Cuốn sách được Hội Nhà văn Việt Nam và gia đình nhà thơ Phạm Tiến Duật ra mắt nhân dịp cả nước kỷ niệm 50 năm đường Trường Sơn (19-5-1959 – 19-5-2009), như một món quà tri ân với nhà thơ đã gắn bó tên tuổi cùng con đường huyền thoại. “Toàn tập Phạm Tiến Duật” là một công trình dày dặn với 1.200 trang sách in ấn công phu, thiết kế bìa độc đáo là nguyên mẫu chữ ký và chữ viết của nhà thơ Phạm Tiến Duật. Nhóm biên soạn do nhà thơ Đỗ Trung Lai làm chủ biên đã cố gắng tìm kiếm từng trang, từng dòng viết của nhà thơ Phạm Tiến Duật có trong mấy chục năm qua để đưa đến bạn đọc một cái nhìn toàn diện, đúng đắn về những cống hiến của ông trên các lĩnh vực thơ và văn xuôi; trong chiến tranh và khi hòa bình. Cuốn sách được chia làm 2 phần: Phần “Phạm Tiến Duật viết” gồm các sáng tác đã in và chưa in của Phạm Tiến Duật, cho thấy, nhà thơ đã vượt qua các đề tài cụ thể, trở thành một biểu tượng tinh thần của Trường Sơn chống Mỹ, một bảo tàng tươi rói về Trường Sơn anh hùng, một tấm gương soi về tâm hồn tình cảm của tuổi trẻ Việt Nam trong thời khắc lịch sử ấy. Những trang văn xuôi của ông cũng sắc sảo, đầy tình thương yêu. Mỗi con chữ ông viết sau chiến tranh hóm hỉnh, tràn đầy tình cảm và mãi là lửa, là tiếng cười, nước mắt thời của chúng ta. Phần “Viết về Phạm Tiến Duật” là những bài viết về nhà thơ với những góc nhìn khác nhau. Bên cạnh những bài viết sau khi ông lâm bệnh với âm hưởng chung là sự tiếc thương, cuốn sách còn có những bài viết về Phạm Tiến Duật từ trước, trong nhiều thời gian và hoàn cảnh khác nhau, hầu hết của các nhà nghiên cứu lý luận phê bình chuyên nghiệp, nên mang tính khách quan, dấu ấn thời gian, tính học thuật nhiều hơn. Đây cũng là tư liệu tốt cho tác giả, bạn đọc và những người nghiên cứu sau này.

Nhà thơ Đỗ Trung Lai cho biết: mặc dù nhóm biên soạn đã hết sức cố gắng, nhưng chắc sẽ không tránh khỏi có bài thơ, bài viết của Phạm Tiến Duật bị bỏ sót, cũng như không thể đăng tất cả những gì nhóm biên soạn nhận được. Bên cạnh đó, có một vài điều cần được thông tin với bạn đọc: Một số trang viết về tiểu sử Phạm Tiến Duật có nhắc đến tập thơ “Nhóm lửa” của ông, nhưng nhóm biên soạn đã dày công tìm kiếm ở Thư viện Quốc gia, Thư viện Quân đội, thư viện địa phương, bạn bè và gia đình nhà thơ, nhưng không ai có, cũng như không ai biết đến tập thơ này. Do vậy, có thể, “Nhóm lửa” chỉ là một dự định của nhà thơ, cũng có thể là do người viết tiểu sử Phạm Tiến Duật có sự nhầm lẫn. Vì thế, đành tạm coi “Nhóm lửa” là mảng “trắng” trong toàn tập lần này. Tương tự, trường ca “Những vùng rừng không dân” cũng chưa thể biết được nhà thơ Phạm Tiến Duật đã hoàn thành chưa, hay hiện đang nằm ở đâu, nên vẫn được coi là một nghi vấn.

 Với niềm trân trọng tác giả của “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây”, cuốn “Toàn tập Phạm Tiến Duật” đã nhận được sự động viên cả về vật chất lẫn tinh thần của nhiều đơn vị, cá nhân: Báo CAND, Hội Nhà văn Việt Nam, NXB Hội Nhà văn Việt Nam, Bộ Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn, Nhà in QĐND 1, Báo QĐND, Báo Hà Nội mới, Tổng Công ty bay dịch vụ Việt Nam v.v… Hội Nhà văn Việt Nam, NXB Hội Nhà văn Việt Nam và nhóm biên soạn quyết định tặng toàn bộ số sách in cho gia đình nhà thơ và coi đó là món quà tri ân, tri âm với một thi sĩ được đông đảo công chúng yêu mến.

Tại buổi lễ, các nhà thơ Hữu Thỉnh, Đỗ Chu, Nguyễn Chí Trung… đều đánh giá cao cống hiến của nhà thơ Phạm Tiến Duật: Sự nghiệp thi ca của Phạm Tiến Duật là một giá trị kỳ lạ của tài năng văn hóa, có ý nghĩa đặc biệt trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Nếu thiếu đời thơ thẳm sâu của ông, hẳn lịch sử con đường Hồ Chí Minh sẽ thiếu một điều lớn lao để chiêm nghiệm. Vì thế, cuốn sách ra đời được coi như một sự kiện văn học của năm 2009 và là một cử chỉ của Hội Nhà văn Việt Nam, của gia đình trong dịp đại lễ 50 năm đường Trường Sơn. Bà quả phụ nhà thơ Phạm Tiến Duật và các con đã tặng tác phẩm “Toàn tập Phạm Tiến Duật” cho Hội Nhà văn Việt Nam và các nhà tài trợ.

Thanh Hằng

 Nguồn: hoinhavanvietnam.vn