Đây nói qua khi nàng Lệ Thủy tiếp đặng thơ của Lục Tặc đem đến thì lật đật xé bao ra lấy một miếng giấy và đọc như vầy:

Cùng nàng Lệ Thủy

Cầu Ngân hà nhịp rã,

Đờn Tư Mã phiếm lìa.

Thầm trách ai rẽ túy chia uyên, đành để kẻ như thia thia xa chậu. Cơn sầu dập bạn nào có thấu, độc vì đâu bẻ tách chữ đồng, ôi bạc tình coi dễ như không, dùng nhan sắc giết người không mấy lúc. Người hằng nói: Hữu nhan sắc tất là ác đức, nhưng không dè để ý lụy thân. Từ khi tôi gần nàng đến nay, xài tiền muôn bạc vạn không cần: miễn sao cho đặng trọn niềm chung thủy, thế mà dựa thềm quế dựa chưa phỉ chí, ngoạn cung trăng ngoạn chẳng toại lòng, cuộc ái ân lắm lúc ước trông, hoài chưa được mà rã rời duyên nợ. Cha chả! Cái lòng phụ nữ sao đành bày trò lỡ dở, không cần dao mà sát mạng tợ trở tay. Ờ phải rồi, như phận tôi từ khi cha từ bỏ đến nay, lâm vào cảnh cơ hàn khổ não, nàng chẳng tưởng mà lại dứt tình như cổi áo, khắn một lòng tham phú phụ bần. Bởi vậy cho nên, cùn trí nầy chẳng kịp cân phân, cầm dao nọ tìm nàng mà giết. Khen nàng là gái có tài oanh liệt, chí anh hùng coi chết như không, nhưng vì số mạng nàng lớn tợ biển đông, nên chi đặng khỏi vòng tắt tử. Thẹn vì, nỗi thù anh chẳng xử, lại si mê vì sắc vì tình, hại phụ thân tốn của muôn nghìn, gieo sầu độc thân già than thở. Trách thầm bấy tơ hồng cắc cớ, làm cho đây vì sao mà thất hiếu mẹ cha, hổ muôn phần nghĩ đến xót xa, thà tự tử cho rồi phận bạc.

Ấy là tôi dùng súng lục của nàng mà thác, cho tiêu sầu cái kiếp trần ai. Còn như nàng, độc làm chi chẳng kẻ sánh rày, xin cạn xét mau toan sửa tánh, chẳng phải đó nghèo hèn đói lạnh, nghe hơi đồng mà lại sanh tâm, ấy chẳng qua là việc lỗi lầm, cầm tiền bạc mà sánh cùng nhơn ngãi. Nàng phải xét kẻo sau gặp đều oan trái, muốn ăn năn ắt đã muộn rồi. Khi hoa chìm bể khổ nổi trôi, mựa đừng trách tình thiên hậu hải.

Chừng đó mới tỉnh ngộ cho lời nói tôi thậm phải, nhưng mà kiếp trầm luân mấy kẻ thương tình, khá xin nàng tạc dạ đinh ninh, ấy là lời châu ngọc của một người toan về chín suối. Như phận tôi, xét càng thêm tủi, bởi lỡ lầm đâu nỡ trách ai, thôi cam đành dứt nợ trần ai, cho khuất lấp cái đời cay nghiệt. Trước khi muốn cạn lời ly biệt, xin nàng thương cho lại "ngọc lành", vật báu nầy họ Đặng giữ gìn, ba đời chẳng lạc lai đâu cả. Ước sao đặng xuống tuyền đài đẹp dạ, tất là nàng nhận lấy lời cầu, gởi ngọc nầy cho nghiêm phụ(1) chớ lâu, kẻo sợ nỗi thân già sầu não.

                                                                        Ký tên : Đặng Thất Tình

Nota : Nàng được cái thơ nầy thì tôi đã tự tử rồi.

Nàng Lệ Thủy đọc dứt thơ rồi thì châu mày ứa lụy, lần lần lụy ngọc tràn trề, từ hột lăn dài theo má đào mà rơi rớt trên mảnh giấy. Một chập sau nàng thở ra rồi gạt lệ mà than nho nhỏ rằng: "Mẹ ôi! Mẹ có thấu sự đau đớn của con phải chịu đến thế nầy không? Thế mà nơi chín suối mẹ có vui lòng chăng nhẽ?" Nàng Lệ Thủy bèn cầm thơ lên coi lại một lần nữa và nói thầm rằng: "Đặng tình lang ôi! Nơi tuyền đài, tình lang chớ ngậm oán nuốt hờn em làm chi, chẳng phải em có lòng đen bạc trọng tiền tài mà phi nhơn nghĩa đâu. Em có nói với chàng mà xin chàng giục tình qua một lúc, để cho em lo cái trách nhiệm của em cho thành rồi, ngày sau như phải em với chàng có duyên trời định thì cũng có dịp toan nên trọn niềm chung thủy; nhưng mà chàng sao nóng nảy không kiên nhẫn chút nào mà đoán rằng em yểm cụ nghinh tân quyết tìm em mà giết.

