12. Hỡi các anh em, ta giao phó và chỉ định cho các anh em một sự cao nhã mới: các anh em phải là những kẻ sáng tạo, những nhà giáo dục và những kẻ gặt hái tương lai đối với ta,
- thật vậy, đây không phải một sự cao nhã mà các anh em có thể mua được bằng vàng như những chủ hiệu buôn: bởi vì cái gì có giá trị thì vẫn còn ít giá trị.
Từ nay về sau, điều làm các anh em hãnh diện không phải là dòng dõi, mà là mục tiêu của các anh em! Ý chí và bước chân muốn tự vượt chính mình: đấy phải là vinh dự mới của các anh em!
Thật vậy, vinh dự của các anh em không nằm ở chỗ đã phục vụ cho một ông hoàng - sá gì những ông hoàng! - hay trở thành thành trì bảo vệ cho những gì đang hiện thể, cốt cho chúng vững chãi cứng rắn hơn!
Cũng không nằm ở chỗ giòng giống của các anh em đã trở thành triều thần, và mặc áo sặc sỡ lố lăng như những tên múa rối, các anh em đã học đứng thẳng trân mình cứng đơ suốt nhiều giờ liền trong những đầm lầy không chút sâu thẳm.
Bởi vì biết đứng thẳng là một công lao nơi những triều thần: và tất cả những triều thần đều tưởng rằng sự được phép ngồi xuống là một trong những diễm phúc họ sẽ được thụ hưởng sau khi chết!
Cũng chẳng phải nằm ở trong một tinh thần được bọn họ gọi là tinh thần thánh thiện, tinh thần đã đưa dẫn tổ tiên các anh em đến những vùng đất hứa, những vùng đất mà ta chẳng hề hứa hẹn với bất luận người nào, bởi vì trong cõi miền mọc lên cái cây tệ hại nhất, cây thập tự giá, chẳng có gì xứng đáng được hứa cho!
Thật vậy, khi “tinh thần linh thánh” ấy đưa dẫn các hiệp sĩ của nó đến bất luận xứ miền nào, thì đám rước gồm những hiệp sĩ đó bao giờ cũng được dẫn đầu bằng những con đê, con ngỗng, những kẻ điên điên, tàng tàng!
Hỡi các anh em! Sự cao nhã của các anh em không nên nhìn về đằng sau, mà phải nhìn ra bên ngoài! Các anh em phải là những kẻ bị trục xuất khỏi mọi tổ quốc lẫn mọi xứ sở tổ tiên!
Các anh em phải yêu thương xứ sở của con cái các anh em: tình yêu này phải là sự cao nhã mới của các anh em, - xứ sở hoang tịch chưa vết chân người trên những vùng biển khơi xa tít, đấy chính là những vùng mà ta ra lệnh cho những thuyền buồm các anh em phải tìm kiếm và kiếm tìm mãi mãi.
Bằng những đứa con của mình, các anh em phải cứu chuộc lại tội lỗi đã làm con cái cha mẹ các anh em; như thế, các anh em sẽ giải thoát được quá khứ! Ta đặt lên bên trên các anh em bảng giá trị mới này!
13
“Sống nào có ích gì? Mọi sự đều phù phiếm, vô bổ! Sống - tức là đập rơm; sống - tức là bị thiêu cháy mà không được sưởi nóng”.
Những lời bàn tán ba hoa cổ lỗ sỉ đó hãy còn được xem là hiền minh, chúng đã già cỗi và bốc lên mùi u sầu ẩm ướt, chính vì thế người ta lại càng xưng tụng chúng. Cả sự thối rữa bại hoại cũng làm ta thanh nhã.
Những đứa trẻ có thể nói như thế này: chúng sợ lửa, bởi vì lửa đã làm phỏng da chúng! Có nhiều chất trẻ con trong những cuốn cổ thư dạy về sự khôn ngoan trí huệ.
