TƯỢNG THẰNG CU ĐÁI

Đến Bỉ thăm thằng Cu Đái
nhỏ con mà nghịch quá trời
nó đứng trên cao cười tít
đái qua đầu bạn đầu tôi
hoa hậu ngước nhìn vẫy vẫy
chính khách khoanh tay mỉm cười
người già thấy mình trẻ lại
trẻ con gọi "Bạn Đái ơi!"...

Cu Đái cứ cười không nói
vòi nước cứ tuôn không ngừng
những bàn tay tranh nhau hứng
nước trời nước thánh rưng rưng
Ở đâu con người thiếu nước
đến đây cầu ước phúc lành
ở đâu con người bất hạnh
đến đây cầu lộc cầu vinh...

STATUE OF THE PISSING BOY

Coming to Belgium to visit the Little Pissing Boy

he is little but he is so wild

he stands up high with a big big smile

pissing over your head and above mine

the beauty queen looks up and waves

the diplomat crosses his arms and smiles so polite

the elderly see him and feel young again

the children call to him, "Hey pissing friend!"...

The Little Pissing Boy smiles but does not say a word

the water pipe flows and flows non-stop

people’s hands compete to get the chance

to get the water from above as sacrament

wherever humans lack water

come here and pray for a blessing

come here and pray for luck

wherever humans have sufferings...

Mỗi năm một ngày Cu Đái
đái toàn bia Bỉ đắt tiền
mùi bia làm say thế giới
sâu bia sâu rượu ngả nghiêng
Cu Đái đứng cười ngặt nghẽo
Cu Đái đứng cười triền miên
chụp ảnh với thằng cu Đái
thật vui, không phải trả tiền.

Chia tay với thằng Cu Đái
dạo quanh phố cổ một vòng
thấy trong cửa hàng cửa hiệu
ắp đầy Cu Đái bằng đồng
Cu Đái to Cu Đái nhỏ
nghìn năm chẳng chịu mặc quần
Cu Đái đã thành biểu tượng
vĩnh hằng sự sống trần gian...

Bruxelles, 10.2004

Once a year the Little Pissing Boy

pisses only expensive Belgian beer

the beer fragrance makes the world drunk

beer worms, liquor worms, tipsy

the Little Pissing Boy stands laughing hard

the Little Pissing Boy stands laughing non-stop

taking a picture with the Little Pissing Boy

I am very happy, I do not have to pay a coin.

Saying good-bye to the Little Pissing Boy

walking once around the ancient town

here the copper pissing statues

many in the shops I found

big Pissing Boy, little Pissing Boy

forever refusing to wear pants

Pissing Boy has become the symbol

of eternal life in this world...

Brussels, October 2004

CHIỀU THỨ TƯ CỦA KHÔNG GIAN

Ta gọi ngày hôm nay là hiện tại
Nó sẽ là quá khứ của ngày mai
Ta gọi phút này là hiện tại
Phút và giây trong một thoáng quay đầu

Xuân lại đến ta gọi là xuân mới
Em mỗi ngày có gì mới trong tôi
Đào lại nở đón một người đúng hẹn
Dám tin không người đúng hẹn suốt đời?

Ta cứ đến rồi đi
Sông cứ duềnh lên sóng
Ta cứ trôi ngay cả khi ta đứng
Có thể yêu khi tưởng chẳng thể yêu?

Người chết rồi móng tay vẫn mọc
Bây giờ trưa tương lai sẽ là chiều...

Ta khao khát một điều gì xa lắm
Xa hơn cả tương lai
Xa hơn Quá-Khứ-Người...

Hà Nội, 12.12.2003

THE FOURTH DIMENSION OF SPACE

We call today the present

Tomorrow’s past it will become

We call this minute the present

Minute and second in one instance turn their heads

Spring comes again, we call the new spring

You each day have something new in me

Peach blossoms have bloomed again to greet someone who comes on time

Dare to believe there is someone who is on time all their life?

We come and go

The river is alive with waves

We flow even when we stand

Can we love when we thought we could not love?

Fingernails of dead people still grow

At the moment it’s noon, the future will be afternoon...

I long for something far away

Further away than the future

Further away than the Past - Human...

Hanoi, 12 December 2003

AFTERWORD

The world without the moon, imagined only
A grave for the moon, where could it be?

The primary concern of this poem (“The world without moon”) is with the meaning of nature in its relation to our human society. After addressing the issue, the poem moves and does not contain more information than is necessary. It leaves the impression of love. It is a love poem. A personal love.

