Làng Sơ tán
Văn Đắc
Một túp lều con
Sơ tán
Nhiều túp lều con
Thành làng sơ tán
Giặc bỏ bom ngang
Ta xây làng dọc
Giặc bỏ bom dọc
Ta dựng làng ngang
Trận địa ta giăng hàng
Rộng hơn vòng bom giặc.
Cây mơ mới bứng trồng
Nhớ cành bom Mỹ chặt
Bật sáng những mầm xanh
Chiếc chum vỡ mới kê đựng nước
Nhớ mặt giếng xây thao thức một vầng trăng
Như lòng mẹ bâng khuâng nhớ về làng cũ
Mẹ ơi, đừng đi lại nhiều mẹ nhé
Nhà ta cháy rồi
Tường vôi đổ nát
Sân gạch cha lát
Giếng nước cha xây
Mẹ luyện cát vôi nứt máu bàn tay
Cây bưởi ra hoa, cây mơ kết trái
Niềm vui bà cháu sớm chiều
Bom Mỹ cày lên, bom Mỹ chém
Con biết ai chẳng đau
Nhưng mẹ ơi!
Đường từ làng ta ra làng sơ tán
Không dài hơn tấm lòng yêu thương của mẹ
Mà ngắn trong mắt trắng của quân thù.
Như những ngày đánh Tây
Mẹ lại đi sơ tán
Làng của mẹ đây
Trận địa của mẹ đây
Cháu nhỏ trải nong trên đê nằm đếm vì sao hát
“Một ông sáng sao
Hai ông sao sáng...”
Trên trời quê ta
Tàu bay Mỹ cháy
ánh lửa
đỏ
đen
ngoằn ngoèo
què quặt
Tắt trên mặt đất
Và trước cửa lều ta lại sáng đóa trăng tròn.
Một túp lều con
Sơ tán
Nhiều túp lều con
Thành làng sơ tán
Giặc bỏ bom ngang
Ta xây làng dọc
Giặc bỏ bom dọc
Ta dựng làng ngang
Trận địa ta giăng hàng
Rộng hơn vòng bom giặc.
1967
*
Đường vô chiến khu
Hồ KhảI Đại
Hoa mua tím nở đầy lòng suối
Hạt mưa xanh, cành lá long lanh
Hạt mưa tháng ba ra hoa ra trái
Sấm ran trời giục lúa lên nhanh
Ta bước giữa đoàn quân giải phóng
Núi dang tay hai dãy đón ta về
Mưa lạnh lưng mà lòng ấm nóng
Gió ngang đầu, lay động bóng mây che.
Suối đưa chân ta về lối cũ
Đường chiến khu trăm ngõ tuôn ra
Nghe mình bước hùm beo hoảng sợ
Chú gà rừng giật thột bay xa.
Đường chiến khu dài theo nỗi nhớ
Nửa tâm hồn mang nặng bóng quê hương
Nửa hồn ta, chiến trường rực lửa
Mái dốc chiều nghiêng đỏ lưng nương.
Vô chiến khu, về cùng rừng núi
Làng xóm sau lưng mong đợi đêm trường
Rừng núi hóa nghĩa tình đồng đội
Bởi lòng người mang nặng yêu thương.
Ta biết hồn ta không chia nửa
Bởi đất đai, sông núi kết liền
Đường chiến khu về thăm lần nữa
Chim ríu ran gọi bước ta lên...
Năm 1966
Tôi lại đi đường này
Nguyễn Khoa Điềm
Tôi lại đi đường này
Để đi cho đến cuối
Khi cái điều mong đợi
Đang vang ở chân trời...
Tôi lại đi đường này
Dù lần đầu mới gặp:
Đường cha tôi đánh giặc
Đường bạn tôi giao liên
Đường em tôi chạy giặc
Bà tôi ra bưng biền
Đường đỏ cờ độc lập
Mẹ tôi mơ ngày đêm.
Con đường rừng mới cắt
Sên, muỗi nhiều như gai
Con đường qua đồn địch
Mũi súng đi trước người
Con đường sông Hai- nhánh
Vừa chạy gằn vừa bơi
Con đường qua núi Chuối
Chân cọp trộn chân người.