Nhân danh quyền nào, kẻ “đập rơm” chế nhạo điều hắn đang làm? Người ta phải há miệng ngáp dài vì những chuyện điên rồ đại loại như thế!
Những kẻ đó ngồi vào bàn nhưng lại chẳng mang đến chút gì, ngay cả một cơn đói cồn cào gan ruột. Và xem kìa, bọn chúng lại là kẻ kêu rêu thống mạ: “Mọi sự đều là phù phiếm, vô bổ!”.
Nhưng, hỡi các anh em, quả vậy, ăn uống cho khéo, không phải là một nghệ thuật phù phiếm vô bổ! Hãy đập vỡ, đập vỡ cho ta những tấm bảng ghi đậm những bất mãn đời tôi!
14
“Đối với những con người trong sạch thì mọi sự đều trong sạch”, dân chúng bảo thế. Nhưng ta, ta bảo cùng các ngươi: “Đối với loài heo, thì vạn sự đều chìm ngập trong chuồng heo!”.
Chính vì thế, những kẻ cuồng tín cùng những kẻ buồn phiền mang quả tim nhu nhược chán nản mới rao giảng như thế này: “Trần gian là một ác quỷ nhơ bẩn khủng khiếp”.
Bởi vì tất cả những kẻ có đều có tinh thần ô uế ; nhất là những kẻ không có sự an bình và nghỉ ngơi, khiến bọn chúng phải nhìn trần gian từ sau lưng, - những kẻ ra giảng ảo tưởng về một cõi - bên - kia.
Đối với những kẻ này, ta nói thẳng vào mặt bọn chúng, dẫu rằng làm thế là chẳng lịch sự chút nào: trần gian có bề lưng, đấy là chỗ trần gian giống với con người, - thật vậy!
Trong trần gian có nhiều nhơ bẩn, thật vậy! Nhưng như thế không đủ để biến trần gian thành một quái vật nhơ bẩn khủng khiếp!
Hiểu rằng trong trần gian có nhiều sự vật bốc mùi hôi thối, là hiền minh: chính sự kinh tởm tạo nên đôi cánh cùng sức mạnh tiên báo những suối nguồn!
Nhưng kẻ cao thượng nhất vẫn mang chứa một cái gì đáng tởm, và ngay cả kẻ cao thượng nhất vẫn là một cái gì đáng bị vượt qua!
Hỡi các anh em! Thật là khôn ngoan khi nghi ngờ rằng có nhiều nhơ bẩn uế trọc trong trần gian!
15
Ta đã nghe kẻ thành kính nuôi ảo tưởng về thế giới bên kia nhủ với lương tâm họ với những lời sau đây, và thật vậy, đấy là những lời lẽ không gian xảo cũng chẳng nhạo báng, - dẫu rằng chẳng có gì sai lạc hay tệ hại hơn trên mặt đất này:
“Hãy để cho thế giới là thế giới. Đừng nhích động dẫu là một ngón tay chống lại nó!
Hãy để dân chúng bị siết cổ, bị cắt họng, bị đối xử bạo ngược, bị lột da bởi những kẻ nào muốn làm thế: đừng nhích động dẫu là một ngón tay để cản ngăn điều đó. Như thế, họ sẽ học biết khước từ thế giới.
Lý trí của mi, mi phải nhai nuốt, bóp nghẹt nó đi; bởi lý trí ấy thuộc về thế giới này. Như thế, mi sẽ học biết khước từ thế giới!”.
- Hỡi các anh em! Hãy đập vỡ, đập vỡ cho ta những tấm bảng cũ của những tín đồ kia! Hãy đập vỡ trong miệng các anh em những lời lẽ của những kẻ thống mạ thế giới, phỉ báng trần gian!
16
“Kẻ nào học hỏi nhiều thì kẻ đó học quên đi mọi khát vọng mãnh liệt” - đấy là điều mà ngày nay người ta thì thầm với nhau trên mọi đường phố tối tăm.
