Nhớ GS Trần Quốc Vượng (1934-2005) nhân 10 năm ngày mất của ông, các đồng nghiệp, bạn hữu, học trò của vị học giả có vị trí, tầm ảnh hưởng và sức khơi gợi lớn trong giới sử học nước nhà đã có buổi gặp gỡ tại Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (KHXH&NV) Hà Nội.

Tại đây trong cả ngày 17-8, đã diễn ra chương trình tọa đàm mang tên “Còn là tinh anh” với bốn phiên: “Theo dòng lịch sử”, “Việt Nam khảo cổ học”, “Văn hóa Việt Nam: Tìm tòi và suy ngẫm”, “Việt Nam: Cái nhìn địa – văn hóa”. Trường ĐHKHXH&NV Hà Nội, tiền thân là Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội, cũng là nơi GS Trần Quốc Vượng từng học tập, công tác, gây dựng, phát triển ngành khảo cổ học, ngành du lịch học cùng nhiều nội dung, chuyên đề đào tạo có ảnh hưởng lâu dài.

Theo các chủ đề này, các nhà nghiên cứu tại Trường ĐH KHXH&NV Hà Nội, Viện khảo cổ học, Hội khoa học lịch sử Việt Nam, Hội khoa học lịch sử TP Hồ Chí Minh… đã trao đổi, hồi tưởng và chia sẻ những ấn tượng, đánh giá chung quanh cuộc đời, sự nghiệp của GS Trần Quốc Vượng, một tên tuổi lớn không chỉ của Việt Nam.

Ông được đánh giá là người đi đầu đổi mới tư duy sử học, người khai sơn phá thạch ngành khảo cổ học Việt Nam, có mối quan tâm rộng lớn về nhiều vùng văn hóa, nhiều triều đại, nhiều vấn đề văn hóa, lịch sử nước nhà. Điều đó thể hiện qua các nghiên cứu của GS về triều Lý, triều Mạc, văn hóa Đông Sơn và thời kỳ Hùng Vương, lịch sử - văn hóa NamBộ, về mô hình mô hình quy hoạch vùng văn hóa Chămpa, về Việt Nam trong lịch sử - văn hóa Đông Nam Á, về lý thuyết mạng lưới trao đổi ven sông hay những nghiên cứu địa – văn hóa…

PGS.TS Lâm Thị Mỹ Dung đặt vấn đề: GS Trần Quốc Vượng có “Cặp mắt đại bàng” bao quát/xuyên thấu diễn trình lịch sử văn hóa miền trung. TS Nguyễn Quốc Tuấn nhận xét: Nhà sử học Trần Quốc Vượng là người rất sớm nhìn thấy tôn giáo ở Việt Nam là dòng chảy nội tại của lịch sử và văn hóa Việt Nam. GS.TS Nguyễn Quang Ngọc khẳng định: Nhà Hà Nội học Trần Quốc Vượng…

Bên cạnh đó, theo chia sẻ của nhiều chuyên gia như TS Nguyễn Tiến Đông, TS Đỗ Thị Thùy Lan, TS Vũ Thế Long, TS Lê Thị Liên…, nhiều gợi mở, ý kiến, quan điểm của GS Trần Quốc Vượng đã được các đồng nghiệp, học trò tiếp thu và phát huy trong quá trình nghiên cứu của mình.

Tại sảnh nhà E của trường ĐH KHXH&NV Hà Nội, nhóm sưu tầm Nguyễn Hữu Thiết, Ngô Vương Anh, Nguyên Công Khanh, Nguyễn Văn Kự… còn trưng bày ảnh và tư liệu “Dặm dài đất nước”. Những bức ảnh sinh động về những chuyến điền dã, khai quật của GS và những cuộc trao đổi với cán bộ, sinh viên… tại các địa bàn thuộc nhiều tỉnh thành của đất nước, càng cho thấy sức đi, sức làm việc và tâm huyết của ông đối với nghề nghiệp, với những bí ẩn kỳ thú của lịch sử và văn hóa nước nhà.

Dương Xuân

nhandan.com.vn