Con đường qua A Lưới
Dép tám quai còn hai
Và con đuờng hậu địch
Bụng làm chân, không lùi!
Nhà của tôi trên đường
Cái ba lô tôi đó
Có khe là có ở
Treo võng rồi che tăng.
Nắng chiều thường hối hả
Nhật ký ghi vài dòng
Nấu cơm vừa hong áo
Hỏi đường mai hành quân.
Thư quê nhà thường vắng
Được thư qua miệng người
Địa chỉ chồng địa chỉ
Đến tay thường bì rơi
Không hề gì bạn ơi
Ta vào ngày đánh Mỹ
Chung cái buồn niềm vui
Đọc thư mà nhớ hết
Cả con đường thư đi
Tôi lại đi đường này
Con đường đi cứu nước
hôm qua men một lối
hôm nay nhiều ngả tư
hôm qua phải xóa dấu
hôm nay gỗ lát nền
hôm qua súng trường Mát
hôm nay dàn đại liên
hôm qua là mũ vải
hôm nay sáng mũ đồng
Đường đi như mở hội
đồng hương rồi đồng hương
binh chủng chào binh chủng
cười reo ran mặt đường.
Tôi lại đi đường này
Không bao giờ sợ lạc
bạn bè cho nhành cây
là con đường sáng rực
tâm hồn theo chân bay.
Tôi yêu người đi trươc
Tôi yêu người đi sau
Làm hướng ta rộng mở
Làm đường ta phẳng phiu
Trường sơn đường trăm cửa
Tự do tung cánh chào...
Nếu tôi phải ngã xuống
Xin đặt tôi bên đường
Cho tôi vành sao nhỏ
gác đường Hồ Chí Minh
người qua đây sẽ nhớ
hãy dồn nhanh bước chân
nối mạch đường tôi ở
với tinh cầu hành quân...
18-3-1971
Khoảng trời yêu dấu
Khi nhà em ở phía đông
Mỗi ban mai, mặt trời hồng chỗ em
Tưởng như em đó, bên thềm
Hồng hào chải mái tóc mềm xuống vai
Lòng anh bát ngát ngày dài
Mênh mông hoa lá mong hoài nắng em
Hỡi người con gái dịu hiền
Hóa thân làm mặt trời bên cuộc đời
Yêu em, yêu cả khoảng trời
Sương giăng buổi sớm, nắng dời chiều hôm
Tháng tư giông chuyển bồn chồn
Hạt mưa vây ấm, nỗi buồn cách xa...
Phía em, phía của quê nhà
Trắng là tóc mẹ, xanh là áo em
Anh đi kháng chiến trăm miền
Hướng dương thương nhớ vẫn nghiêng phía này
NKĐ.
Người dẫn đường vùng ven
Lê Điệp
Giữa chúng tôi và giặc
Là em
Người dẫn đường vùng ven
Chưa bao giờ chúng tôi nhìn rõ mặt
Trời có những đêm sao tắt
Đất co những đêm trăng lu
Người dẫn đường vùng ven
Đêm nào cũng thức
Em là thời gian
Đưa chúng tôi băng vào chiến dịch
*
Đêm đêm
Tiếng em thì thầm trong tiếng gió
Trên những con đường thuộc như lối ngõ
Những con đường vùng ven
Từ ngọn cây, bụi cỏ thân quen
Từ hướng sao khuya chỉ lối
Em làm ra ánh ngày trong đêm tối
Soi đường cho những đoàn quân
*
Giữa chúng tôi và giặc
Là em
Người dẫn đường vùng ven
Chưa bao giờ chúng tôi nhìn rõ mặt
Đêm đêm đưa chúng tôi vào trận đánh
Giữa chúng tôi và chiến thắng
Là em
Người dẫn đường vùng ven
Chưa bao giờ chúng tôi nhìn rõ mặt
*
Là em
Đêm đêm vẫn đi trước hành quân
Trên những con đường quê mẹ
Em là mục tiêu
Pháo giặc ngàn đêm không tìm ra tọa độ
Người dẫn đường vùng ven!
Người dẫn đường vùng ven!
1973
Nguồn: Rút từ Tiếng Việt, tiếng của thi ca, Khảo luận về thơ Việt Nam của Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Tuấn, sắp xuất bản.
www.trieuxuan.info | 