Còn như em mà trao súng lục liên cho chàng là muốn để cho chàng muốn giết em chừng nào mặc ý, ấy là em biết rằng tử kỳ hữu định, nếu phải rằng em chết vì tay chàng cũng là ưng dạ. Em trao súng cho chàng là chẳng có chủ ý buộc chàng dùng lấy mà tự xử lấy mình đâu, xin chàng chớ nghi ngờ điều ấy thì tội nghiệp em lắm". Nàng Lệ Thủy nói đến đây thì khóc òa một chập sau nàng lấy khăn lau hai dòng lệ đoạn nói một mình rằng: "Trong thơ nầy Đặng Thất Tình xin ta gởi hoàn ngọc điệp lại cho cha người, thế mà ta trả bây giờ thì những việc của ta toan tính ắt không thành. Vả chăng ngọc nầy anh của chàng Đặng Thất Tình cho ta có làm giấy tờ đủ, ta đây đủ quyền gìn giữ chẳng có thế nào ai dụng quyền gì đòi lại đặng".

Trọn ngày đó nàng Lệ Thủy buồn rầu nên chẳng rời nhà đi đâu cả. Qua ngày sau lối chín giờ ban mai nàng Lệ Thủy tiếp đặng một cái thơ của người đi giấy đàng nhà thơ đem tới. Nàng lật đật xé bao lấy thơ ra thì thấy viết mấy hàng như vầy:

Cùng nàng Lệ Thủy đặng rõ:

Có lẽ nào nàng biết hoàn ngọc điệp của họ Đặng lưu truyền lại mấy đời, ấy là vật yêu dấu trong kiến họ, thế mà nàng đoạt lấy làm gì? Thiết tưởng rằng nàng phú hữu tứ hải, tham chi hoàn ngọc như vầy mà thành ra một người hạ tiện quá lẽ. Nàng khá mau trả lại cho họ Đặng và gởi ngay cho ông Đặng Nghiêm Huấn ở Trà Vinh. Kỳ cho ba bữa nếu nàng không trả lại thì hoàn ngọc nầy sẽ mất. Như nàng bằng lòng trả thì xin dạy người ra viết trước cây trụ cửa ngõ "chịu"; còn không chịu trả lại thì viết chữ "không". Bữa nay là bữa 6 tây, nếu cho hay rằng "không" trả thì bữa 9 tây đúng mười giờ tối tôi sẽ đến lấy lại như trở bàn tay. Tôi đi đến tay không và đi một mình.

Nàng khá đề phòng đó mới rõ tài người nghĩa hiệp.

Dưới ký tên: Nghĩa Hiệp

Nàng Lệ Thủy xem thơ vừa rồi thì ngạc nhiên tự nghĩ mà rằng: "Lạ thay Nghĩa Hiệp nầy là ai mà biết rõ hiện thời ta giữ hoàn ngọc điệp của họ Đặng. Nếu chẳng phải Nghĩa Hiệp nầy là thân bằng quyến thức chi của Đặng Thất Tình thì là Nghĩa Hiệp chẳng phải tên họ thật của người nào cả, đây là cái biệt hiệu của một người có chí hiệp liệt, khi hay chuyện bất bình nầy mà kê vai ra gánh việc đòi ngọc nầy chớ lạ gì? Cha chả! Người nầy tài cán bực nào mà dám tỏ thật trong thơ ngày giờ nhứt định sẽ đến. Gẫm ra một người anh tài mới dám thị oai như thế. Còn như ta mà chịu trả hoàn ngọc nầy tất nhiên dở lắm, té ra ta nghe lời hâm dọa mà kinh tâm vậy. Mà hẳn như người có tài dám mạo hiểm mà gánh vác việc chẳng can thiệp chi đến mình thì ta cũng nên biết mặt và nếu như được người trợ giúp cho ta thì có khó gì ta tác thành việc cả. Thế thì ta phải dụng phương nầy... thì có chi hay bằng". Nghĩ như vậy nàng Lệ Thủy bèn bấm chuông, bỗng chút người đày tớ vậm vỡ bước vào khoanh tay và hỏi nàng Lệ Thủy rằng: "Thưa cô, cô gọi tôi vào có việc chi?" Lệ Thủy ngó người nầy từ trên chí dưới rồi nói rằng: "Tôi coi anh bộ mạnh sức lắm có phải vậy chăng?"

Người đày tớ chuyển hai tay nổi vòng hai con chuột lên rất lớn mà thưa rằng: "Dạ thưa xương hóc gân thịt như vầy không mạnh sao được, tôi chưa từng gặp ai mạnh hơn tôi bao giờ".

- Anh mạnh mà anh có nghề võ không?

- Dạ thưa tôi có học khá lắm. Thuở xưa tôi vốn là tay chánh đảng ăn cướp có danh, khi đó tôi tên là hai Dõng. Miệt Tây Ninh ai nghe đến tên tôi đều khiếp vía, nhưng từ ngày tôi cải ác tùng thiện đến nay tôi cải tên lại là hai Lương chủ ý người quên nhắc nhở đến tên cũ. Lệ Thủy nghe hai Dõng khai thật mấy lời thì vui mừng không cùng, nàng nói rằng: " Khi mẹ tôi còn sống, anh đến xin ở thì mẹ tôi có nói với tôi rằng người dị tướng như anh tất có tài nên dùng anh là phòng khi hữu sự ắt nhờ anh được lắm. Nầy anh! Tôi mới được một người gởi thơ đến biểu tôi phải nạp hoàn ngọc điệp vô giá nầy, nếu không tuân theo ý người thì bữa kia là 9 tây đúng mười giờ tối người sẽ đến đây mà lấy, người lại dám nói rõ ràng trong thơ rằng người đến đây một mình chẳng đem khí giới chi cả.