“Sự hiền minh làm mỏi mệt, chẳng có gì đáng công cả; ngươi không được thèm khát!”. Tấm bảng giá trị mới này ta thấy đã được treo ngay cả trên những công trường.
Hỡi các anh em, hãy đập vỡ, đập vỡ cho ta cả bảng giá trị mới ấy! Những con người mệt mỏi vì thế giới đã treo bảng ấy lên, những tên linh mục rao giảng sự chết và những tên ngục tốt: bởi vì, đấy, đấy cũng là một lời kêu gọi hướng đến sự nô lệ.
Họ đã học hỏi sai lạc và đã không học hỏi những điều tuyệt hảo, tất cả mọi sự họ đều làm quá sớm, quá nhanh; họ ăn bậy, nuốt bạ, chính vì thế họ đã làm hỏng bao tử của mình,
- bởi vì tinh thần của họ là một chiếc bao tử bị hỏng; chính nó khuyên họ sự chết! Thực vậy, hỡi các anh em, tinh thần là một chiếc bao tử!
Đời sống là một nguồn vui, nhưng đối với kẻ nào để chiếc bao tử hư hỏng của mình lên tiếng thì đời sống là cha đẻ ra sự phiền muộn sầu khổ, và tất cả mọi suối nguồn của đời sống đều bị nhiễm độc.
Tri thức là một niềm vui cho kẻ nào mang ý chí của con mãnh sư. Nhưng kẻ nào mệt mỏi thì chỉ thi hành những ý chí xa lạ, hắn bập bềnh theo tất cả những lượn sóng.
Đây là điều mà tất cả những yếu đuối đã sa vào: họ lạc lối trên những con đường đang đi. Sau cùng sự chán ngán mỏi mệt của họ nêu lên câu hỏi: “Tại sao ta đã theo con đường này? Tất cả mọi sự đều đồng đẳng như nhau cả!”.
Họ thú vị khi nghe thuyết giảng cho lỗ tai bọn họ: “Chẳng gì đáng nhọc công cả! Ngươi không nên ước muốn!”. Thế nhưng, đó là một tiếng gọi hướng đến sự nô lệ.
Hỡi các anh em! Zarathustra đến như một làn gió mát cho tất cả những ai đã mỏi mệt vì con đường mình đi; làn gió ấy còn làm hắt hơi biết bao lỗ mũi bị nghẹt kín.
Hơi thở tự do phóng dật của ta thổi xuyên qua những bức tường, đến tận những nhà tù và những tinh thần tù ngục!
Ý chí sẽ giải thoát con người, bởi vì “muốn” chính là sáng tạo: đấy là điều ta rao giảng. Và chỉ vì muốn sáng tạo, ngươi mới nên học hỏi!
Và chỉ từ ta, các ngươi mới nên học hỏi, học hỏi tận tường. Kẻ nào có tai thì cứ lắng hiểu!
17
Chiếc thuyền đã sẵn sàng - có lẽ nó đưa dẫn về chốn hư vô thăm thẳm - ai muốn đáp thuyền về chốn “có lẽ” ấy?
Chẳng ai trong các ngươi muốn đáp thuyền của sự chết cả! Vậy tại sao các ngươi lại chán ngán mỏi mệt vì thế giới?
Chán ngán mỏi mệt vì thế giới! Trong khi các ngươi chẳng lần nào mê say thế giới! Ta đã luôn nhìn thấy các ngươi khao khát trái đất, yêu mến nỗi mệt mỏi trần thế của riêng mình.
Không phải là vô bổ khi các ngươi thõng thượt môi ra: một ước vọng trần thế nhỏ nhoi hãy còn đè nặng lên đôi môi ấy! Và trong cái nhìn của ngươi, há chẳng bềnh bồng một đám mây nhỏ bé của niềm vui trần thế mà ngươi còn chưa quên được đấy sao?
Trên trái đất có nhiều sáng chế tốt đẹp, một số thì hữu dụng, một số thì khoái hoạt: vì tình yêu chúng, ta phải yêu thương trái đất.
