Thăng Long - Hà Nội 1.000 năm tuổi, lại được UNESCO công nhận di sản văn hoá thế giới, thật là niềm tự hào to lớn của đất nước ta, nhân dân ta.

Kỷ niệm trọng thể đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội (sau đây nói tắt là đại lễ) là hết sức cần thiết, để hun đúc thêm lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc, tạo thêm sức mạnh và sự phấn chấn cho toàn dân để tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, đồng thời tăng thêm tình cảm của bạn bè năm châu đối với đất nước ta. Tuy nhiên, cần nhìn lại cung cách tổ chức đại lễ, với tinh thần thực sự cầu thị, để làm cho đất nước và con người VN ta tiến bộ hơn, văn minh hơn.

Đại lễ là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đã được chuẩn bị từ vài năm trước. Nhưng nội dung, quy mô như thế nào, mức độ ra sao, cách thức thể hiện thế nào và nhất là sự tốn kém về sức người, về tiền bạc, thời gian, cần phải được cân nhắc cho kỹ lưỡng, trong điều kiện về kinh tế - xã hội và thời tiết  của đất nước ta. Đại lễ thật là “hoành tráng” - sự hoành tráng chưa từng thấy trong các lễ hội lớn của nước ta từ bao nhiêu năm nay. Nhưng có cần tới mức “hoành tráng” như thế, chưa kể chất lượng của sự “hoành tráng” ấy để lại gì cho mọi người và khách nước ngoài?

Đại lễ diễn ra sau nhiều tháng có nghị quyết của BCT về việc tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn, trên tinh thần giảm quy mô, mức độ, tần số và nhằm tiết kiệm thời gian, công sức và tiền bạc của đất nước và nhân dân. Thế nhưng, đại lễ đã làm ngược lại! Chỉ nêu ra đây những khiếm khuyết cơ bản. Trước hết là thời gian diễn ra 10 ngày là quá dài. Đấy cũng là mức kỷ lục về sự “hoành tráng”(?), đáng được thế giới ghi vào sách kỷ lục! Vì diễn ra tới 10 ngày, nên phải cố bày ra nhiều việc, nhiều tiết mục, nhiều công trình, nhiều địa điểm, cho nên nó loãng, nội dung nhiều cái diễn ra nhàn nhạt, đơn điệu, lặp lại. Cụ thể như việc trình diễn áo dài ở đền Ngọc Sơn (ở Festival Huế, chúng ta đã làm rất nhiều lần và rất có ấn tượng); rồi các tiết mục về rồng (Trung Quốc và nhiều nước Đông Nam Á cũng có rồng); các tiết mục văn nghệ (ca nhạc và múa); rồi trình chiếu các bộ phim xứ ta mới ra lò v.v...

 Sự vơ bèo vạt tép các tiết mục, các cảnh trí tất yếu phải xảy ra. Một điều nữa là: Để diễn ra được 10 ngày, nhưng phải chuẩn bị vô cùng nhiều công sức, thời gian, tiền bạc của đất nước và nhân dân. Tập luyện kéo dài và rất tốn sức lực, dẫn đến sự mệt mỏi cho các thành viên tham gia, nhất là các thiếu nhi. Hà Nội quá “hoành tráng” kỷ niệm đại lễ, với bao nhiêu thứ vui thú, hấp dẫn tưng bừng, mà miền Trung bị ngập lụt, tất nhiều người không khỏi lo âu, ngậm ngùi cho khúc ruột miền Trung. Đành rằng đây là thiên tai, là sự bất thường; nhưng kỷ niệm đại lễ không nên kéo dài, dù ban tổ chức đã có ý lo toan về thời tiết. Bên cạnh đó, tổ chức đại lễ quá kéo dài, bày vẽ quá nhiều sự việc, tiết mục và điểm vui chơi, cho nên tình trạng ùn tắc đường, tai nạn giao thông, nạn “chặt chém” thả cửa ở các quán xá, nhà hàng và các bãi trông xe, cùng những vụ việc mất trật tự - an toàn xã hội khác càng diễn ra nghiêm trọng...

Đại lễ... vô tình lại chứng tỏ dân đức và dân trí của đa số người xứ ta rất yếu kém. Tôi nói thật: Dân trí và dân đức ấy chẳng tương xứng với 1.000 năm “văn hiến”. Nhiều cảnh tượng bát nháo, vô học, kém cỏi về dân trí và dân đức được dịp “phô ra” trong 10 ngày đại lễ! Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng – Trưởng ban Chỉ đạo đại lễ - không thể nào vào được sân Mỹ Đình đêm kết thúc đại lễ, vì cảnh tượng quá hỗn loạn đã chứng minh cho điều này. Sân Mỹ Đình tan hoang sau đêm cuối cùng của đại lễ, cũng là một dẫn chứng tiêu biểu.

Bao trùm lên đại lễ là sự quá lãng phí, quá tốn kém sức người, thì giờ và tiền bạc của đất nước và nhân dân. Nói cách khác, nó là bệnh phô trương hình thức quá đáng. Đừng nghĩ cứ nhìn thấy vẻ mặt hiếu kỳ của người xem, rồi phỏng vấn thì người trong nước và nước ngoài đều nói hay, nói tốt cả; nhưng sau đó là cái gì? Ở các nước giàu có và văn minh trên thế giới, có khi nào người ta làm rùm beng lên về một sự kiện đáng vui mừng của đất nước họ đến mức quá đà và phô trương như ở ta?

Đào Ngọc Đệ (Giảng viên đại học tại Hải Phòng)

laodong.com.vn