Nhớ lại cái ngày Hội Văn học Nghệ thuật phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật để phát triển hội viên, tôi tự hào vì vùng đất mới Dak Nông có một cây bút văn xuôi cứng cáp như vậy (lúc đó tôi là chi hội trưởng văn học). Chẳng lẽ chuyện lại có thật đang xảy ra với Lê Thuỷ hiện đang là trưởng ban biên tập Tạp chí Văn nghệ Nâm Nung. Tôi vô cùng bàng hoàng cầm trong tay các bản truyện ngắn đối chứng giữa hai tác giả một nội dung. Đó là truyện ngắn Bóng Kơ-nia đổ dài đăng trên Tạp chí Nâm Nung số tháng 8 năm 2008 của Lê Thuỷ lại giống từ đầu đến chân truyện ngắn cùng tên của tác giả Dương Bình Nguyên trên Việt-Nam thư quán.Net đến thế (để nguyên cả tít lẫn nội dung). Không những vậy, số tháng 10 năm 2008 truyện ngắn Miền huyền thoại của tác giả Lê Thuỷ, lại tiếp tục “trùng” nội dung truyện ngắn Miền đất hoa vàng cũng của tác giả Dương Bình Nguyên. Trên tạp chí Văn nghệ quân đội số tháng 6/2006 đăng truyện ngắn dự thi của Hoài Hương với tựa đề Trong tim tôi có một vị tướng lại cũng chuyến thành truyện ngắn của Lê Thuỷ đăng trên tạp chí Nâm Nung số 59 tháng 4/ 2010; nội dung không thừa một chữ, chỉ có cái tít khác đi Một lần và mãi mãi. Truyện ngắn Vết chân ngựa trên đường mòn của tác giả Đỗ Bích Thuý chuyển sang tạp chí Nâm Nung số tháng 10/ 2010 thành Vết chân trên đường mòn của Lê Thuỷ. Theo phán đoán của nhiều người thì con số tác phẩm “trùng nội dung” đó có thể chưa dừng lại ở con số ấy.

Anh Lê Thắng, phóng viên Đài Phát thanh truyền hình Dak Lak là người khiêm tốn, gặp tôi anh liền cởi mở tâm trạng: “Trước đây có lần đọc tạp chí Nâm Nung tôi rất thích truyện ngắn Bóng Kơ-nia đổ dài và mến phục tài năng tác giả nữ này. Một lần tôi có bài viết liên quan đến cây Kơ-nia mới tìm trên mạng thì gặp Bóng Kơ-nia đổ dài nhưng lại là truyện ngắn của tác giả Dương Bình Nguyên. Không hiểu thực hư tôi đã viết thư gửi xuống Dak Nông, được Ban Tuyên giáo có công văn trả lời, còn Hội Văn học Nghệ thuật và tạp chí vẫn im lặng…”. Làm sao lại có sự im lặng này? Đã không ít người đặt câu hỏi về phía trách nhiệm của lãnh đạo Hội VHNT và tạp chí, người chịu trách nhiệm chính trong sự việc này.

Nhưng điều làm tôi ngạc nhiên hơn đó là sự phản ứng của đồng chí Chủ tịch Hội Văn nghệ Dak Nông khi cầm lá thư của một độc giả tên Thắng gửi tới, đồng chí cho rằng đây là một âm mưu bôi nhọ danh dự cô Thuỷ cũng như của Hội. Vì lẽ đó, tôi đành phải truy xét làm rõ thực hư. Thật đau lòng khi tôi có thêm trong tay số liệu đối chứng khác do người có trách nhiệm ở Hội cung cấp. Đó là truyện ngắn Tiếng gọi lưng chừng dốc của Phạm Duy Nghĩa, trở thành Tôi gọi tôi lưng chừng dốc của Lê Thuỷ in Nâm Nung và (tập xét hỗ trợ sáng tạo). Mùa hoa Pơ lang cuối cùng của Hoàng Thanh Hương trong tập truyện Lạc giữa lòng Mường trở thành Mùa hoa pơ lang rực đỏ của Lê Thuỷ (trong tập xét hỗ trợ sáng tạo 2010). Người đàn bà đập áo trên sông Ba của Dương Bình Nguyên trở thành Những người đàn bà đập áo trên sông Se-rê-pok của Lê Thuỷ (hỗ trợ sáng tạo 2008). Ở nơi rừng thẳm của Đỗ Tiến Thuỵ, được cóp từng đoạn lắp ghép thành Dưới bóng cây Kơ nia của Lê Thuỷ.