Và có vài sáng chế tốt đẹp, đến nỗi chúng giống như đôi nhũ hoa của người đàn bà, vừa hữu dụng vừa khoái hoạt.
Nhưng còn các ngươi, những kẻ chán ngán mỏi mệt vì thế giới và những kẻ lười biếng! Phải quất đập vuốt ve các ngươi bằng roi, bằng những nhát roi để làm cho đôi chân của các ngươi linh hoạt lên!
Bởi vì các ngươi không phải là những con bệnh hay những sinh vật cũ mòn vô dụng, bị trái đất chán ngán, thì các ngươi là những tên phá đám giảo quyệt hoặc những con mèo hoang đãng, tham lam, nham hiểm. Và nếu không muốn bắt đầu chạy nhảy lại một cách hân hoan, các ngươi phải nên biến dạng mất đi!
Không nên nuôi ước muốn làm y sĩ cho những kẻ mắc bệnh nan y: Zarathustra đã dạy như thế. Vậy thì, hãy biến mất đi!
Nhưng cần phải có nhiều can đảm để thực hiện một cứu cánh hơn là khi làm một vần thơ mới; tất cả những y sĩ và thi sĩ đều biết điều đó.
18
Hỡi các anh em, có những bảng giá trị được tạo ra do sự mệt nhọc và những bảng giá trị được tạo ra do sự lười biếng bại hoại thối nát: dẫu sử dụng cùng một thứ ngôn ngữ, chúng vẫn muốn được nghe theo những lối khác nhau.
Hãy nhìn cái gã chết khát kia. Hắn chỉ còn cách mục tiêu chừng một gang tay, nhưng vì mệt mỏi chán nản, hắn đã nằm dài trên cát, làm nũng. Ồ, cái gã đó!
Giờ đây, mặt trời phóng đâm những tia sáng xuống thân thể hắn, những con chó liếm mồ hôi toát ra từ thân thể hắn: nhưng hắn vẫn nhất mực nằm nguyên vị trí và thích chẳng thà chết khát còn hơn.
Chết khát khi chỉ còn một gang tay nữa là đến đích! Thực vậy, các ngươi cần phải lôi đầu hắn cho hắn ngửa mặt nhìn trời, - lôi đầu vị anh hùng đó!
Thực vậy, tốt hơn các ngươi nên để hắn nằm nguyên chỗ hắn đã nằm xuống, cho giấc ngủ đến với hắn, giấc ngủ phủ dụ, với tiếng xào xạc nhẹ nhàng của cơn mưa nước mát:
Hãy để hắn nằm yên cho đến khi nào hắn tự mình thức dậy, - đến khi hắn tự mình từ khước hết mọi sự mệt nhọc và mọi cái gì đã rao dạy cho hắn sự mỏi mệt chán ngán!
Nhưng hỡi các anh em hãy đuổi xa hắn những con chó, những tên lười biếng bò lê cùng tất cả những giống chí rận lúc nhúc này!
- tất cả đám chí rận lúc nhúc gồm những kẻ “có ăn học”, “có giáo dục”, những kẻ sống nhờ mồ hôi lao khổ của những vị anh hùng!
19
Ta vẽ những vòng tròn chung quanh ta và những biên giới thánh linh; càng leo lên những ngọn núi cao thì số người theo ta càng lúc càng ít đi; ta phôi dựng một dãy núi càng lúc càng linh thánh,
Nhưng hỡi các anh em, nơi nào các anh em muốn leo lên cùng ta, các anh em phải cẩn trọng đề phòng đừng để cho loài ký sinh ăn bám leo lên theo các anh em!
Một con vật ký sinh: một con sâu bò lết, mềm mại, muốn tự nuôi béo bằng tất cả những xó xỉnh bệnh hoạn thương tích của các anh em.
