ĐI HỘI ĐỀN HÙNG

Mỗi năm đến Hội Đền Hùng

Tôi như cái nắng ngập ngừng mới lên

Em như là hạt mưa Xuân

Nửa rây vào nắng, nửa lần đi xa

Rủ nhau đưa Hội về nhà

Cái câu rủ trước thường là của tôi

Sông thêm mấy nhịp cầu rồi

Em là ngày Hội của đời giận thương

Trước đền, vạn vật tốt lên

So như Hội trước, tốt thêm mấy phần

Hình như ai đến hành hương

Cốt là hiến cả chặng đường mình đi…

Tôi thường biết đợi đến khuya

Bánh chưng trời đất như vừa luộc xong

Đủ phần Đền Hạ, Đền Trung

Chẳng quên Đền Thượng đã từng cưu mang

Trong trăm ngày Hội mùa Xuân

Hội là có nghĩa ái ân đi tìm

Chỉ riêng có Hội Đền Hùng

Như dành ai đó chưa từng  ái ân

Nửa khe khắt, nửa dịu hiền

Con chim Thanh Tước kêu mềm đêm khuya

Mây giăng trên Nghĩa Lĩnh kia

Nửa như dải lụa, nửa như dây thừng

Nếu em cấy lúa nửa chừng

Cỏ xanh sẽ lấn cả rừng Phong Châu

Nếu em không biết dãi dầu

Vua và anh đến thấy đâu hội hè

Sóng không vỗ dưới sông kia

Nghìn năm không có xẻ chia nhân tình

Chỉ Vua đứng tắm một mình

Thú đàn trên núi đứng rình lang thang

Nếu em không biết lam làm

Nấu lên nồi cháo dặm ngàn húp chung

Tay cầm không biết xoay quanh

Phong Châu chẳng phải đất lành nữa đâu!

Tôi nhìn cây lúa Phong Châu

Nghìn năm có cả nơi mầu lúa xanh

Rằng, ngay sau bốn nghìn năm

Nếu em thay dạ, lúa thành cỏ thôi…

Anh đi, lòng những bồi hồi

Em thời như thế, còn tôi thế nào?

Đền Hùng đứng ở trên cao

Như chàng trai trẻ sớm chiều đợi ai…

Tình yêu sẽ nói nay mai

Đền Hùng không phải chỗ nài ái ân

Nếu anh lười biếng, tất nhiên

Nếu anh hèn nhát, đứng riêng một mình…

Đời tôi thường ở Đền Trung

Xin tự thú với Vua Hùng về tôi

Bởi e Đền Thượng xa xôi

Còn như Đền Hạ lôi thôi việc đời…

Vua Hùng là một chàng trai

Dám lên Đền Thượng cho người dõi trông

Và rồi dám xuống dòng sông

Tắm chung với trẻ mục đồng cưỡi trâu.

Nếu anh không ngẩng cao đầu

Dám đeo thú ác một xâu quanh người

Nếu anh không hiểu sự đời

Dám cùng công chúa nhà trời xứng đôi…

Đất đai chẳng có đền dài

Trong dòng Hội chẳng có người tóc xanh

Cây không quả ngọt lên cành

Phong Châu không phải đất lành nữa đâu!

Cám ơn đất nước bao nhiêu

Khi con người tốt biết điều nghĩa nhân

Chàng trai nào tựa Đền Hùng

Thì muôn cô Tấm trăm vùng về theo…

Tôi lên, vin một cây nêu

Trăm cây chẳng có cây nào uốn cong

Chỉ  khi làm một cây cung

Cây nêu mới chịu uốn vòng mà thôi

Vua Hùng giữ nước, vui chơi

Cả hai việc ấy chẳng rời chẳng xa

Cả hai việc, đều thật thà

Anh xem việc ấy cũng là việc anh

Ai đang bước dưới trời xanh

Ai đang tìm tới đất lành Phong Châu…

Nếu ai đụng tới em yêu

Thì cây cung sẽ phóng nhiều mũi tên

Thì anh  không thể sống hèn

Thì anh không thể bỏ em giữa đời

Đền Hùng là một chàng trai

Đứng đầu đất nước đợi người mình thương…

PCV.

