Năm 1972, tôi là sinh viên năm thứ ba ngành Ngữ Văn Đức, trường Đại học Tổng hợp Karl Marx, Cộng hòa dân chủ Đức. Trong dịp nghỉ đông cùng sinh viên Việt Nam đang học tiếng Đức ở Học viện ngoại ngữ Herder, một số bạn nói với tôi là rất muốn biết truyện cổ tích Đức. Tháng 5 năm 1974, tôi đi dịch cho Đoàn thể dục thể thao thiếu niên Việt Nam sang thi đấu ở CHDC Đức. Nhà báo Xuân Phương làm Trưởng đoàn. Tình cờ năm 1979 tôi gặp lại chị Xuân Phương ở thành phố Hồ Chí Minh. Lúc này chị Xuân Phương làm ở báo Khăn quàng đỏ. Chị bảo tôi dịch một ít truyện cổ Grimm để đăng báo. Báo đăng được một số kỳ. Sau đó tôi gom những truyện đã đăng trên báo và một số truyện đã dịch xong để in thành sách. Tổng cộng là 32 truyện. Lúc này Nhà xuất bản Măng Non mới thành lập. Bản thảo được chấp nhận. Năm 1982 xuất bản tập 1. Nhà xuất bản hối thúc tập 2, nhưng bản gốc đưa cho biên tập viên bị mất! Trong lúc lúng túng không biết tìm đâu ra thì chị Vũ Thị Dậu cho mượn bản Truyện cổ Grimm của NXB thiếu nhi Kinderverlag Berlin. Thế là tôi dịch tiếp, dịch xong nộp bản thảo. Hồi đó có lệ lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu nhi làm kim chỉ nam khi biên tập, biên tập viên bao giờ cũng cắt để chứng tỏ có làm việc, nên bản thảo phải dầy hơn dự định. Tập 2 xuất bản năm 1983. Đùng một cái, NXB Măng Non bị giải tán. NXB Trẻ được thành lập. Vì thế chương trình Truyện cổ Grimm bị rơi vào quên lãng. Thời gian 1985 bùng nổ xuất bản. Các tỉnh bây giờ cũng có NXB, như NXB Hậu Giang, NXB Cửu Long, NXB Tiền Giang…
Những truyện cổ Grimm chưa được in, tôi dồn vào in trong tập Truyện cổ tích Đức do NXB. Cửu Long xuất bản. Số còn lại cộng với những truyện mới dịch, tôi gom vào in Truyện cổ Grimm tập 4, do NXB. Tiền Giang xuất bản năm 1986. Mãi năm 1987, NXB Trẻ mới tiếp tục in tập III Truyện cổ Grimm.
Năm 1992, tôi bị tai biến mạch máu não. Những lúc rảnh rỗi tôi lại ngồi dịch như một hình thức giải khuây để quên đi cảnh đời buồn bực, lực bất tòng tâm khi liệt nửa người.
Năm 1993, NXB Trẻ lần đầu tiên in sách thành bộ:
Truyện cổ Grimm in lần thứ 2, NXB Trẻ, 1993, 3 tập, gồm 130 truyện.
Truyện cổ Grimm in lần thứ 3 (có bổ sung), 1994, NXB Trẻ, 3 tập, gồm 156 truyện.
Truyện cổ Grimm in lần thứ 4 (có bổ sung) NXB Trẻ, 4 tập, 1998 gồm 196 truyện.
Truyện cổ Grimm in lần thứ 5, NXB Trẻ, 2001, 4 tập, gồm 196 truyện.
Khi Giám đốc Lê Hoàng sang làm Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, Giám đốc mới ngưng, không in tiếp, và đặt yêu cầu dịch giả xin tài trợ thì in. Tôi phải in nơi khác.
Lần in thứ 8: Truyện cổ Grimm được in trong Tập 1 bộ sách Hợp tuyển Văn học Đức; Lương Văn Hồng & Triệu Xuân chủ biên, NXB Văn học, 2005. Tiếp đó, NXB Văn học và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây in Truyện cổ Grimm lần thứ thứ 9 và thứ 10 năm 2006. Lần in thứ 10 và 11 Truyện cổ Grimm là năm 2007, 2009 tại NXB Kim Đồng (2 tập). Nay, 2011, bản in lần thứ 12 tại NXB Văn học và Doanh nghiệp sách Thành Nghĩa.
Truyện cổ dân gian Đức do anh em Grimm sưu tầm, tập 1 có 86 truyện, in năm 1812 , tập 2 có 70 truyện, in năm 1815. Cứ mỗi lần tái bản lại bổ sung một số truyện, một số truyện lại bị rút ra, vì vậy nên có bản có truyện này, lại không có những truyện khác. Bản in nhiều truyện nhất có tất cả 200 truyện. Lần in thứ hai năm 1819. Lần in thứ ba năm 1837. Lần in thứ tư năm 1840. Lần in thứ năm năm 1843. Lần in thứ sáu năm 1850. Lần in thứ bảy 1857, đồng thời là lần xuất bản cuối cùng khi anh em Grimm còn sống thì “Chú mèo đi hia” bị rút ra thay vào đó là truyện “Cây đỗ tùng”.