Và nghệ thuật tài khéo của nó là tiên đoán xem nơi nào thì tâm hồn đang leo lên đó đã mỏi mệt chán ngán: chính trong nỗi buồn bã chán nản, trong sự hổ thẹn tinh tế của các anh em, con sâu đó mới xây nên chiếc tổ kinh tởm của nó.
Nơi nào mà kẻ dũng mãnh tỏ lộ sự yếu đuối, nơi nào mà kẻ cao nhã quá khoan dung, đấy, đấy là nơi con sâu xây chiếc tổ kinh tởm của nó: con vật ký sinh ngụ nơi nào mà kẻ vĩ đại có những xó xỉnh nhỏ bé lâm bệnh.
Đâu là chủng loại cao cả nhất của tính thể và đâu là chủng loại thấp kém nhất? Con vật ký sinh là chủng loại thấp kém nhất, nhưng chẳng phải kẻ thuộc chủng loại cao cả nhất lại nuôi dưỡng trong mình nhiều con vật ký sinh nhất hay sao?
Vì linh hồn có chiếc thang dài nhất và có thể xuống đến tận nơi thấp nhất, làm thế nào linh hồn đó không mang những con vật ký sinh nhiều nhất?
- linh hồn bao la nhất, có thể chạy nhảy, lang thang và lạc lối trong chính mình, linh hồn cần thiết, vì sự vui khoái mà lao mình vào sự ngẫu nhiên.
- linh hồn đang hiện thể, linh hồn lao thẳng vào dòng biến dịch; linh hồn sở hữu, linh hồn ước muốn đi vào trong ý chí và ước vọng.
- linh hồn tự chạy trốn chính mình để tự bắt gặp lại chính mình trong vòng tròn rộng nhất; linh hồn trí huệ vô song mà cơn điên đang cố sức thuyết phục với sự dịu dàng trìu mến khôn cùng,
- linh hồn tự yêu mến chính mình nhất, trong đó mọi sự đều có chỗ lên và chỗ xuống, cơn nước lớn và cơn nước ròng của chúng. Ồ! Làm thế nào mà linh hồn cao nhã nhất lại không mang theo những con vật ký sinh tệ hại nhất?
20
Hỡi các anh em, ta có tàn ác chăng? Ta bảo thật cùng các anh em: cái gì đã ngã xuống, thì phải xô đạp thêm cho ngã hẳn!
Tất cả những gì thuộc thời đại hôm nay đều đang rơi ngã, phân tán: ai muốn lưu giữ chúng lại? Riêng ta - ta muốn xô đạp thêm vào!
Các ngươi có biết nỗi khoái lạc xô lăn những tảng đá xuống những hố thẳm hiểm trở? Những con người thời đại hôm nay: kìa, hãy nhìn họ đang lăn xuống chiều sâu của ta! Hỡi các anh em, ta là một khai đề cho những tay chơi tuyệt diệu hơn! Ta là một gương mẫu! Hãy theo gương ta!
Nếu có kẻ nào mà các anh chị em không dạy được cho hắn bay bổng lên cao thì ít ra các anh em cũng dạy được cho hắn rơi ngã xuống nhanh hơn!
21
Ta yêu những kẻ dũng cảm. Nhưng là một tay kiếm giỏi, chưa đủ, cần phải biết đối thủ của mình là ai!
Thường khi kiềm chế mình lại và bỏ qua thì can đảm hơn: cốt để dành cho mình một kẻ thù xứng đáng hơn!
Các ngươi chỉ có những kẻ thù xứng đáng cho lòng thù hận nhưng chẳng hề có được kẻ thù xứng đáng với lòng khinh bỉ.
Các ngươi phải hãnh diện vì kẻ thù của mình: đấy là điều ta đã từng có phen giảng dạy cho các ngươi.
Hỡi các bạn ta! Các ngươi phải tự dành bản thân cho kẻ thù xứng đáng với lòng khinh bỉ. Các ngươi phải hãnh diện vì kẻ thù của mình: đấy là điều ta đã từng có phen giảng dạy cho các ngươi.