Phố Nguyễn-Bản Phè, 2000-2012

RÚ HỒNG

Dặm vào…

Quê tôi quen gọi núi là rú. Ngọn rú Hồng đứng đó, dấu lửa muôn đời. Chuyện kể rằng: Rú Hồng có chín mươi chín ngọn, xưa vốn một trăm, từ một trăm con voi trận hóa thân. Một ngày bỗng chỉ còn chín  mươi chín, mất một ngọn, tức là có chuyện một chú voi vắng mặt. Tích thì kể con voi hóa, con voi hy sinh dũng liệt. Tích thì kể con voi làm phản, bị phạt đứt đầu. chẳng hiểu đích thực chuyện xưa là trung  quân hay phản nghịch. Đằng nào thì nó cũng mang nét huyền thoại bi tráng, đáng thương cảm! Cần trầm tĩnh trước lịch sử.

Tôi sinh ra ở huyện biển Nghi Xuân, quê hương của hai ông thi hào là Nguyễn Du và Nguyễn Công Trứ. Nghe đâu ánh lửa của rú Hồng dọi ám vào hai ông ghê lắm. Rú Hồng có chín mươi chín ngọn, tức chín mươi chín dặm của trường ca, cấu trúc tự nhiên theo chiều dài của chiếc tù và khổng lồ lao ra biển. Đặt tên là những Dặm Thơ. Bởi vùng quê đây vốn có làn điệu hát Dặm nổi tiếng. Từ trong chiếc tù và ngoài biển cả sẽ nghe chín mươi chín Dặm Thơ cất lên trong ấy. Thơ viết thể lục bát, nó sẽ hóa thành nhiều câu ru, để mẹ ru con, bà ru cháu, ru cả cho những linh hồn bao đời nay bị trôi dạt ngoài biển vì bão tố.

Mẹ cha trăm tuổi thì già

Hai bờ có thể rộng ra, hẹp dần

Chỉ riêng có ngọn rú Hồng

Chín mươi chín ngọn chẳng thêm ngọn nào

Dẫu cho con nhím chăm đào

Dẫu cho bom đạn cấu cào bao năm

Rú Hồng vẫn cứ rú Hồng

Gió non như thể người trồng người chăm

Nắng như không của đất bằng

Gió như không của rừng xanh thổi về

Áo bào cửa ráng mây che

Lắng nghe muôn dặm trúc tre hát Kiều…

Tôi về chẳng có chi nhiều

Mang theo một chuyện tình yêu của mình

Biết em chẳng phải bóng hồng

Em là rặng núi chất chồng trong anh!

Ào về trăm chú voi con

Tích xưa anh thuộc, hỏi còn một voi?

Thôi ai đừng kể dông dài

Tôi không muốn nói chi ngoài tình yêu

Này em, anh kể một điều

Chín mươi chín ngọn để chiều lòng em

Thiếu đi một đỉnh sớm hôm

Để em biết nhớ, hỏi còn anh đâu…?