Chuyện trộm cắp ai cũng căm ghét, bởi đó là mồ hôi công sức của mình bị người khác ngang nhiên “nẫng” đi không xót sao được. Việc ăn trộm sản phẩm trí tuệ còn tệ hại hơn. Tôi lại gọi điện cho Lê Thuỷ và Lê Thuỷ nói với tôi: “Em mệt mỏi lắm anh à, những truyện ấy là của em viết, em không biết những tác giả kia là ai, còn ai muốn nói thế nào cũng được!” Vậy là Thuỷ không có chuyện đạo văn. Tôi gặp đồng chí Hoàng Văn Vân, Phó Ban Thường trực Ban Tuyên giáo, đồng chí cho biết Ban đã nhận được thư phản ánh của độc giả Thắng và đã có công văn trả lời. Còn chưa thấy có tác giả nào gửi đơn thư khiếu nại, nếu có chúng tôi sẽ xử lý…”. Như vậy Ban Tuyên giáo đã làm đúng chức trách của mình. Tôi liền chuyển thông tin này cho báo điện tử Hội Nhà văn.

Sau khi báo điện tử Hội Nhà văn đưa tin, tác giả Hoài Hương đã kêu ai oán trên mạng, nhiều độc giả quan tâm vô cùng căm phẫn đã có lời bình: “Tác giả nữ này nghĩ rằng mình ở vùng cao, ít ai đọc tạp chí của họ nên tác giả thoải mái lấy truyện của người khác “chế biến” qua loa hoặc chả cần gia công gì thêm cứ đem đăng…”. Với những chứng cớ thế này tôi không thể biện minh cho cây bút tôi từng ngưỡng mộ. Nhưng lương tâm của người sáng tác ai không nhận biết được giá trị đứa con tinh thần của nhà văn đã phải “mang nặng đẻ đau” bị người khác ngồi mát nhận con mình.

Có thể không ai đọc và biết hết những tác phẩm của các nhà văn trong nước, nhưng ít nhất những nhà văn nổi tiếng và tác phẩm hay thường được người ta quan tâm. Lãnh đạo Hội VHNT tỉnh Dak Nông, Tổng biên tập tạp chí Nâm Nung cũng như Chủ tịch hội đồng nghệ thuật của Quỹ hỗ trợ sáng tạo hàng năm liệu có biết tới các nhà văn trong số tác giả từng có tác phẩm được cô Lê Thuỷ thay tên in trên tạp chí?!

Sự việc được dư luận lên án người đạo văn, nhưng với người tiếp tay liệu có chịu trách nhiệm? Câu hỏi dư luận công chúng đặt ra đang chờ đợi trả lời từ các cơ quan chức năng.

Nguyễn Liên

6 Responses to “VỤ ĐẠO VĂN Ở ĐĂK NÔNG”

09/04/2011 Nhà báo Dương Bình Nguyên:

(trích)

Thực ra tôi biết chuyện này trước khi những thông tin về chuyện Lê Thủy có viết truyện giống truyện ngắn của tôi. Một cô gái ở Sở Văn hóa Đắc Nông có gọi cho tôi và nói về trường hợp này. Thoạt tiên tôi thấy hơi… buồn cười. Tại sao đến thời đại internet bùng nổ đến như vậy mà người ta vẫn còn làm những chuyện này, bởi vì trước sau gì mọi người cũng sẽ biết thôi. Sau đó khoảng 3 ngày thì cô Lê Thủy này gọi điện cho tôi và nói muốn gặp tôi để trình bày, rằng là cô ấy viết không hề giống như truyện của tôi mà người ta cố tình làm hại cô ấy. Tôi có nói rằng, hiện tại tôi chưa đọc những gì cô ấy viết nên tôi không bình luận và tôi sẽ không liên quan đến chuyện nội bộ của cơ quan Lê Thủy. Nhưng nếu được, hãy gửi cho tôi truyện ngắn mà Lê Thủy viết. Lê Thủy hẹn tôi vào cuối tuần sẽ xuống Sài Gòn gặp, nhưng sau đó thì cô ấy không liên lạc nữa. Chuyện tôi nghĩ là dừng ở đó và tôi thực sự nghĩ nó không đáng gì nên tôi cũng không muốn hỏi thêm. Nhưng tôi cảm thấy bị xúc phạm (nếu như những gì được đăng tải trên trang web của Hội Nhà văn là đúng những lời cô ấy nói) khi Lê Thủy dám nói rằng, cô ấy viết những truyện ngắn này trước cả tôi và nhận những truyện ngắn này là của mình. Làm sao những gì là tim óc của tôi lại có một người biết trước và viết ra trước?

