Điều làm tôi khâm phục nhất ở Beckett là ông luôn sẵn sàng hỏi ngược lại các vấn đề mà hầu hết mọi người đều cho là điều tất yếu.
Tôi luôn đọc rất nhiều, chủ yếu là tiểu thuyết. Hiện tại, với 3 con trai, tôi chỉ có thể đọc nhanh một chương, một vài trang. Tuy nhiên gần như không có đêm nào tôi đi ngủ mà không đọc vài trang sách mà tôi đang đọc dở.
Vậy nên tôi rất cảm phục những tác giả đã viết những cuốn sách mà bạn có thể trở lại đọc tiếp chúng bất kì đêm nào, từ năm này qua năm khác. Họ thật là vĩ đại, và Samuel Beckett là một trong số đó. Lần đầu tiên tiếp xúc với Beckett là khi tôi đang học ở Minnesota và tôi tham gia vào sản xuất cuốn “Krapp’s Last Tape” (Cuốn băng cuối cùng của Krapp). Khi đó tôi rất ấn tượng với cách Beckett làm việc. Ông luôn trông rất ấn tượng – với cái mũi khoằm, mắt nhìn chăm chăm vào camera – và ông có một dáng vẻ khắc khổ, dù ông còn trẻ.
Kể từ đó tôi đọc “Waiting for Godot – Chờ Godot” – tất nhiên là đọc hàng trăm lần. Mỗi lần tôi đọc lại tác phẩm của Beckett ông dường như “nổi loạn” hơn, và tác phẩm của ông làm tôi trăn trở hơn trước. Ý tưởng nổi loạn rõ nhất trong Godot, đó là cuộc sống là chuỗi những hoạt động vô nghĩa.
Điều làm tôi ngưỡng mộ nhất ở Beckett là ông luôn sẵn sàng chất vấn, trăn trở với những điều mà chúng ta cho là hiển nhiên. Lật ngược vấn đề như vậy là rất nguy hiểm, bởi vì nếu như những truyền thống và ý nghĩa chúng ta cho là đúng từ trước đến nay bỗng trở nên sai, chúng ta sẽ phải làm gì?
Nhưng thừa nhận sự vô nghĩa cũng có tính hài hước trong đó, và không có gì ngạc nhiên khi có rất nhiều chuyện hài trong số những fan của Beckett. Sức hút của ông thể hiện ở sự thẳng thắn, chân thật của tác phẩm nhưng bất ngờ trong hướng đi của truyện. Ông làm cho bạn thấy rằng bạn hiểu những gì ông nói, mặc dù nếu giải thích những hàm ý đó sẽ tốn rất nhiều câu chữ. Thẳng thắn và nổi loạn – không thể nào có thể nhàm chán tác phẩm của Beckett.
Nguồn: Nick Clegg. guardian.co.uk, Friday 30 April 2010 22.00 BST
Người dịch: Phạm Thành Hiền Thục.
Giảng viên Đại học Ngoại thương tại TP HCM, đang học cao học tại University of Queensland, Brisbane, Queensland, Australia.
www.trieuxuan.info
