh mới hiểu tình em như biển rộng.

Có những đêm trời yên biển lặng

Trăng dát vàng trên ngọn sóng lăn tăn

Ôm cây đàn gửi lời hát về em

Anh không hiểu mình yêu em hay biển?

Nhớ những chiều con tàu về bến

Cảng bồi hồi thành phố biển nhớ thương

Anh đã về mang theo gió đại dương

Em đón đợi cả một trời nhung nhớ

Ôm em vào lòng thương em nhiều quá

Nghe trong tim sóng đã xô bờ

Em đây rồi mà cứ ngỡ trong mơ

Anh mới hiểu mình yêu em như biển.

Sau những lần về lại nôn nao nhớ sóng

Anh theo con tàu đi khắp đại dương

Biển cồn cào giận dỗi ghen tuông

Như trách móc anh yêu em hơn biển.

Tàu đã xa bờ lại không nguôi nhớ bến

Sóng lắc lư trào cuốn lên boong

Thương con tàu thương cả đại dương

Và thương lắm tình em đằm thắm.

                     Cảng Hải Phòng, 1-1992

  DÒNG THƠ DÂNG MẸ

Con viết những dòng thơ dâng me

Nhưng thơ nào nói hết được mẹ ơi!

Biển rộng sông sâu có lúc đầy lúc vơi

Tình của mẹ tháng ngày vẫn trọn.

Cả cuộc đời mẹ luôn bận rộn

Từ khi còn mang nặng đẻ đau

Đến hôm nay tóc mẹ đã bạc nhiều

Vẫn trăn trở bao điều suy nghĩ.

Hình như mẹ chẳng bao giờ biết nghỉ

Phút ngả lưng vẫn trằn trọc lo toan

Những khổ đau dằn vặt gian nan

Còn khắc lại vết buồn trên trán mẹ.

Sao quên được ngày chúng con còn bé

Cơm không no áo mặc chẳng đủ lành

Mẹ chỉ mang tấm áo mỏng mong manh

Gió hun hút mùa đông lạnh giá.

Cả đời mẹ hy sinh nhiều quá

Cho đàn con được học được hành.

Đời mẹ như hạt ngọc long lanh

Tỏa ánh sáng trong lành và nhân ái.

                                           1999

          BỐ ƠI!

Đêm hai mươi tám [1] Trời tuôn nước mắt

Đưa tiễn Người về cõi vĩnh hằng.

Con chưa thể chấp nhận niềm đau xót

Trên đời này không còn Bố, Bố ơi!

Có mấy ai sống được ở trên đời

Chưa một lần được gọi lên tiếng“Bố”

Trong những ngày chiến tranh gian khổ

Chúng con vẫn yên bình vì có Bố, Bố ơi!

Nhớ ngày đông mưa giăng mù trời

Bố lặn lội mang về tấm bánh

Đến bây giờ chúng con khôn lớn

Bố không còn, Bố đi đâu? Bố ơi!

Bố đã ra đi thanh thản một đời

Chỉ để lại gia tài lớn nhất

Là tình thương không bao giờ mất

Cho bạn bè, cho con cháu… Bố ơi!

Đến hôm nay khi mất Bố thật rồi

Con mới hiểu ra lẽ đời đơn giản

Sống nhân ái thương người dù hoạn nạn

Như cả đời Bố đã sống, Bố ơi!

Bạn hữu hôm nay đã đến đủ rồi

Đưa tiễn Bố về nơi an nghỉ.

Con gọi mãi… Trả lời con đi Bố!

Bố đâu rồi? Bố ơi! Bố ơi!

      CHỊ EM MÌNH

Kính tặng Mẹ và dì Hằng

Hơn năm mươi năm em về thăm chị

Gần cả đời người biền biệt xa nhau

Có bao giờ hạnh phúc và nỗi đau

Lại hòa quyện trong nụ cười đẫm lệ.

Chị em mình thương nhau từ ngày bé

Cùng lớn lên nhờ hạt gạo làng Tranh

Sao ngày ấy quê ta nghèo đến vậy

Mà tình thương ăm ắp dâng đầy.

Cha cặm cụi đi về sớm tối

Phiên chợ chiều mẹ tần tảo ngược xuôi

Ngày đông lạnh chờ mẹ về bụng đói

Thương nhau chia nửa củ sắn bùi.

Em xa quê nơi trắng trời tuyết lạnh

Nỗi nhớ nhà khắc khoải không nguôi

Mình xa nhau tưởng chỉ dăm ba bữa

Có ai ngờ tóc bạc trắng chị ơi!

Em mang theo nỗi niềm người xa xứ

Chị ôm em vòng tay ấm quê nhà

Lời nghẹn lời nụ cười giàn giụa

Đến bao giờ gặp lại, chị ơi?                          

                              Sài Gòn, 04-3-1999

LỜI MẸ RU

Chim ngừng hót nghe lời ru của mẹ

Nắng trưa hè đọng mật cành tre

Tiếng võng đong đưa, tiếng mẹ à ơi…

Hương sữa mẹ say nồng giấc ngủ.

Lời mẹ ru thấm vào từng nhịp thở

Kể về đời bà vất vả, gian nan

Xưa bà như cánh cò lặn lội bờ sông

Gạt nước mắt đưa chồng đi đánh giặc.

Ông bỏ ruộng vườn ra đi biền biệt

Đêm trăng mờ, bà cặm cụi quay xa

Hội đình làng có cờ mở, pháo hoa

Bà vò võ ôm vầng trăng một nửa.

Đời mẹ, cha vẫn chưa hết khổ

Đồng làng mình thẳng cánh cò bay

Cha đổ mồ hôi trên những luống cày

Như cánh vạc chưa một ngày ngơi nghỉ.

Giặc dội bom, cánh đồng làng đỏ lửa

Lũy tre già cháy trụi xác xơ

Bầy cò con chẳng còn chỗ trú mưa

Đàn cò lạc biết về đâu làm tổ?

Cha bỏ buổi cày, việc đồng dang dở

Từ biệt xóm làng, từ biệt người thân

Anh cũng theo cha tình nguyện lên đường

Mẹ mòn mỏi tháng ngày trông đợi…

Đất nước mình nay không còn bom dội

Đàn cò về phủ trắng rặng tre

Lúa đồng làng vàng rộm nắng hè

Ngủ ngoan nhé, mai lớn còn đi học.

Tiếng mẹ à ơi, tiếng võng đong đưa

Cánh cò trắng chập chờn trong ký ức

À ơi, kẽo kẹt… kẽo kẹt… à ơi…

                                         1976

     HỒ HOÀN KIẾM

Anh dắt em dạo quanh Hồ Gươm

Gió man mác chiều thu Hà Nội

Cành liễu rủ ven hồ buông tóc gội

Soi bóng mềm, sóng nước gợn lăn tăn

Tháp Rùa xinh tô điểm nét rêu phong

Nghiêng bóng xuống mặt hồ xanh ngọc bích

Nhớ chuyện xưa, chạnh lòng du khách

Đời tiếp đời vẫn cuồn cuộn trôi mau

Gươm đã trả lại hồ trong làn nước

Còn những điều kiếp trước ta nợ nhau?

                                                   1998

VL.

Nguồn: Bờ bến bình yên. Thơ Văn Liêm. NXB Văn học sắp phát hành.