Tôi cảm thấy buồn, không phải vì cô ấy đạo văn của tôi, mà vì cách cô ấy ứng xử khi hành vi đó bị phát giác. Thực ra trước khi được đăng tải trên trang Việt Nam thư quán (vietnamthuquan.net) thì truyện ngắn “Bóng Kơ nia đổ dài” và “Miền đất hoa vàng” cùng khoảng hơn 20 truyện ngắn của tôi cũng đã được đăng tải trên các tờ báo Trung ương. Và “Bóng Kơ nia đổ dài” được giải thưởng của cuộc thi truyện ngắn “Tầm nhìn thế kỷ” của báo Tiền phong năm 2001. Sau đó, tôi đã đưa vào sách “Hoa ẩn hương” xuất bản năm 2003 và “Giày đỏ” xuất bản vào tháng 7 năm 2007. Tôi viết 2 truyện này vào năm 2001, khi tôi đang đi thực tập tại huyện Iagrai, tỉnh Gia Lai. Khi tôi viết những truyện này, rất nhiều bạn bè trong trường Đại học An ninh của tôi đã đọc và họ cảm thấy rất thú vị. Vì đó là những gì đã diễn ra nơi chúng tôi đang thực tập.

Tôi nghĩ, cô ấy nên xin lỗi những người đã tin tưởng vào cô ấy!

miso 09/04/2011 Nhà văn Đỗ Bích Thúy:

(trích)

Tôi cảm thấy choáng váng. Và cứ thường trực một câu hỏi: Tại sao người ta có thể hành động như vậy? Điều gì khiến họ nẫng nguyên một cái truyện ngắn của người khác, thay mỗi cái tên truyện, còn từ dấu chấm dấu phẩy vẫn để nguyên, rồi điền tên mình vào? Chắc không phải vì nhuận bút rồi, vì nhuận bút một cái truyện ngắn chẳng đáng là bao. Chẳng lẽ chỉ vì họ muốn trở thành nhà văn bằng con đường ngắn nhất? Chịu, không trả lời được.

Đây có thể gọi là “cãi chày cãi cối”, cãi lấy được. Vì không thiếu gì cách để ngay bạn đọc cũng có thể chứng minh tác phẩm A,B,C là của ai, đơn giản như đó là tác phẩm đã xuất hiện rất lâu trước đó, hoặc giả như người viết nó đã định hình được một phong cách. Văn chương có thể ảnh hưởng của nhau, nhưng giống nhau đến từ dấu chấm, dấu phẩy thì không bao giờ có.

Người sáng tác mà lại đi ăn cắp tác phẩm của người khác thì điều đầu tiên là họ có lỗi với chính bản thân họ, với người đã sinh ra họ, hi vọng họ trưởng thành với một nhân cách trong sạch, sau nữa là họ có lỗi với bạn đọc. Nhất là những bạn đọc đã bắt đầu cảm thấy trong họ lấp lánh một tài năng, bắt đầu yêu quý và mong chờ được đọc tác phẩm của họ. Khi họ xin lỗi bạn đọc, tự đính chính về sự sai lầm trong “sáng tạo” của mình, thì tôi có thể bỏ qua.

Người nào đó đạo văn có thể qua mắt ban biên tập nhưng không thể qua mắt được bạn đọc, sớm muộn gì cũng bị phát hiện. Mà đã bị phát hiện thì không bao giờ được tha thứ.

miso 09/04/2011 Nhà văn Hoài Hương:

(trích)

Việc “đạo văn” thì Hoài Hương (HH) đã bị là nạn nhân nhiều lần, nhưng chỉ là ở những bài báo viết về văn hóa nghệ thuật, còn “đạo” cả một truyện ngắn như thế này thì HH chưa bao giờ nghĩ sẽ có một ngày mình là nạn nhân vì thấy mình chỉ là cây viết bình thường không phải nổi tiếng gì.

Lê Thủy ở Nâm Nung có lẽ là ngây thơ một cách hồn nhiên nghĩ rằng ở Đăk Nông (xa xôi) không ai phát hiện ra việc “đạo văn” 100% như thế này.

Chỉ biết cười với sự “cùn” của họ mà thôi. Còn để chứng minh xem tác phẩm thuộc của ai, trong trường hợp của HH, thì không có gì khó, vì truyện của HH có nguyên mẫu và thời gian viết (cũng như nguyên bản và bản được biên tập) thì nhà văn Nguyễn Đình Tú (Trưởng ban văn xuôi tạp chí Văn nghệ Quân đội) làm nhân chứng cho HH.