Hai Dõng nói: "Cha chả, thằng nào mà to gan lớn mật dám tính sẽ đến cửa Lỗ Ban múa búa! Xin cô an lòng, nếu nó có đến đây cô sẽ ra hiệu lịnh thì tôi chụp đầu nó tôi giũ nó như giũ áo, chừng đó trong ruột già ruột non nó có cái gì cũng tuôn ra hết". Nàng Lệ Thủy nghe nói cười xòa và nói rằng: "Nếu vậy thì may lắm, đây anh hãy lấy một cục phấn ra viết nơi trụ cửa ngõ chữ "không" cho lớn thì đủ. Nếu người mạo hiểm thấy chữ đó thì đến ngày giờ kỳ hẹn sẽ đến".

Hai Dõng đi lấy một cục phấn đặng ra trụ cửa ngõ mà viết, đang khi đó nàng Lệ Thủy suy nghĩ một chập đoạn nói thầm rằng: "Nhơn dịp nầy ta cũng nên thử tài mấy vị công tử si mê vì sắc ta coi thể nào". Nàng nói dứt bèn bấm ba tiếng chuông liên tiếp thì thằng Chuột ở nhà dưới chạy lên khoanh tay cúi đầu và thưa rằng: "Cô gọi con vào có việc chi". Nàng Lệ Thủy nói: "Mầy hãy lập tức ra đàng kêu xe kéo đi lại nhà ngủ Pháp Việt Khách Lầu mà mầy có đi một lần rồi, đặng mời cậu công tử Trần Vô Cương ở Bạc Liêu tối nay đúng chín giờ đến nhà cô nói chuyện, đó rồi mầy bắt xe kéo chạy luôn qua Xóm Chiếu mời cậu công tử Dương Ái Sắc, rồi trở về vô Chợ Lớn mời Huỳnh Bá Hộ đến nhà cô một giờ một ngày cùng Trần Vô Cương, vì cô có việc cần".

- "Dạ thưa cô, xin vâng xin cô cho tiền xe thì con đi lập tức bây giờ". Nàng Lệ Thủy lấy tiền đưa cho thằng Chuột và nói: "Mầy phải dặn mấy cậu chẳng nên tới trước và tới trễ phút nào cả. Thôi đi cho mau đặng về trả lời cho cô biết".

Thằng Chuột tiếp lấy tiền đoạn cúi đầu chào nàng Lệ Thủy dường như cung kính lắm, rồi lui gót trở xuống nhà dưới lấy nón chạy đi.

Chiều lại đúng bảy giờ tối đang khi chuông nhà thờ nhà nước còn đổ tiếng vang rền thì có dạng một người đi qua lại trước nhà nàng Lệ Thủy dường như có ý thám dọ vậy. Đến chín giờ đúng thì có ba cái xe hơi cả thảy đều xinh đẹp chạy đến và ngừng một lượt trước nhà Lệ Thủy. Xe vừa ngừng thì thấy trên ba cái xe có ba cậu thanh niên chừng lối hai mươi bốn đến hai mươi bảy tuổi, sắc phục sang đẹp vô hạng, đồng bước xuống xe một lượt và khi gặp mặt nhau thì cúi đầu chào sơ, đoạn đi ngay lại cửa mà đi vào nhà. Vào đến thềm thì đã thấy nàng Lệ Thủy đang đứng sắc mặt tươi cười chào cả ba mà rằng: "Chào tam vị, ba vị tưởng tình em lắm nên đến thật là đúng giờ. Vậy em xin mời chư vị vào phòng khách đàm đạo". Nàng Lệ Thủy nói dứt lời bèn bắt tay gã này đến gã kia, xong rồi mời vào nhà. Khi đến phòng khách thì thấy một cái bàn tròn có để sẵn bốn cái ly bằng thủy tinh một hộp bánh bích qui sâm banh và một hộp xì gà.

Nàng Lệ Thủy đứng dậy cười chúm chím và nói rằng: "Xin ba chàng chớ lấy tánh đố kỵ mà đãi nhau thì em không vui chút nào. Vả chăng người sanh ra ở đời dầu trai hay là gái đều có duyên nợ của trời định đặt sẵn, nên chi dầu mà mình thương tưởng đến ai mặc lòng, nếu phải duyên thì ngày sau ắt là có ngày sum hiệp, còn như không thì dầu cho dụng mưu thần chước quỉ đi nữa cũng chẳng ích gì. Em nghĩ như thế nên đãi ba chàng đồng một bậc, vả lại ba chàng đều tốn hao với thiếp rất nhiều mà xét ra chẳng ai hơn ai cả. Em xin ba chàng thương yêu nhau như ruột, không sớm thì muộn trong ba chàng ắt có một người sẽ đặng sánh duyên cùng em; ấy là duyên của ai nấy đặng, thế mà hai chàng nào vô phước dở dang cái sở nguyện đừng đem lòng thù hận người kia mà sanh điều không tốt. Mấy chàng cư xử như vậy đặng chăng?" 