Một người sống cùng thời và cũng là người sưu tầm truyện cổ dân gian Đức là thầy giáo Ludwig Bechstein (1801-1860). Truyện dân gian do Bechstein xuất bản cũng được bạn đọc Đức rất ưa thích. Để bạn đọc Việt Nam thấy được sự đa dạng và phong phú của Kho tàng truyện cổ dân gian Đức, chúng tôi in 10 truyện cổ dân gian Đức do Bechstein sưu tầm.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 9 tháng 4 năm 2011
Lương Văn Hồng
Vài nét về nhà văn, thạc sỹ Văn học Đức Lương Văn Hồng
Sinh năm 1944 tại TP. Hải Dương
1973: cử nhân ngôn ngữ Đức
1974: Thạc sĩ văn học Đức, Đại học tổng hợp Karl Marx, Leipzig, Đức.
Ngọai ngữ: Pháp, Nga, Đức, Anh, Latin.
1975-1978: dạy tiếng Đức ở Đại học ngọai ngữ Hà Nội, dạy thỉnh giảng ở Bộ Y tế, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng.
1978-2005: giảng dạy văn học Đức bằng tiếng Việt, Tổ văn học nước ngoài, Khoa Văn học & Ngôn ngữ, ĐHKHXH-NV thuộc Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh; giảng dạy văn học Đức bằng tiếng Đức cho sinh viên Khoa Ngữ văn Đức ở Đại học ngoại ngữ và Tin học thành phố Hồ Chí Minh; dạy thỉnh giảng ở UBND thành phố Hồ Chí Minh, ở Viện đo lường chất lượng II, ở Trường sĩ quan kỹ thuật Wilhelm Pieck, dịch phim cho Đài truyền hình thành phố Hồ Chí Minh, giảng dạy các tour du lịch bằng tiếng Đức để đào tạo hướng dẫn viên du lịch tiếng Đức ở Trường nghiệp vụ du lịch Sài Gòn.
Nghỉ hưu tại TP Hồ Chí Minh từ 1.5.2005
Hội viên Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam
Hội viên Hội nhà văn TP. HCM
Hội viên Hội nghiên cứu giảng dạy Văn học TP. HCM
Tác phẩm đã xuất bản:
1. Deutsch fũr Vietnamesen, in lần thứ 3, NXB Trẻ, 2004
2. Tục ngữ và câu đố Đức, song ngữ Đức-Việt, NXB Trẻ, 1992
3. Tục ngữ và câu đố Đức, dịch và giới thiệu, in lần thứ 2, NXB Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, 2002
4. Giai thoại và truyện cười Đức, dịch và giới thiệu, NXB Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, 2002
5. Thần thoại, truyền thuyết và cổ tích Đức, dịch và giới thiệu, in lần thứ 3, NXB thành phố Hồ Chí Minh, 2003
6. Tục ngữ Việt Nam, song ngữ Việt Đức, NXB thành phố Hồ Chí Minh, 2003
7. Đại cương văn học Đức, in lần thứ 2, NXB Văn học, 2003
8. Danh nhân thế giới, Tiểu sử & Giai thọai, in lần thứ 4, NXB Văn học, 2005
10. Kho tàng văn học dân gian Đức, in trong tập 1 bộ sách Hợp tuyển văn học Đức, Lương Văn Hồng-Triệu Xuân chủ biên, NXB Văn học, 2005;
11. Lịch sử văn học Đức, in trong tập 2 bộ sách Hợp tuyển văn học Đức, Lương Văn Hồng-Triệu Xuân chủ biên, NXB Văn học, 2006
12. Truyện cổ Grimm toàn tập, Lương Văn Hồng dịch, in lần thứ 8, NXB Văn học, 2006.
12. 219 danh nhân nhân thế giới, in lần thứ năm, NXB Kim Đồng, 2009
13. Trái tim hóa đá (truyện dân gian Đức), NXB Kim Đồng, 2009
14. Truyện cổ Grimm toàn tập với minh họa, in lần thứ mười một, NXB Kim Đồng, 2009
15. Truyện cổ Grimm toàn tập, in lần thứ 12. NXB Văn học, 2011.
Sẽ xuất bản:
- Thiên chức văn học: Giải thưởng Nobel Văn học 1901-2007, NXB Văn học, 2011.
- Lãng du trong các nền văn hoá . NXB Văn học, 2011.
Địa chỉ liên lạc: Lương Văn Hồng
Số 42/2 Hồ Đắc Di, Phường Tây Thạnh, Quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
E-Mail: hongrosaluong@yahoo.com
Tel. 08 3842 5257; 08 3890 8525
Rút từ Truyện cổ Grimm. NXB Văn học in lần thứ 12, sắp phát hành.
www.trieuxuan.info | 
