Tính đến 16:30 ngày 4-2-2020, có 20.664 ca nhiễm virus corona trên toàn thế giới, trong đó 427 ca tử vong (1 ở Philippines, 1 ở Hong Kong, còn lại ở Trung Quốc) và 664 ca được chữa khỏi.
Người đầu tiên cảnh báo đại dịch là Bác sỹ chuyên khoa mắt, tên là Li Wenliang.
Bác sĩ Li Wenliang, gửi một nhóm chat cùng trường Y, vào ngày 30/12/2019: “(Họ) bị cách ly trong phòng cấp cứu rồi”! “Sợ quá”, một người trả lời. “Dịch SARS quay trở lại à?” - ý nói tới đại dịch bắt nguồn từ Trung Quốc năm 2002 đã làm tử vong tổng cộng 800 người.
Ngay trong đêm, các quan chức y tế thành phố Vũ Hán gọi bác sĩ Li tới, hỏi vì sao ông đã chia sẻ thông tin đó. Ba ngày sau, ông Li buộc phải ký giấy thừa nhận đó là hành vi phạm pháp! Trong những tuần đầu, chính quyền địa phương & cảnh sát buộc các bác sĩ và những ai cố gắng cảnh báo đại dịch phải im lặng. Cảnh sát tuyên bố điều tra 8 người vì phát tán tin đồn…
Báo New York Times đã tái hiện diễn biến của 7 tuần quan trọng, từ khi xuất hiện ca bệnh đầu tiên đầu tháng 12, đến khi Vũ Hán bị phong tỏa, dựa vào hơn hai chục cuộc phỏng vấn với bác sĩ, quan chức và người dân Vũ Hán. Những lời kể cho thấy các quan chức địa phương đã tìm cách trì hoãn, không hành động ngay để kiềm chế mối nguy dù họ có đầy đủ thông tin.
Theo New York Times, ở những thời khắc quan trọng, các quan chức địa phương che giấu thông tin, cố gắng trấn an, để tránh sự lo lắng của công chúng, thay vì đối diện thẳng thắn với cuộc khủng hoảng vốn ngày càng nghiêm trọng.
Bí thư Thành ủy Vũ Hán Ma Guoqiang thừa nhận trong cuộc phỏng vấn ngày 31/1/2020 trên đài truyền hình nhà nước CCTV, giữa lúc mạng xã hội giận dữ về cách xử lý mang tính che giấu, chần chừ của giới chức thành phố:
“Ngay bây giờ, tôi cảm thấy tội lỗi, tiếc nuối và tự vấn bản thân”, ông Ma Guoqiang nói. “Nếu chúng ta có những biện pháp như bây giờ vào thời điểm đó, đại dịch có lẽ đã được giảm phần nào, và không đến mức như hiện giờ”.
11 triệu dân Vũ Hán không biết là cần phải bảo vệ mình. Thành phố đóng cửa chợ hải sản được cho là nơi bắt nguồn của virus, nhưng lại thông báo lý do là để sửa chữa. Ngay cả khi số ca nhiễm vẫn tăng, các quan chức liên tục tuyên bố không có ca mới.
“Không có hành động nào từ giới chức y tế Vũ Hán để báo động người dân về mối đe dọa”, Yanzhong Huang, nhà nghiên cứu y tế toàn cầu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), chuyên về Trung Quốc, nói.
Ca nhiễm đầu tiên xuất hiện đầu tháng 12, mà chi tiết tới giờ vẫn chưa rõ ràng. Đến khi chính quyền bắt đầu hành động vào ngày 20/1/2020, căn bệnh đã trở thành mối đe dọa xuyên quốc gia. Hơn một tuần sau, nó trở thành tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu, theo tuyên bố của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Ca tử vong đầu tiên xảy ra 9 ngày sau khi chợ bị đóng cửa là một người đàn ông thường đi chợ đó, tên Zeng, 61 tuổi. Hai ngày sau, chính quyền mới công bố ca tử vong này. Nhưng họ không đề cập chi tiết quan trọng để hiểu được quá trình phát tán của virus: vợ của ông Zeng bắt đầu có triệu chứng 5 ngày sau ông Zeng. Và bà chưa bao giờ tới khu chợ đó.