Ba cậu công tử nghe nàng Lệ Thủy nói dứt lời đồng ngó nhau mà nói rằng: "Chúng tôi vui lòng thuận theo ý nàng". Rồi đó ba cậu công tử đồng đứng dậy bắt tay nhau tỏ là hiệp ý tâm đầu. Nàng Lệ Thủy tỏ sắc hân hoan và nói: "Được như vậy thì may mắn biết là dường nào". Nàng bèn giơ tay nhận nút chuông để chính giữa bàn tiếng chuông vừa dứt thì thình lình nghe một cái "bóc" rất dữ dội làm cho ba vị công tử giựt mình nhìn sững lấy nhau. Phút chút có một thằng bồi đem ra một chai sâm banh có ngâm nước đá sẵn mà đổ vào bốn cái ly để trên bàn. Khi rượu rót giáp vòng nàng Lệ Thủy bèn cầm ly rượu của nàng lên đưa ngang mày và nói: "Xin ba vị dùng với em mỗi người một ly rượu gọi rằng lời giao kết của ba vị bền chặt từ đây về sau còn tiệc rượu nầy nên gọi là tiệc rượu kỷ niệm về lời giao kết. Chẳng phải nói rằng thương nhau mà cho là đủ, phải giao thiệp cùng nhau cho có tình ân hậu sanh tử dũ đồng đó mới là quí".

Nàng Lệ Thủy nói đến đây bèn giơ ly rượu lên và nói tiếp rằng: "Em xin quí vị cầm ly lên cụng ly với em và uống một người một hớp rượu đặng em phân qua một chuyện nầy". Ba cậu công tử đồng hiệp ý cầm ly liền đụng với nhau đoạn uống mỗi người mỗi hớp rồi để ly xuống. Nàng Lệ Thủy chíp miệng cười duyên và nói rằng: "Em lấy làm lạ lắm vì em mới được một lá thơ của một người ký tên là Nghĩa Hiệp gởi đến hâm dọa em rằng phải trả hoàn ngọc điệp của em gìn giữ bấy lâu nay cho ông Đặng Nghiêm Huấn ở Trà Vinh. Vả chăng hoàn ngọc nầy rất quí báu vô cùng, em tưởng lại tại Nam kỳ nầy chẳng ai có. Ngọc nầy vốn của chàng Đặng Giao Hoan cho em, thế thì em có quyền giữ chẳng phải sang đoạt của ai".

Ba cậu công tử nghe Lệ Thủy nói đến đây đồng nói một lượt rằng: "Phải chớ, nàng đủ quyền mà giữ ngay, chẳng ai được phép nào buộc trả lại đặng". Nàng Lệ Thủy nói: "Đã biết như vậy nhưng mà người gởi thơ cho em đây có hâm dọa rằng nếu em chẳng trả lại thì trong ba ngày tất là ngày chín tây tới đây đúng mười giờ tối người sẽ tới đây mà lấy, người đi một mình lại chẳng đem khí giới chi cả".

Trần Vô Cương trợn mắt đứng dậy nói rằng: "Cha chả, thằng Nghĩa Hiệp nào bạo gan đến thế, bộ nó khi người lắm sao mà. Nếu hẳn thật nó đến đây không đem khí giới thì tôi nguyện bắt sống nó tại giữa nầy cho nó biết mặt".

Nàng Lệ Thủy thấy Trần Vô Cương nói rổn rảng rất oai nghiêm thì nhận rằng chàng có tài chi đó. Dương Ái Sắc đứng dậy hỏi Trần Vô Cương rằng: "Vậy chớ anh có tài chi hay mà quả quyết bắt đặng Nghĩa Hiệp như thế". Trần Vô Cương đáp: "Nếu Nghĩa Hiệp nói rằng đến đây mà không đem khí giới thì chắc là anh ta võ nghệ cao cường, anh ta thì vậy, tài tình bực nào chưa biết, còn như tôi đây dày công tập luyện mấy năm trường thế lại sợ nó hay sao?" Dương Ái Sắc nói: "Nếu vậy thì may lắm, để bữa đó ra việc coi tài anh ra thể nào". Trần Vô Cương nói: "Chừng đó anh sẽ rõ, tôi chẳng cần khoe tài ngoài miệng làm gì. Tôi như thế còn như anh có tài gì giúp ích trong cơn nguy biến chăng?" 

- Tôi thì chịu bất tài, võ nghệ học mới chặp chũm, chẳng dám khoe khoang nhưng mà tôi ham luyện phóng dao lắm vì thuở nọ tôi muốn theo một bọn hát xiếc nên luyện tập rất nhuần nhã. Tôi tưởng như người nào võ nghệ cao cường đến mấy tôi liệng một bộ dao của tôi là sáu con thì cũng phải ngã". Nàng Lệ Thủy nghe Dương Ái Sắc nói đến đây thì trong lòng hân hoan nên nói: "Hai chàng mỗi người có tài riêng thật đáng khen tôi đây có hai Dõng là đứa đầy tớ võ nghệ cũng thông còn Huỳnh công tử có tài gì không cũng nên nói ra cho biết với?" 