HH cần một lời xin lỗi từ phía người “đạo”, để xác nhận quyền sở hữu hợp pháp tác phẩm của HH với bạn đọc.

miso 09/04/2011 Nhà văn Hoàng Thanh Hương:

(trích)

“Mùa pơ lang cuối cùng” tôi viết xong năm 2009, đăng trên Tạp chí Văn nghệ Gia Lai, Tạp chí Văn hóa các DTTS VN. Lê Thủy cố tình lấy nó làm của mình, điều này thật không nên, tôi cảm thấy rất tiếc cho cô ấy khi khởi đầu nghề viết bằng những hành động thiếu suy nghĩ như thế.

Tôi có đầy đủ chứng cớ khẳng định tác phẩm là của mình chứ, khi cần phải đối chứng tôi có thể chứng minh Lê Thủy là người đạo văn. Dĩ nhiên là tôi rất không vui rồi và ái ngại cho cô ấy.

Người cầm bút mà không ý thức được đạo đức người cầm bút thì không xứng đáng làm người cầm bút, chưa nói đến việc họ làm vẩn đục sự trong sáng và cái đẹp của văn chương. Theo ý HH, nếu họ không biết xin lỗi, nhận khuyết điểm và tự mình khẳng định mình một cách chân chính thì tốt nhất hãy xem họ như một kẻ ăn cắp- là tội phạm, mà chiếu theo luật hình sự VN thì đó là một hành vi xâm phạm tài sản của cá nhân người khác, sẽ có những mức độ án phạt phù hợp.

miso 09/04/2011 Nhà văn Phạm Duy Nghĩa:

(trích)

“Đạo văn” là việc làm hết sức dại dột. Bởi “đạo” một sản phẩm vật chất thì có thể lọt lưới chứ “đạo” những sản phẩm văn hóa tinh thần sớm muộn thế nào cũng bị phát hiện, nhất là trong thời đại thông tin với sự tràn ngập báo in, báo mạng và số lượng lớn người đọc, người truy cập hiện nay. Một việc, một người nhưng có hàng triệu con mắt soi vào. “Lưới trời lồng lộng”, làm sao thoát được.

Nhà văn Phạm Duy Nghĩa: Tác phẩm đăng tải vào thời gian nào, đã có tờ báo/ tạp chí/ cuốn sách in tác phẩm đó còn được lưu giữ làm bằng chứng. Trong trường hợp tác giả hoàn thành tác phẩm đã lâu nhưng công bố muộn, thì còn bản thảo, tuy nhiên việc “điều tra” truy xét đến ngọn nguồn như vậy không thật cần thiết nếu không phải trường hợp một tác phẩm lớn, nổi tiếng, tôi nghĩ vậy. Là tác giả bị “đạo”, nếu không muốn tranh cãi thì chấp nhận sự bực mình một chút vậy.

Điều này liên quan đến pháp luật và các cơ quan chức năng. Tôi chỉ xin mọi người lưu ý thêm đến trường hợp các tác phẩm có sự giống nhau do ngẫu nhiên, do trùng hợp ý tưởng hoặc chi tiết, hay sự ảnh hưởng vô thức – một điều rất dễ xảy ra trong thời đại có quá nhiều người viết hiện nay. Hiện thực đời sống dù mênh mông vẫn là hữu hạn, mà người khai thác nó thì nhiều, nên chẳng may giẫm phải chân nhau là chuyện bình thường. Nếu xác minh được trường hợp này, thì tránh được oan ức.

Khi nhận và biên tập bài của cộng tác viên gửi đến, ngoài vấn đề hàng đầu là chất lượng tác phẩm, tôi còn quan tâm xem chủ nhân của nó là ai. Tác phẩm, công trình của một nhà văn nổi tiếng hay một nhà nghiên cứu có uy tín, tất nhiên độ tin cậy (về nguồn gốc, lai lịch) sẽ cao hơn so với tác phẩm của một người vô danh. Một đòi hỏi nữa đối với người biên tập là phải đọc nhiều, cả văn học trong nước và thế giới, để khả năng phát hiện ra những “đạo chích” sẽ cao hơn, tuy rằng sự đọc của mỗi con người cũng chỉ là hữu hạn.

ngoc 09/04/2011 Nên loại bỏ người đàn bà này khỏi giới văn chương, tư cách thế này thì viết lách cái gì?

nguyentrongtao.org