Giữ kín các ca lây từ người sang người trong 3 tuần
Cách chợ khoảng 30 km, các nhà khoa học ở Viện Virus học Vũ Hán, bao gồm Zheng-Li Shi, từng tham gia chống dịch SARS, đang nghiên cứu mẫu bệnh từ các bệnh nhân đầu tiên.
Trong khi công chúng còn chưa biết về virus, bà và các cộng sự nhanh chóng chắp nối thông tin, phát hiện ra virus này liên quan tới SARS. Cấu trúc gene của chủng virus corona mới cho thấy nó có thể cùng vật chủ là dơi.
Đại dịch SARS bắt đầu khi chủng virus corona lây từ dơi sang người thông qua con cầy hương, loài vật được nuôi và tiêu thụ một cách hợp pháp. Có khả năng chủng virus corona mới đây đã đi theo con đường tương tự, có thể đã đi qua chợ hải sản Hoa Nam hoặc một chợ khác.
Cùng thời điểm đó, bác sĩ Li và các chuyên gia khác ở Vũ Hán bắt đầu cảnh báo các đồng nghiệp. Lu Xiaohong, Trưởng khoa tiêu hóa bệnh viện thành phố số 5, nói với tờ China Youth Daily cách đây vài ngày rằng từ ngày 25/12, bà đã nghe thông tin căn bệnh lạ đã lây giữa các nhân viên y tế, tận ba tuần trước khi giới chức thừa nhận điều đó.
Lúc đó, bà không công khai điều mình biết, nhưng đã cố cảnh báo riêng một ngôi trường nằm gần khu chợ khác.
Cũng trong tuần đầu tháng 1, ở Viện Virus học Vũ Hán, bác sĩ Shi, người từng tham gia chống dịch SARS, đã tách được đoạn gene di truyền, đặt cho nó cái tên viết tắt 2019-nCoV, rồi công bố phát hiện của mình trên cơ sở dữ liệu công khai để giới khoa học mọi nơi có thể nghiên cứu.
Phát hiện này cho phép giới khoa học khắp thế giới nhanh chóng vào cuộc để nghiên cứu công cụ xét nghiệm virus.
Giữ tình thế nguy cấp, Thị trưởng Vũ Hán Chu Tiên Vượng lại dành thời gian để quảng bá các dự án y tế trong tương lai cho thành phố. Đây là mùa đại hội và không phải thời điểm nên để có tin xấu.
Vũ Hán cũng giữ kế hoạch tổ chức tất niên lớn cho 40.000 gia đình, sự kiện cho thấy giới lãnh đạo thành phố đã quá coi nhẹ đe dọa từ virus, theo một số nhà quan sát.
Trong khi đại hội diễn ra, giới chức y tế Vũ Hán mỗi ngày vẫn tuyên bố, sai với thực tế, rằng không có ca nhiễm mới, không có bằng chứng lây nhiễm từ người sang người, và không có nhân viên y tế nào bị nhiễm bệnh.
Người nộp đơn khiếu nại giấu tên cho biết mình là một bác sĩ ở Vũ Hán, và tường trình về số ca bệnh lạ bắt đầu từ ngày 12/1.
Nhưng những ca tử vong đầu tiên, cùng với việc phát hiện bệnh ở nước ngoài, buộc lãnh đạo cấp cao ở Bắc Kinh phải chú ý.
Ngày 18-01-2020, Bắc Kinh cử Chung Nam Sơn, chuyên gia dịch tễ học uy tín từng đóng vai trò cốt lõi đẩy lùi dịch SARS, tới Vũ Hán. Lập tức, giọng điệu trong các tuyên bố của lãnh đạo Vũ Hán nhanh chóng thay đổi. Một buổi họp của tỉnh Hồ Bắc kêu gọi các nhân viên y tế ưu tiên căn bệnh lạ này. Tài liệu nội bộ của Bệnh viện Công đoàn Vũ Hán cảnh báo nhân viên rằng virus corona có thể lây qua nước bọt.