Huỳnh Bá Hộ nói: "Tôi cam chịu bất tài, thế mà có hai anh kia cũng đủ. Tôi tưởng dầu cho Nghĩa Hiệp mà giỏi đến bực nào cũng chẳng có phương chi lấy "hoàn ngọc" nầy đặng. Như tôi đây thiệt võ nghệ bất thông vì tôi tưởng đang kiêm thời nầy học võ nghệ chẳng lấy chi làm ích lợi, chỉ để ra đặng đánh lộn với kẻ võ phu đó mà thôi. Tôi lại thiết tưởng rằng tài lực không chưa đủ, cần phải có trí mới đặng. Đây hai anh nầy tỷ như Quan Vân Trường và Triệu Tử Long còn hai Dõng là Trương Dực Đức còn tôi đây xin dụng trí mà sáp trận như Gia Các Lượng cho. Như vầy tôi tưởng ai mà thắng nổi mình đặng, còn như có chuyện chi bất trắc tôi có tài bắn súng lục liên ít ai dám bì, tôi tưởng tôi bắn thì không khi nào trật đặng".

Nàng Lệ Thủy nói: "Được lắm, vậy tối mai em xin mời mấy chàng đúng mười giờ đến nhà em dượt tài coi thử thể nào cho rõ, đặng khi hữu sự mới khỏi lo có điều bất tiện xảy ra. Bởi giờ cũng khuya rồi, đêm nay trong mình em không đặng mạnh em cần phải nghỉ sớm". Ba cậu công tử nghe nàng Lệ Thủy nói như vậy liền đứng dậy lấy nón và đi theo nàng mà ra đến thềm. Trước khi phân tay mỗi cậu đều hôn nàng một cái rất dan díu, lấy làm hân hạnh vô hạn. Rồi đó ba cậu đồng đi ra đến ngoài đàng bắt tay từ giã nhau mà lên xe trở về nhà.

Đồng hồ vừa gõ mười hai tiếng, một dãy nhà ở đường Colombert đều đóng cửa ngủ, ngoài đàng vắng dạng người lại qua, thế mà có một cái nhà kia cửa tuy đóng nhưng nơi phòng khách đèn điện còn thấp sáng lòa. Người nào có ý ngó nơi cửa cái và cửa sổ nơi nhà đó thì thấy thấp thoáng bóng người đi qua đi lại trong phòng khách. Bóng người nói đó là ai? Ấy là Hoàn Ngọc Ẩn, chàng chấp tay sau đít đi cả một giờ đồng hồ rồi, dường như lo lắng tính toán việc lắm vậy. Bỗng chút có một người mặc bộ đồ cụt bằng hàng đen, nước da mặt ngâm ngâm màu bánh ếch, môi trên có để râu ngắn ngủn, hình thù liền lạc không thấp không cao, bước vào nhà của Hoàn Ngọc Ẩn và gõ ba cái "cộp, cộp, cộp" nơi cửa cái, Hoàn Ngọc Ẩn bước lại lật đật mở cửa ra rước người nầy vào nhà đoạn khóa cửa lại liền và nói: "Tôi chờ anh hết sức, anh đi thám dọ thể nào?"

Người nầy đáp: "May lắm, mọi việc đều xong, xin thầy ngồi lại cho tôi nói chuyện". Hoàn Ngọc Ẩn kéo ghế lại ngồi và nói: "Anh cứ việc ngồi và thuật chuyện cho tôi biết thể nào". Người nầy ngồi lại và nói: "Vâng lời thầy dạy, tôi đi đến nhà nàng Lệ Thủy đúng bảy giờ tối. Tôi đi qua lại trước nhà nàng thì thấy dạng nàng thấp thoáng ở trong thì tôi biết đêm nay làm sao cũng có khách đến. Tôi chờ riết cho đến chín giờ tối thì có ba cái xe hơi đến đậu tại trước nhà nàng. Tôi có biên ba cái số xe hơi đây". Người này liền đưa một miếng giấy có viết số xe bằng viết chì cho Hoàn Ngọc Ẩn, chàng cầm lên coi rồi nói: "Nếu vầy thì may lắm tôi sẽ biết ba chủ xe này là ai. Sao nữa hãy nói hết cho tôi nghe?" 

Người lạ mặt nầy nói: "Trên xe có ba cậu công tử bước xuống chào hỏi sơ với nhau đoạn vào nhà. Tôi liền đi vòng theo vách tường tìm nơi vắng vẻ leo vào, đoạn đi ngay lại mé hông nhà nàng mà núp ngoài một cái cửa sổ, rồi lén dòm vào phòng nàng mà nghe ba cậu công tử nầy nói chuyện với nàng Lệ Thủy cả". Người lạ mặt nầy liền đem hết các câu chuyện của ba cậu công tử và nàng Lệ Thủy cho Hoàn Ngọc Ẩn nghe và nói tiếp rằng: "Khó lắm, muốn lấy cục "ngọc điệp" của thầy nói đây thì không dễ gì. Tôi tưởng phải dùng trí chớ dùng lực thì không thành". Hoàn Ngọc Ẩn ngồi suy nghĩ một chập rồi kề miệng vào tai người lạ mặt nầy và nói: "Tôi tính phải làm như vầy, như vầy... anh tưởng thể nào?"

- Ý không nên, khó lắm, mạo hiểm như thế không đặng.

- Anh sợ có khi phải chết hay sao?

- Dạ biết chừng ở đâu.

- Tôi đã nhứt định thì sao, sao cũng phải thi hành, vậy mới hay.

- Dạ thưa tôi nguyện chìu theo ý thầy luôn không hề khi nào dám cãi.

- Được, thôi bây giờ khuya rồi anh đi về hay là ở lại đây ngủ?