Này em anh kể một điều

Quê ta không muốn nói nhiều cả trăm

Anh còn một ngọn giấu em

Là tình anh đó chắc bền trăm năm…

Truyện Kiều mở giữa Nghi Xuân

Cho người thương biết ghép vần với nhau

Gió đi qua bãi phi lao

Đồng thấp Xuân Hội, đồng cao Xuân Trường

Quê mình bận rộn quanh năm

Nên không định được hội ngâm thơ Kiều

Tùy nhà mà họa thời theo

Tùy người mà nói những điều tâm tư…

Chợ Đình hỏi giá bằng thơ

Cả câu chạm ngõ cũng thưa đôi vần

Cả khi anh đến cùng em

Cho lời đỡ vụng thì xen thơ vào

Đầu canh mẹ vẫn ngâm Kiều

Nửa câu như dặn, nửa câu như phiền

Canh năm ngọn thủy triều lên

Câu Kiều ai gọi, ông quen bắt lời

Câu Kiều đẹp thế em ơi

Quê ta, không một ai người đánh ghen

Thơ nhà mà quá là thiêng

Lòng ai cũng muốn yêu riêng nàng Kiều

Câu nào theo, câu không theo

Nguyễn Du rộng lượng vẫn chiều lòng em

Thi nhân vẫn mở trước đèn

Mỗi đêm là để ghi thêm vài điều…

Như là em dám thương yêu

Như là anh dám tin nhiều tài trai

Như là trước quả bom rơi,

Quê ta không có một ai bỏ Kiều

Rằng anh thương nhớ bao nhiêu

Biết đâu vì thuộc câu Kiều như em

Rồi ta đi đến khắp miền

Như câu lục bát đi liền bên nhau…

Biển xanh có vạn cánh buồm

Ở đây eo biển thẳng đường gió qua

Tôi tìm ở tận ngoài xa

Cánh buồm nâu nhỏ đi ra lại vào

Câu ru như thể câu chào

Em đang mong cánh buồm nào về đây?

Mẹ từng ru một câu này

Cuối chiều buồm khép một ngày về hong…

Bàn tay anh mở sớm hôm

Cũng là một dáng cánh buồm nâu thôi

Cánh buồm ở chính bàn tay

Đã từng khép mở những ngày nhớ em

Có thương thì mới gọi tên

Có tin thì mới đi bên cánh buồm

Tóc em như biển đang cồn

Anh đưa ra một cánh buồm bàn tay!

Cho tôm cho cá về đầy

Ở nơi eo biển những ngày có nhau

Thời gian làm cánh buồm nâu

Nghe Kiều và kể những câu chuyện tình…

Rằng, hòn núi mẹ bồng con

Em ơi không có chuyện buồn ấy đâu!

Chỉ là hai cánh buồm nâu

Và bao buồm nhỏ theo sau thành buồm…

Cái câu ca ấy từ em

Đến sông Lam cũng phải ghen với người

Khi đi bóng hãy còn dài

Giờ về bóng đã nghe ai bóng tròn

Em thường ra biển một mình

Thuyền anh chằm cả nghĩa tình của em

Chỗ buồm miếng vá rực lên

Buồm về với áo, áo lên với buồm

Ở đây ngày động sóng cồn

In hoài trên cát chẳng mòn bóng em

Bóng em ở dưới sao đêm

Trời mưa không nắng vẫn bền bóng em

Lòng anh có sấm về đêm

Mai ra biển cũng ướt mềm trên tay

Bóng em hơ ấm cả ngày

Còn hơ cả tấm lưới dày cho anh

Nói sao được chuyện đền ơn

Chúng mình bóng ngả bóng tròn của nhau!

Kể chi mưa nắng trên đầu

Kể chi bãi cát dãi dầu chẳng khô

Bóng em nối cả hai bờ

Đền ơn em đấy chẳng chờ đến mai

Anh đi về phía chân trời

Cánh buồm ra biển mang hoài bóng em…

Đã lâu ngỡ vắng tiếng gà,

Tôi đi ra phố, ngôi nhà ở quê

Tiếng gà ở lại sau đê

Cỏ xanh mé nước sương khuya thấm vào

Tôi về ngủ dưới trời sao

Nghe như vạn vật kết vào với nhau

Tiếng gà của chính ngõ sâu

Nối cây với gió, nối cầu với sông…

Tiếng gà tận phía cuối dòng

Bao nhiêu năm tháng ở cùng sao Hôm

Trong nhà gà gáy trầm hơn

Nhỏ từ bếp mẹ ra vườn mới cao

Năm canh thì chọn canh nào

Lòng con với mẹ thấm vào năm canh!

Em đang ngủ giấc ngon lành

Tiếng gà lên thác xuống ghềnh với em

Khi lòng ta muốn ngủ yên

Thì lòng rất dễ nguôi quên tiếng gà

Tôi tìm về lại ngôi nhà

Ó…ó đâu đó chỉ là thời gian

Tiếng gà vọng lại vườn sau

Chồi nào đã mọc, chồi còn trong cây

Gà ơi gà gáy câu này:

Chồi nào cũng sẽ mọc dày bình minh

Tiếng gà dặn lại lòng mình

Người thương sẽ sống trọn tình với nhau

Hương với gió, sông với cầu

Tiếng gà gáy rộn hai đầu yêu thương

Quê ta có ngọn gió Lào

Hình như thửa trước Thi hào bỏ quên

Cả câu hát dặm thân quen

Như là chẳng muốn nhắc tên gió Lào

Nên chi gió hú gió gào

Gió làm bếp lửa trước sau quanh nhà

Chỉ như còn lại mẹ già

Với tầm biển rộng gần xa hiểu cùng

Em ơi ngọn gió quê mình

Dẫu không trắng trẻo vẫn hình của quê

Đêm đêm ngọn gió tìm về

Hình như gió cũng để nghe lời mình

Đừng cho là gió chẳng lành

Anh thương ngọn gió biết quành qua sông

Gió nán lâu ở ngoài đồng

Chờ nương khoai mẹ lên vồng mới qua

Thấm đen bụi mía sau nhà

Với cây cam ngọt ông bà bón chăm

Gió làm bếp lửa hơ gần

Chờ khi mật ngọt trăm phần gió đi

Ngoài kia eo biển nói gì

Phù sa rắn lại đúng kỳ gió hong

Dẫu là có chỗ khô cong

Nhưng đi ra biển thong dong dáng mình

Nhận về ngọn gió riêng em

Đen dòn em chịu đã quen sớm chiều

Biết đâu em đẹp hơn Kiều

Cũng nhờ ngọn gió chịu nhiều tiếng oan

Nhận về ngọn gió đời anh

Dẫu là khô nóng vẫn lành bao nhiêu

Trách là trách gió một điều

Gió không chiều mẹ thổi vào mùa đông!...

Quê tôi bận bịu suốt ngày

Sáng ra gió đã về ngay trong làng

Cuối chiều biển đã nặng sương

Căn nhà bận bịu cửa rèm xuống lên

Lúc nào sẽ nói với em

Trong anh đã nhớ đã quen thuộc rồi

Lúc nào thưa mẹ một lời

Rằng con chẳng bé như hồi trước đâu

Buổi trưa phơi áo lên cầu

Ở trong vườn nhỏ cây cau nạm vàng

Rằng con thương mẹ vô cùng

Cả đời chỉ buổi trưa nồng mới vui

Buổi trưa ở giữa quê tôi

Nắng thành áo mặc với người với cây

Thương cha đang gắng đường cày

Con bò khoác nắng đi dài giữa trưa

Ra câu sớm nắng chiều mưa

Trời xanh để sót buổi trưa cho người

Cha nhanh tay, mẹ nhanh lời

Buổi trưa như đống rạ dài góp gom

Bây giờ anh đến cùng em

Khi con gà đã ngủ quên giữa ngày

Bây giờ anh nói câu này

Hai ta sẽ sống vơi đầy có nhau!