Ngày 20/1, Tiến sĩ Chung Nam Sơn tuyên bố trên truyền hình quốc gia là chắc chắn virus corona lây từ người sang người. Tệ hơn nữa, một bệnh nhân đã lây bệnh cho 14 nhân viên y tế.
Ngày 31-01, Bác sĩ Li – khoa mắt- trong Bệnh viện Trung ương Vũ Hán, nhiễm bệnh từ bệnh nhân mà ông điều trị.
Vũ Hán có lệnh phong tỏa, người dân ở đây mới hiểu sự trầm trọng của dịch bệnh. Họ cố rời Vũ Hán qua sân bay, ga tàu trước hạn cuối vào sáng ngày 23/1. Bệnh viện đông người tới khám vì nghi đã nhiễm virus.
Nỗ lực cảnh báo từ những ngày đầu của bác sĩ Li không còn bị coi là phạm pháp.
“Có lẽ việc phòng chống và kiểm soát chủng virus corona mới hôm nay đã tốt hơn nếu công chúng đã tin vào các ‘tin đồn’ khi đó và bắt đầu đeo khẩu trang, có những biện pháp vệ sinh và tránh xa chợ bán động vật hoang dã”, phần bình luận của Tòa án Tối cao viết.
Bác sĩ Li 34 tuổi và có một con. Ông và vợ sắp có con thứ hai mùa hè này. Trả lời phỏng vấn New York Times qua tin nhắn, ông cho biết cảm thấy giận dữ vì các hành động của cảnh sát: “Nếu các quan chức đã công khai thông tin về dịch bệnh sớm hơn, tôi nghĩ đã có thể tốt hơn rất nhiều. Lẽ ra phải mở hơn và minh bạch hơn”.
CCTV dẫn lời Li Lanjuan, thành viên của hội đồng chuyên gia về virus corona thuộc Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, cho biết vì không có đủ bộ dụng cụ xét nghiệm ở Vũ Hán nên không phải ai cũng được xét nghiệm. Ông Li nói."Tại Vũ Hán lúc này, bệnh nhân không thể được phát hiện sớm, chẩn đoán sớm, cách ly sớm và điều trị sớm. Tôi hy vọng đất nước Trung Quốc có thể hỗ trợ thêm cho Vũ Hán".
Các chuyên gia y tế cho rằng số ca nhiễm virus corona ở Vũ Hán chỉ là “phần nổi tảng băng trôi”. Thực tế cao hơn nhiều con số công bố chính thức khi có nhiều trường hợp bệnh nhân không được chẩn đoán và ghi nhận. Bệnh nhân chỉ được xác nhận nhiễm bệnh sau hai lần xét nghiệm dương tính với chủng virus corona mới. Do thiếu bộ dụng cụ xét nghiệm, con số được công bố hiện nay có thể thấp hơn nhiều so với thực tế.
*
Vài nét về thành phố Vũ Hán
Là thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc, thành phố đông dân nhất ở miền Trung Trung Quốc. Vũ Hán nằm ở ngã ba sông Dương Tử và sông Hán (Hán Thủy), là trung tâm vận tải chính với hàng loạt tuyến đường sắt, đường bộ và đường cao tốc nối với các thành phố lớn trong Trung Quốc đại lục. Vì có vị trí then chốt trong giao thông nội địa, Vũ Hán được đặt tên "Chicago của Trung Quốc".
Trong thập niên 1920, Vũ Hán là thủ đô của chính phủ cực tả do Uông Tinh Vệ lãnh đạo chống lại Tưởng Giới Thạch, và sau đó là thủ đô năm 1937 trong cuộc chiến tranh kháng Nhật.
Vũ Hán hiện đang là tâm điểm chú ý của toàn thế giới vì là nơi khởi phát của dịch viêm phổi virus corona năm 2019–2020.
3000 năm trước đã có dân cư sinh sống ở đây. Vào thời nhà Hán, Hàm Dương là một cảng tấp nập. Thế kỷ III, các thành được xây dựng để bảo vệ Hàm Dương (206) và Vũ Xương (223), năm 223 được xem là năm thành lập Vũ Hán.