- Dạ thưa để tôi đi về, ở nhà tôi nó đau khá quá để về thăm coi nó thể nào.

- Ủa chị nào đó vậy? Tôi nghe nói anh không vợ mà.

- Tôi mới lấy con nầy được chừng một tháng nay, cái con làm sao nó nhỏng nhẻo quá, thế mà sao tôi cưng nó quá.

- Ối mới ăn ở với nhau làm sao không thương. À mà chỉ đau sao đó vậy anh?

- Nó đau sao đó không biết, ban ngày thì nó xách cần, xách giỏ nó đi câu từ bảy giờ tới mười một giờ nó mới về ăn cơm, ăn rồi thì nó đi câu nữa không rõ làm sao mà ham lắm. Tối về thì nó nằm cứ ôm bụng la "eo éo" như heo bị thọc huyết cái đó mới là lạ chớ.

- Nếu chỉ biết lo làm ăn như vậy thì cũng nên khen mà, chắc bị ngồi mê câu mà đau ruột chớ gì.

- Dạ thưa, phải nó đi câu mà té năm tiền một quan gì hay sao? Bữa nào cũng nghe nói nó thiếu cô thông nầy năm bảy cắc, cô ký nọ một đồng mới là khổ?

- Anh nói thiệt là lạ kỳ, đi câu gì mà thiếu tiền người ta hoặc là anh muốn nói đi đánh bài hay sao mà.

- Dạ phải đó, trời ôi! Tôi nói mà thầy chậm hiểu quá!

- Ai biết đâu, tôi nghe anh nói giống gì mà có xách cần và giỏ đó tôi tin rằng anh nói thiệt chớ.

- Dạ cần đó là cây dù, còn giỏ đó là túi tiền đó thầy à.

Hoàn Ngọc Ẩn cười hì hì rồi nói: "Thôi sáng mai anh đem chỉ lại tôi khám bệnh và cho toa đi mua thuốc uống, tôi sợ chỉ đau chi hiểm nghèo mà để dai dưa thì khổ đa.

- Dạ, tôi cám ơn thầy, để mai sáng lối tám giờ tôi biểu nó đi với tôi... Người lạ mặt nầy nói đến đây bèn lấy một cái nón kết đội lên và chào Hoàn Ngọc Ẩn mà đi về.

Người lạ mặt đó là ai?

Nguyên người lạ mặt nầy tên là năm Mạnh thuở nhỏ ở bồi cho một người Langsa từ hai mươi cho đến hai mươi lăm tuổi. Đến khi anh ta được hai mươi bốn tuổi thì có theo chủ về Pháp quốc. Anh ta ở bên Pháp quốc với chủ được một năm thì người chủ qua đời, anh ta bèn nhập vào một bọn ăn cướp ở tại thành Mạc xây (Marseille) trọn hai năm. Sau hội nầy bị tập nỏa, mấy tay chánh đảng đều bị bắt nên anh ta trốn trở về Nam kỳ mà lập nghiệp và trở nên một tay ăn cướp rất đại tài. Một đêm kia trời mưa dầm, cách vài tháng trước, nhằm lúc quan lương y Anh-be-lơ-bông chết và chôn được ít ngày và có Hoàn Ngọc Ẩn ở Hà Nội trở về, anh ta tới đánh nhà một thằng Chệc giàu có lớn ở đường Taberd nhưng thất thời phải bị bắn một mũi  súng trúng chả vai và bị lính tuần thành rượt theo bắt.

Anh ta chạy đến đầu đường Colombert, phần thì mệt và bị bịnh trọng nên té quị và xỉu lại góc đường đó. May đâu Hoàn Ngọc Ẩn đi chơi về thấy vậy, đem lòng thương xót mới bồng vào nhà mổ lấy đạn ra và cho thuốc. Đến khi anh ta tỉnh lại thì khai thật đầu đuôi cho Hoàn Ngọc Ẩn biết, chàng bèn khuyên phải bỏ nghề đó. Năm Mạnh thấy Hoàn Ngọc Ẩn thương tình cứu cấp đứa bất lương như mình nên thề với chàng rằng trọn đời chẳng làm nghề đó nữa. Bởi vậy cho nên từ ngày đó đến sau năm Mạnh nhớ ơn Hoàn Ngọc Ẩn luôn luôn.

Một hôm nọ Hoàn Ngọc Ẩn đang toan tính lấy "hoàn ngọc điệp" của họ Đặng lại, sực nhớ đến năm Mạnh hứa rằng sẽ tận tâm giúp chàng mà làm việc nghĩa đó. Hoàn Ngọc Ẩn có tư cách hoàn toàn, chàng cư xử với mỗi hạng người rất phân biệt, bởi thế mọi người đều có lòng yêu mến chàng lắm mà nhất là chàng có tánh vui vẻ và đại độ ít ai bằng.

Đêm sau đúng mười giờ tối thì ba vị công tử đều đến đúng giờ kỳ hẹn tại nhà nàng Lệ Thủy. Nàng tiếp rước ba vị rất tử tế. Chuyện trò được một giây lát nàng Lệ Thủy bèn hỏi Dương Ái Sắc rằng: "Chàng có đem bộ dao của chàng đến hay không?" 