Hỡi các bạn ta! Các ngươi phải tự dành bản thân cho kẻ thù xứng đáng nhất của mình. Chính vì thế có nhiều kẻ thù mà khi chạm mặt họ, ta phải buông tay bỏ qua.
Nhất là bầy lũ tiện dân lúc nhúc, nói năng phát biểu ầm ĩ bên tai các ngươi về dân tộc, quốc gia.
Các ngươi đừng thèm để mắt nhìn đến những lý lẽ bênh vực hay lên án của chúng! Trong đó có nhiều sự chính xác và nhiều sự sai lầm. Kẻ làm khán giả nào chứng kiến phải đâm ra nổi giận.
Làm khán giả chứng kiến và đập đánh thật ra chỉ là một thôi. Vậy, các ngươi hãy đi vào rừng sâu và hãy để cho thanh gươm của các ngươi im ngủ!
Hãy bước theo con đường của mình! Và hãy để cho các dân tộc, các quốc gia đi theo con đường của chúng! - những con đường tăm tối trên đó chẳng lóe lên chút ánh sáng hy vọng nào!
Người chủ hiệu buôn phải ngự trị; nơi nào mà tất cả mọi sự đều lóe sáng thì đấy chỉ là vàng của tên chủ hiệu buôn! Đây không còn là thời gian của các vua chúa nữa: cái mà hôm nay được gọi là dân chúng thì không xứng đáng cho các vị vua.
Hãy nhìn xem kia! Giờ đây các quốc gia đó đang tự mình bắt chước những tên chủ hiệu buôn: chúng thu thập những lợi ích nhỏ nhặt nhất trong tất cả những đống rác tanh hôi.
Chúng rình dò, bắt chước lẫn nhau, đấy là điều chúng gọi là “giao hảo tốt đẹp với lân bang”. Ôi cái thời sung sướng xa xôi, tuyệt vời kia, khi mà một dân tộc tự nhủ: “ ta muốn làm chủ tể những dân tộc khác!”.
Bởi vì, hỡi các anh em, cái gì tốt đẹp nhất thì phải ngự trị; cái gì tốt đẹp nhất cũng nuôi ý muốn thống ngự trị vì! Và nơi nào có đạo lý giảng dạy khác với lời này, nơi đó không có gì tốt đẹp nhất.
22
Nếu bọn chúng có cơm ăn mà không phải tốn hao gì cả, thì quả là điều bất hạnh khôn cùng! Bọn chúng la hét đuổi theo những gì? Sự duy trì bọn chúng, đó là chủ đề duy nhất mà bọn chúng duy trì”. Vậy thì bọn chúng cần phải sống một cuộc đời cứng rắn khắc bạc!
Đấy là những con thú săn mồi: trong việc “cần lao” của chúng, cũng có cả sự bay lên; trong “lợi tức” của chúng, cũng có cả sự giảo quyệt! Chính vì thế bọn chúng cần phải sống một đời sống cứng rắn, khắc bạc!
Bọn chúng phải trở nên những con thú săn mồi tuyệt hảo nhất, tinh tế, giảo quyệt hơn, những con thú mang mặt người: bởi vì con người là con thú săn mồi tuyệt diệu vô song.
Con người đã học lấy cái đức tính từ con vật; chính vì thế, con người đã sống được cuộc đời cứng rắn khắc bạc nhất trong tất cả các loài thú.
Chỉ có những con chim là còn bay cao trên đầu người. Và nếu con người lại học bay được nữa thì hỡi ôi! Còn có chiều cao nào mà tính tham lam háu mồi của hắn lại không xông xáo bay vụt đến!
23
Ta muốn rằng đàn ông và đàn bà phải như thế đấy, đàn ông thì có khả năng chinh chiến, đàn bà thì có khả năng sinh nở, nhưng cả hai đều phải có khả năng nhảy múa bằng cả đầu óc lẫn chân tay.