As a young poet, Nguyen Trong Tao wrote his poems in rhyme and meter but he later changed his manner to write more free verse and new forms. His poetry clearly shows a craftsmanship in both romantic style and realistic writing. As one of the best poets of his generation, the generation of war, he rapidly emerged from the tradition and finally found his voice among the new, contemporary poetry.

His simple lyrical style can be deceptive. Although the poems in this book are not abstract, I found them very philosophical. The music of his poems, which I enjoy the most, a combination of multiple factors including traditional forms of poetry, the sound and the sense of  Vietnamese language, the ballad and sonnet and other “international” forms, reminds me of his background as a music composer. Dealing with many social and historical struggles, his sense is still lyrical in language and balanced in structure.

This book of selection successfully includes different types of his verse: long, excessive, free style and short, precise, highly structured poems; beautifully combines the seriousness and the playfulness.

I am also happy to learn that Nguyen Trong Tao’s generosity, support and enthusiasm have made him an important figure among young poets in Vietnam.

The English version by Nguyen Phan Que Mai and Hilary Watts is really a good work. I strongly believe that readers will be excited by this new bilingual collection.

Tung Duc Nguyen
Vancouver, November 18, 2009

THAY LỜI BẠT

Thế giới không còn trăng, dù chỉ là tưởng tượng
Nấm mồ trăng chôn cất ở nơi nào?

Bài thơ trên đây của thi sỹ Nguyễn Trọng Tạo nói về ý nghĩa của thiên nhiên trong mối quan hệ của nó với xã hội loài người. Nhưng không dừng lại ở đó, bài thơ vượt lên, cũng không bao gồm quá nhiều thông tin hơn mức cần thiết, để lại ấn tượng về một điều gì như tình yêu. Đó thực sự là một bài thơ tình. Một thứ tình yêu cá nhân, riêng lẻ.

Thời trẻ Nguyễn Trọng Tạo làm thơ có vần, cũng như nhiều người khác, nhưng về sau anh viết nhiều hơn các thể thơ mới và thơ tự do. Thơ anh hàm chứa một nghệ thuật sử dụng ngôn từ điêu luyện, trong cả hai phong cách lãng mạn và hiện thực. Là một trong những nhà thơ nổi bật của thế hệ mình, thế hệ chiến tranh, anh nhanh chóng vượt lên khỏi các truyền thống phổ biến và tìm thấy tiếng nói của mình giữa một nền thơ mới, hiện đại.

Phong cách trữ tình của thơ Nguyễn Trọng Tạo thoạt nhìn có vẻ đơn giản nhưng thật ra đó chỉ là sự giản dị bề ngoài. Mặc dù các bài thơ trong tập này không đầy tính trừu tượng, đối với tôi, chúng lại chứa đầy các yếu tố triết học. Âm nhạc trong thơ anh là sự kết hợp nhiều yếu tố, bao gồm các thể thơ truyền thống, các phẩm chất âm thanh đặc trưng của tiếng Việt, các thể thơ thế giới như ballad và sonnet, với sở trường của anh như một nhà soạn nhạc mà về mặt này anh cũng nổi tiếng không kém. Thơ Nguyễn Trọng Tạo viết về nhiều đề tài xã hội và lịch sử, tuy vậy ngôn ngữ của anh là một thứ ngôn ngữ nặng chất trữ tình, giữ được sự cân đối của cấu trúc.

Tuyển tập thơ này của anh bao gồm được trong đó những thể loại thơ khác nhau, ví dụ như kiểu viết dàn trải, dài, phóng túng bên cạnh kiểu thơ ngắn, chính xác, cô đọng; kết hợp tính tạo vấn đề và sự vui thú.

Tôi cũng được biết rằng Nguyễn Trọng Tạo là một người ủng hộ các khuynh hướng làm mới thơ ca hiện nay ở Việt Nam với sự nhiệt tình hiếm có, vì vậy anh rất nổi tiếng giữa các nhà thơ trẻ và mới.

Bản dịch tiếng Anh của Nguyễn Phan Quế Mai và Hilary Watts là một công trình tốt đẹp. Tôi tin chắc rằng người đọc sẽ đón nhận tuyển tập thơ song ngữ mới này một cách hào hứng.

Nguyễn Đức Tùng
Vancouver, ngày 18 tháng 11 năm 2009

Nguồn: Ký ức mắt đen. Thơ song ngữ Nguyễn Trọng Tạo. Nguyễn Phan Quế Mai tuyển chọn và chuyển ngữ. Hilary Watts hiệu đính. NXB Thế giới, 2009. Tác giả gửi www.trieuxuan.info