Dương Ái Sắc đứng dậy tháo giây nịt da và rút sáu con dao nhỏ trong đấy đem ra. Mỗi con dao thì bề dài được hai tấc rưởi bén và nhọn tợ gươm. Chàng bèn nói với nàng Lệ Thủy rằng: "Xin nàng dạy một đứa ở đem lên cho tôi một tấm ván làm bia." Nàng Lệ Thủy bèn bấm chuông kêu một đứa đày tớ dạy kiếm một tấm ván đem lên. Khi đứa đày tớ đem tấm ván lên rồi thì Dương Ái Sắc lấy một cục phấn vẽ một cái hình người lên đó đoạn dựng đứng tấm ván dậy. Chàng bèn lui ra sau xa chừng mười thước và cầm một con dao lên nhắm ngay vào và nói: "Xin coi nầy, tôi phóng dao vào mặt cái hình." Chàng nói vừa dứt lời thì nghe một cái "bốp", con dao bay đến gâm lút vào mặt.

Nàng Lệ Thủy và hai cậu công tử kia đồng nói: "tài lắm! tài lắm." Dương Ái Sắc phóng luôn hai con nữa thì cũng đều gâm vào khích một chỗ. Mọi người đều lắc đầu và khen tài hơn nữa. Dương Ái Sắc nói: "Để tôi phóng ba con dao sau vào ngay ngực hình vẽ đó cho mấy anh và nàng coi." Nói dứt lời chàng bèn phóng ba con dao gâm vào ngay chỗ nói đó. Nàng Lệ Thủy nói: "Dương công tử tài tình như thế thật đáng khen, còn Huỳnh công tử tài bắn thể nào xin cho em rõ với."  Huỳnh Bá Hộ rút trong túi ra một cây súng lục liên và một đồng bạc rồi đi lại tấm ván gắn đồng bạc vào, đoạn lui lại mười bước giơ súng lên mà bắn trọn sáu phát. Đến khi coi lại thấy đồng bạc đó bị lủng bốn lỗ ngay giữa còn hai viên đạn nữa trúng nơi cạnh. Nàng Lệ Thủy và hai cậu công tử đều khen ngợi lắm. Rồi đó nàng Lệ Thủy nói: "Bắn như vậy cũng là tài rồi nhưng chưa lấy chi làm hay lắm." Nàng Lệ Thủy nói dứt lời liền lại bàn kéo hộc tủ và lấy một cây súng lục liên tuy nhỏ mà kiểu rất đẹp. Nàng bèn lấy một đồng bạc đem lại gắn vào tấm ván rồi lui lại mười bước mà bắn liền sáu phát. Nàng bắn vừa rồi thì ba công tử chạy lại coi và cả thảy đều sửng sốt vì sáu viên đạn đều trúng nát đồng bạc.

Khi nàng Lệ Thủy bắn vừa rồi thì Trần Vô Cương bước ra nói rằng: "Mấy bạn và nàng đều có thử tài rồi còn tôi đây chuyên ròng võ nghệ, vậy có ai dám sẵn lòng đấu quyền với tôi chăng?" Dương Ái Sắc nghe nói vỗ ngực nhảy ra và nói: "Tôi tuy mới học chút đỉnh chẳng dám khoe tài nhưng xin đấu thử cho biết tài cao thấp".

Trần Vô Cương nói: "Được vậy thì may lắm xin bạn cổi áo ngoài ra." Nàng Lệ Thủy nghe Trần Vô Cương và Dương Ái Sắc khiêu khích với nhau thì cười mà rằng: "Hai chàng khéo gây chuyện bất hòa, việc tranh đấu có lắm điều can hệ. Sách có câu: "Lưỡng hổ tranh đấu nhứt hổ tán thương; lưỡng nhơn tranh thương nhứt nhơn tắc tử". Hai chàng đã giúp em mà trừ Nghĩa Hiệp thế thì cần phải đấu thử với nhau làm chi. Xin xét lại coi, việc thắng bại có ích gì mà lại chẳng khác gì như gà nhà bôi mặt đá nhau".

Thôi chi bằng ba chàng hãy nghe em bàn tính thể nào: "Em chưa từng quen biết Nghĩa Hiệp là người thế nào nhưng do theo lá thơ đó thì cũng đủ nhận là một người anh hùng hào kiệt và lại là tay có học thức chớ chẳng phải như phường đạo chích thường kia đâu. Vậy thì đến ngày đó mấy chàng chớ dụng thế võ phu mà làm ra cuộc trò cười thì dở lắm. Theo như ý em tưởng thì phải làm như vầy, đúng bảy giờ tối đêm chín tây thì mấy chàng phải tựu đến đây cho đủ mà dùng cơm tối với em và khi dùng cơm rồi thì qua phòng khách ngồi chung quanh cái hộp kiếng đựng "hoàn ngọc điệp". Hộp kiếng nầy thì để trên một cái bàn giữa, mấy chàng và em ngồi chờ cho đến mười giờ thử coi Nghĩa Hiệp có đến chăng. Người có đến đây mấy chàng cứ việc ngồi tỉnh như thường. Người có nói việc chi thì để mặc em trả lời, nếu người cầm súng trên tay dọa mình mà lấy "hoàn ngọc" thì em đạp dưới gạch một cái nút tức thì đèn trong nhà đều tắt tối đen chừng đó Huỳnh công tử phải lập tức bưng hộp kiếng đem vào phòng mà giấu còn để mặc em thừa dịp lúc đó lấy súng ra mà bắn người. Còn như người thật đến tay không và quyết giựt hộp kiếng thì Trần công tử phải ra tay đối thủ mà đánh quyền, chớ chẳng nên dụng khí giới gì. Như Trần công tử thua thì Dương công tử được phép dụng bộ dao mà phóng cho người ngã tại đây, còn như người giỏi đến bực nào đi nữa, tránh khỏi mấy lưỡi dao thì Huỳnh công tử phải lấy súng mà bắn phía dưới cẳng cho người quị xuống mà bắt sống. Nếu Huỳnh công tử bất tài thì để mặc em liệu thế mà bắn người. Đêm đó hai Dõng giữ ngoài cửa nếu người thoát ra thì có anh ta núp chận lại mà bắt. Em tính như vậy thì dầu mà Nghĩa Hiệp nầy tài tình bực nào cũng không lấy "hoàn ngọc" nơi đây  được".