Năm 223, Hoàng Hạc lâu (黄鹤楼) được xây dựng trên khu Vũ Xương của sông Dương Tử. Thôi Hiệu, một nhà thơ nổi tiếng thời nhà Đường, đã thăm ngôi làng và viết bài thơ "Hoàng Hạc Lâu" nổi tiếng vào thế kỷ VIII, nhờ bài thơ này địa danh này đã nổi tiếng khắp Trung Quốc. Thành phố từ lâu được xem là trung tâm nghệ thuật (thi họa) và học thuật. Dưới triều nhà Nguyên (Nguyên-Mông), 600 năm trước đây, Hán Khẩu là một trong 4 thương cảng sầm uất nhất Trung Quốc.
Vào tháng 12, 2019, Vũ Hán trở thành tâm điểm và là nơi bùng phát bệnh viêm phổi Coronavirus mới, một bệnh tương tự như bệnh SARS, vốn còn gọi là virus Vũ Hán vì việc nhiễm virus được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố này. Sang tháng 1, 2020, giới chức thẩm quyền tại Vũ Hán đặt thành phố trong tình trạng cách ly "nhằm ngăn chặn tình trạng lây lan" chủng Coronavirus mới. Việc cách ly sẽ hủy bỏ mọi phương tiên vận chuyển công cộng đi và đến thành phố, ảnh hưởng đến việc vận chuyển đường không và đường sắt.
Vùng đô thị bao gồm 3 khu: Vũ Xương, Hán Khẩu và Hán Dương. Tên gọi Vũ Hán lấy từ tên của ba khu này.
Vũ Hán là một thành phố cấp phó tỉnh. GDP của Vũ Hán là 396 tỷ nhân dân tệ với GDP bình quân đầu người khoảng 44.000 nhân dân tệ (tương đương 6.285 đô la Mỹ) trong năm 2008. Vũ Hán hiện đang thu hút khoảng 50 công ty Pháp, chiếm hơn một phần ba của Pháp đầu tư tại Trung Quốc, nhiều nhất trong số các thành phố Trung Quốc.
Vũ Hán là một trung tâm quan trọng về kinh tế, thương mại, tài chính, vận tải, công nghệ thông tin, và giáo dục ở miền trung Trung Quốc. Các ngành công nghiệp chủ yếu của nó bao gồm quang-điện tử, sản xuất ô tô, sản xuất thép, ngành dược phẩm, sinh học kỹ thuật, công nghiệp vật liệu mới và bảo vệ môi trường. Wuhan Iron & Steel (Group) Co. and Dongfeng-Citroen Automobile Co., Ltd có trụ sở tại thành phố. Hiện có 35 cơ sở giáo dục bậc đại học ở đây, trong đó có Đại học Vũ Hán, Đại học Khoa học & Công nghệ Huazhong, thành phố có 3 khu phát triển cấp nhà nước, thành phố này xếp thứ 3 ở Trung Quốc về sức mạnh khoa học và công nghệ. Thành phố có 8 trường đại học và cao đẳng công lập, 13 trường cao đẳng và đại học khác.
*TP Vũ Hán nằm ở Tọa độ: 29°58′20″B 113°53′29″Đ
Bí thư thành ủy: Ngô Siêu. Thị trưởng: Vạn Dũng
Diện tích: 8.467,11 km2. Đô thị:1.557 km2 (601 mi2)
Dân số (2017): 8.718.700. Số thực tế: trên 11 triệu người.
Các chuyên gia y tế cho rằng số ca nhiễm virus corona ở Vũ Hán chỉ là “phần nổi tảng băng trôi”. Con số thực sự nhiễm nCoV lớn hơn gấp nhiều lần con số chính thức mà Trung Quốc công bố!
Theo Tân Hoa Xã, Bộ Chính trị Trung Quốc họp ngày 3-2, Tổng bí thư, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết việc kiểm soát đợt bùng phát dịch này sẽ “ảnh hưởng đến sự ổn định của toàn bộ nền kinh tế và xã hội cũng như sự mở cửa của Trung Quốc”.
Tổng hợp từ thông tin trên Internet.
TX.
www.trieuxuan.info
| 