Mỗi ngày qua đều xem như đã bị hư mất, nếu ít ra ta không nhảy múa lấy một lần. Và tất cả chân lý nào chẳng gây nổi nơi ta ít ra một tràng cười vang dội, thì đấy chính là sự sai lầm chứ không phải chân lý.
24
Hãy cẩn trọng đề phòng phương thức kết thúc những cuộc hôn nhân của các ngươi, hãy cẩn trọng đề phòng để đấy không phải là một kết thúc bậy bạ! Các ngươi đã kết thúc quá sớm: vì thế hậu quả là có một sự tan vỡ cắt đứt hôn nhân.
Chẳng thà phá vỡ hôn nhân còn hơn là uốn nắn cong queo và dối gạt! – Đây là điều mà một người đàn bà đã tỏ lộ với ta: “Quả thật, tôi đã phá vỡ những mối dây ràng buộc của hôn nhân, nhưng mà trước hết, chính những mối dây ràng buộc của hôn nhân đã phá vỡ tan tành con người tôi!”.
Ta đã thấy rằng những kẻ nào không xứng hợp với nhau thì cứ luôn luôn bị khêu động bởi sự trả thù tệ hại nhất: họ tấn công và thù hận tất cả mọi người chỉ vì họ không thể bước đi riêng biệt một mình được nữa.
Chính vì thế, ta muốn rằng những kẻ nào chánh tín, phải tự nhủ lòng: “Chúng mình yêu nhau: hãy coi chừng nuôi dưỡng sự trìu mến của chúng mình; biết đâu là hứa hẹn thề thốt của chúng mình chỉ là một lỗi lầm ngộ nhận?”.
- “Hãy cho chúng mình một kỳ hạn, một cuộc kết hợp ngắn ngủi để xem thử chúng mình có thể kết hợp lâu dài được không. Song đôi chung sống bao giờ cũng vẫn là một chuyện trọng đại!”.
Đấy chính là lời ta khuyên tất cả những người chánh tín. Tình yêu của ta dành cho Siêu Nhân cùng tất cả những gì phải đến sẽ ra sao, nếu ta khuyên nhủ và nói năng khác đi?
Các ngươi không phải chỉ việc sinh sôi nảy nở cho nhiều, nhưng phải nâng cao hồn lên. Hỡi các anh em, ước mong các anh em được giúp đỡ trong lãnh vực đó nhờ khu vườn diễm lệ của hôn nhân.
25
Kẻ nào đã sở đắc kinh nghiệm và những nguồn mạch nguyên sơ thì cuối cùng sẽ đi tìm những nguồn mạch tương lai và những nguồn suối mới.
Hỡi các anh em, chẳng bao lâu nữa là đến thời khai sinh những dân tộc mới, thời những nguồn mạch tinh khôi thì thào dào dạt trong những chiều sâu mới mẻ.
Bởi vì cơn động đất - cơn động đất đã vùi chôn biết bao suối nước, tạo nên biết bao cơn khát cháy họng - cơn động đất ấy cũng nâng lên ánh sáng những sức mạnh bên trong cùng những điều bí nhiệm.
Cơn động đất vén mở cho thấy những suối nguồn mới. Trong tai kiếp của những dân tộc thời cổ, những suối nguồn mới đã trào vọt ra chan chứa.
Và kẻ nào kêu thét lên: “Nhìn xem, đây là một suối nước cho nhiều kẻ chết khát một ý chí cho nhiều khí cụ”: - thì chung quanh kẻ đó đã tụ tập một dân tộc, nghĩa là một đám người muốn lao mình vào một cuộc thử lửa.
Kẻ biết chỉ huy ban lệnh là kẻ phải vâng phục - đấy là điều mà người ta đã cố gắng thử nghiệm. Hỡi ôi! Với cái giá phải trả bằng biết bao tìm kiếm, thử nghiệm biết bao thất bại, biết bao mưu định mới!