Lệ Thủy nói: "Vậy mấy chàng phải nghe lời em, chẳng nên dụng quyền biến mà làm hư việc cả, lại Nghĩa Hiệp khinh dễ em thì từ đây về sau em chẳng hề biết đến mấy chàng nữa. Dầu mà có mất "hoàn ngọc điệp" nầy đi nữa, thì cũng phải chịu, chớ có để tiếng người cười chê thì em không muốn". Ba cậu công tử đồng nói: "Chúng tôi tuân theo lời nàng không dám sai sẩy chút nào, xin nàng an dạ".

Bàn tính xong rồi nàng Lệ Thủy bèn đứng dậy đưa mấy vị công tử ra khỏi nhà lên xe hơi mà đi về.

Nhắc lại năm Mạnh nghe lời Hoàn Ngọc Ẩn nên sáng bữa sau đúng tám giờ liền đem vợ đến nhà cho chàng khám bịnh đặng cho toa đi mua thuốc. Hoàn Ngọc Ẩn thấy vợ của năm Mạnh mặt hoa da phấn, dung nhan có bề huê lệ, cốt cách liền lạc xuân niên chưa ngoài hai mươi, mà nhứt là nói năng khôn ngoan thì có ý thầm khen. Hoàn Ngọc Ẩn khám bịnh rồi liền viết toa và lấy một cái giấy bạc năm đồng trao cho nàng dạy nàng xuống nhà thuốc mà mua về uống. Khi vợ năm Mạnh lấy tiền và toa thuốc ra đường kêu xe kéo đi thì Hoàn Ngọc Ẩn hỏi năm Mạnh rằng: "Không biết anh cưới chị năm là người ở đâu mà tôi xem phải thế quá vậy?" 

Năm Mạnh ngẫm nghĩ một hồi rồi đáp rằng: "Thầy hỏi thì không lẽ tôi nói dối ấy là có lỗi với thầy là một người đại ân của tôi. Vợ của tôi đây là Hồng Hoa, nàng vốn là một tay lội lạc giang hồ một thuở. Nàng là con của ông tám Hoành quê quán ở Tân Khánh (Thủ Dầu Một). Ông võ nghệ cao cường và lại là thầy võ của tôi. Sau khi tôi xuống Sài Gòn ở bồi cho một ông tây và theo chủ của tôi mà đi qua Pháp quốc thì chẳng đặng mấy năm sau ông từ trần, để lại có một chút gái là nàng nầy võ nghệ thật tinh thông lắm. Khi thầy tôi qua đời được một năm thì có một thằng Minh Hương lanh lợi xảo quyệt đến Tân Khánh cưới nàng nầy năm chục đồng bạc rồi dẫn về Chợ Lớn làm vợ. Sau rõ lại thì thằng Minh Hương nói đây là một thằng ăn cướp lợi hại vô cùng. Nó dụng nàng nầy mà làm nhiều việc bất lương không sức nào kể cho hết".

Hoàn Ngọc Ẩn nói: "Ủa, chị năm cũng nghe theo nó sao?"

-          Dạ thưa vợ thương chồng thì việc gì lại chẳng nghe theo, nhưng mà không đặng mấy năm, trong một vụ ăn cướp nọ thằng Minh Hương bị lính mật thám bắn chết tại trận. Kể từ đó nàng linh đinh một lúc và sau nàng lấy một người Ăng lê làm chồng. Nàng theo người Ăng lê nầy đi tỉnh nầy sang tỉnh nọ và có lên ở Nam Vang gần một năm trường. Thế mà kiếp hồng nhan còn phải chịu lắm điều cay nghiệt nên hai năm sau người Ăng lê về Tây nàng mới trở về Sài Gòn và lấy một thầy thông. Người Ăng lê có để cho nàng được năm sáu trăm đồng bạc nhưng bị thầy thông nầy đánh bạc thua ráo và sau bạc đãi mà nàng phải nổi trôi khổ sở. Cũng là cái phước đến cho nàng nên đang hồi lận đận lao đao vì đâu xui khiến cho tôi gặp, thấy vậy thương tình ra tay tế độ đem về sánh duyên đến nay.

(còn tiếp)

Nguồn: Văn học Việt Nam nơi miền đất mới, tập 2. Nguyễn Q. Thắng sưu tầm, biên soạn, giới thiệu. Trọn bộ 4 tập, hơn 5000 trang khổ lớn 16 x 24 cm. NXB Văn học, 2007-2008.