Dáng thoi xưa tựa dáng làng

Một doi đất nhỏ trồi sang bên này

Đó là làng dệt mảnh mai

Muốn soi nét lụa thì soi dáng người

Lụa quàng hai bến sông trôi

Bãi bờ có lụa nắng rơi cả tàn

Con thoi ngủ giữa kén vàng

Tìm chi thoi dám vượt ngàn bãi dâu

Ở đây làng biển sóng gào

Muối đầy trong gió ném vào bãi tơ

Mẹ thương cha tựa bãi bờ

Dám chăng khung dệt giữa mùa bão lên

Nong tằm trước biển có em

Bãi dâu cát nóng che nghiêng sẫm màu

Để anh giữ chặt một đầu

Hỏi em sao gió không nhàu được tơ

Con thoi của mẹ của cha

Phải đi xuống biển mới ra của mình

Còn đây mai mảnh chuôi cầm

Còn đây muối mặn đã dầm cả thoi

Hỏi thăm làng dệt trong ngoài

Ai còn thương nhớ thì dài sợi tơ

Ở đây làng biển sóng xô

Vì nhau em dám dệt bờ biển kia…

Lá dâu chắp một búp tay

Nhưng không phải để dãi bày chuyện riêng

Bờ sông Lam, bãi dâu non

Con sông tình nghĩa chảy hiền như không

Lá dâu chịu gió bốn bên

Vì đâu khắp lá lại viền răng cưa

Thương cha kéo mãi vai bừa

Và thương mẹ chẳng thêu thùa khi nao

Em ơi những chiếc lá dâu

Nói câu nhẫn nại bền lâu với người

Nói rằng chiếc lá nhỏ nhoi

Mà lòng trả nghĩa không nguôi tháng ngày

Tôi cầm chiếc lá trên tay

Xưa nay tôi đã chẳng hay một điều

Trong lá dâu có lửa reo

Nên chi tơ đã chín theo lụa vàng

Lá dâu đã dặn dò em

Con tằm thì dặn anh thêm điều này

Thương nhau giữa tháng năm dài

Đến chân tơ mới biết người thủy chung

Lá dâu nhẫn nại vô cùng

Hóa ra anh nghĩ cạn lòng với dâu

Dâu thương mẹ tự khi nào

Mà nên áo lụa thẫm màu tháng năm…

Em ơi những chú Dã Tràng

Viết dày trên cát những hàng chữ vui

Đụn cát xinh, để anh ngồi

Còn kia cầu cát để mời em qua

Dã Tràng biết dựng quanh ta

Ngôi nhà bình dị đó là câu mong

Mong người gặp gỡ phải lòng

Rồi ra nên vợ nên chồng với nhau

Nếu em chê biển gió nhiều

Dã Tràng vào tận đồng sâu xây nhà

Nếu em chê biển mặn mà

Dã Tràng đào giếng ở xa ngọn triều

Có đâu câu chuyện tình yêu

Công anh xe cát sớm chiều uổng công

Dã Tràng chỉ dặn bền lòng

Đừng như con sứa con còng bên em

Biết có biển có lúc nghiêng

Bởi vì thiên vị với riêng Dã Tràng

Lòng anh bù đắp đưa sang

Cho em và chú Dã Tràng biết yêu

Anh không vô Huế đi tìm

Cũng không trách Huế đã không nói rằng

Nón này chính của quê anh

Chỉ khi vào Huế mới thành Huế thôi

Đây với đó cùng một nơi

Áng mây ven biển cứ trôi  lững lờ

Mây chằm nên nói bài thơ

Biển vui đội nón cho bờ biết thương

Biển trao cho núi bồng con

Em ơi đội nón kẻo mòn tóc đi

Ở đây nắng gió bất kỳ

Dẫu anh dài rộng lấy gì che em

Tay vin chồi lá còn non

Xếp vào mấy dải mây vờn nông sâu

Anh chằm lên nón rất lâu

Bao nhiêu nuộc chỉ khâu vào tình anh…

Lạ nơi gió xoáy quanh năm

Đến như đất cũng khô giòn giữa mưa

Em mang chiếc nón bài thơ

Giấu trong vành nón giấc mơ một người

Chỉ anh là hiểu em thôi

Cái vành nón ấy dưới trời đội chung

Một bờ nắng lửa nấu nung

Anh là cát trắng sánh cùng nón em

Nghe như câu hát từ xa

Sao là những giọt phù sa của trời

Đất đây như chiếc phễu dài

Trời sao rót mãi rót hoài chẳng vơi

Biển nghiêng chắn một nửa trời

Ngôi nhà mẹ ở có hai mái nhà

Sao Hôm nói chuyện cày bừa

Sao Mai là để báo mùa lộng khơi

Sao Hôm người đã nói rồi

Trăm năm ánh mắt để đời dõi trông

Sao Mai là của riêng em

Chính ngôi sao ấy mọc lên muộn mằn…

Cám ơn thăm thẳm biển xanh

Níu ngôi sao chỗ đầu ghềnh sóng xô

Mặc cho dông bão chẳng ngờ

Mãi khi chiều xuống vẫn chờ đợi nhau

Sao nhiều chẳng nhận mình nhiều

Chẳng Sao nào nhận nàng Kiều của riêng

Chẳng Sao nào biết chữ ghen

Bên nhau chi chít dịu hiền với nhau

Mẹ thường vẫn nói một câu

Đang mưa thì có Sao đâu mà tìm!

Con xin nói, mẹ chớ phiền

Trăm năm mẹ cứ nghĩ hiền về Sao

Ở đây bom hú đạn gào

Trời Sao eo biển đêm nào cũng xanh

Vì Sao không nghĩ riêng mình

Nên chi dông bão vẫn tìm thấy nhau

Em ơi Sao mọc bao nhiêu

Cho anh được chọn Ngôi Sao Muộn Mằn

Ở nơi vệt sáng sau cùng

Cùng em Sao dám đi tìm ban mai…

PCV

www.trieuxuan.info