Xã hội loài người là một mưu định thí nghiệm, một sự tìm kiếm trường kỳ, đấy là điều ta giảng dạy cho các ngươi: xã hội ấy tìm kiếm kẻ ban lệnh chỉ huy!
Hỡi các anh em! Một mưu định thí nghiệm chứ không phải là một “khế ước”! Hãy đập vỡ, đập vỡ tan tành cho ta chữ đó, chữ của những tâm hồn hèn nhát và những kẻ nửa vời!
26
Hỡi các anh em! Đâu là nỗi nguy hiểm lớn lao nhất, đe dọa toàn thể tương lai con người? Há chẳng phải là nơi những người thiện hảo cùng những kẻ công chính hay sao?
Nơi những kẻ nói năng cảm nghĩ như thế này trong tâm hồn họ: “Chúng ta đã biết rõ cái gì là thiện hảo và công chính, chúng ta cũng sở đắc được nó; khốn cho những kẻ nào còn muốn tìm kiếm nơi đây!”.
Dẫu tội ác những kẻ hung ác gây ra có khủng khiếp đến mức nào đi nữa, thì tội ác do bọn người thiện hảo gây ra vẫn là một tội ác tai hại khủng khiếp nhất trong các tội ác!
Hỡi các anh em! Một ngày kia, có kẻ nào đó đã nhìn sâu vào tận đáy tâm hồn của bọn người thiện hảo và công chính, và đã bảo: “Đây là những tên Pha-ri-siên, những tên giả đạo đức”. Nhưng người ta chẳng hiểu ý chỉ của y khi thốt ra lời đó.
Những người thiện hảo và những kẻ công chính tự họ phải không hiểu nổi y: tinh thần họ bị tù hãm trong ý thức an bình của họ. Sự ngu xuẩn của những con người thiện hảo là một sự khôn ngoan không lường nổi.
Nhưng đây là sự thật: bọn người Pha-ri-siên giả đạo đức - Họ không có sự lựa chọn nào!
Những người thiện hảo nhất định phải đóng đinh hành hình kẻ sáng tạo nên đức hạnh của chính họ! Đấy là sự thật!
Trong khi đó một người khác khám phá ra xứ miền quê hương của bọn họ – quê hương, đất đai cùng tâm hồn của những người thiện hảo và những kẻ công chính, - kẻ đó lên tiếng hỏi: “Bọn người thiện hảo công chính thù ghét ai nhất?”. Bọn chúng thù ghét nhất là kẻ sáng tạo: kẻ sáng tạo phá vỡ tan tành những tấm bảng ghi những giá trị cũ. Kẻ sáng tạo là kẻ phá vỡ, bọn chúng liền gọi hắn là kẻ phạm tội phá vỡ luật hình.
Bởi những người thiện hảo không thể sáng tạo được: bao giờ họ cũng là khởi đầu cho sự kết thúc;
Bọn họ đóng đinh kẻ viết nên những giá trị mới trên những tấm bảng mới, bọn họ tự hy sinh tương lai cho bản thân mình, bọn họ đóng đinh hành hình toàn thể tương lai loài người!
Những con người thiện hảo bao giờ cũng vẫn luôn là khởi đầu cho sự kết thúc.
27
Hỡi các anh em, các anh em cũng đã hiểu ra lời này? Cùng những gì mà ngày nọ ta đã nói về “con người đê tiện” ?
Đâu là nỗi nguy hiểm lớn lao nhất cho tương lai con người? Há chẳng phải nơi những con người thiện hảo và những kẻ công chính sao?
Hãy đập vỡ, hãy đập nát cho ta những con người thiện hảo và những kẻ công chính! - Hỡi các anh em, các anh em đã hiểu rõ lời này?
Nguồn: Zarathustra Đã Nói Như Thế. Tác giả: Friedrich Nietzsche. Dịch giả: Trần Xuân Kiêm.
Nhà xuất bản Văn học, 2008.
|