Người Nhật đặt tên nước là Nhật Bản, tiếng Nhật là Nihon có nghĩa là gốc rễ của mặt trời, quê hương của mặt trời, thủ đô là Đông Kinh có nghĩa là Kinh Đô của cả phương Đông.
Giũa những năm 70 của thế kỷ trước, tôi theo tầu chở hàng chuyến đầu tiên sang Nhật, tôi không khỏi ngỡ ngàng trước một nước Nhật huyền thoại ngoài trí tưởng tượng của tôi. Trong thời kỳ bao cấp, dân tầu viễn dương có đặc quyền được đi nước ngoài, vượt lên tầm cao so với mặt bằng của đại đa số nhân dân.
Cả thế giới thủy thủ nói chung đều đến chợ đồ cũ của thành phố Kobe để mua đồ second hand. Dân tầu biển Việt Nam được ấm no như ngày nay một phần nhờ nước Nhật, nhớ ơn người dân Nhật. Năm 1995, thành phố Kobe bị động đất, cướp đi sinh mạng của hơn sáu ngàn người, tôi đã bật khóc. Giờ đây lòng tôi không khỏi quặn đau và lo lắng cho những người dân Nhật trong trận động đất, sóng thần ngày 11-03-2011, lại còn bị ảnh hưởng bởi phóng xạ của nhà máy điện nguyên tử.
Lịch sử nước Nhật là lịch sử xuyên suốt cả ngàn năm một dòng máu Nhật Hoàng. Các phe phái đánh nhau, họ có thể lật đổ Shogun (tướng quân), nhưng không phe nào dám đụng chạm đến Nhật Hoàng. Lịch Nhật Bản ngày nay vẫn dùng theo niên hiệu của Nhật Hoàng. Ví dụ năm 1925 là năm Chiêu Hòa thứ nhất, thì năm 1980 là năm Chiêu Hòa thứ 55, hóa đơn mua hàng đều viết theo niên hiệu của Nhật Hoàng. Thời kỳ này từ điển Nhật-Việt gọi là Hòa-Việt (lấy tên niên hiệu Chiêu Hòa).
Nước Nhật thời xưa rất cực khổ, gọi là xứ Phù Tang. Các bài dân ca gọi là Enka nghe rất buồn, vì thế lý giải được vì sao mà người Nhật dễ dàng đón nhận giai điệu trong các ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Các chợ của Nhật thường có loa công cộng phát ra các làn điệu Enka, âm thanh êm dịu như người Nhật nói cười nhẹ nhàng kín đáo ở mọi nơi…
Tinh thần Samurai (võ sĩ đạo) thấm đượm vào máu người dân Nhật. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, người ta nói nhiều về những kazekami (thần phong), phi công không trang bị dù, đã bay lên trời chỉ một là về, hai là chết.
Năm 1945, nước Nhật bị Mỹ ném hai quả bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, hàng trăm ngàn dân thường bị chết, phải chăng người Mỹ trả thù cho trận Trân châu cảng? Sau chiến tranh thế giới thứ hai, nước Nhật tan hoang, điêu tàn, đổ nát. Người Nhật đã vùng lên dựng xây lại đất nước từ con số không, như một sự thần kỳ, chỉ sau trên mười năm, nước Nhật đã là cường quốc kinh tế thứ hai thế giới.
Nước Mỹ vĩ đại, nhưng nước Mỹ là “Hợp chúng quốc”. Trên thế giới, không có một dân tộc nào đồng nhất như dân Nhật, tự trọng và kiêu hãnh như dân Nhật, tử tế, bao dung và có tính cộng đồng cao như người Nhật. Trên thế giới cũng không có dân tộc nào cởi mở như người Nhật trong việc du nhập tinh hoa văn hóa của nhân loại.
Ví dụ về ngôn ngữ: biru (beer), uisukii (rượu whisky), kohii (coffee), miruku (milk), aisukuriimu (ice cream), terebi (television), kamera (camera), teburu (table)…
Không có dân tộc nào mà dân số 130 triệu người lại có đến 260 triệu tín đồ. Mỗi người Nhật hiển nhiên là một tín đồ Shinto (Thần Đạo), họ thờ Thần, bởi nước Nhật luôn bị thiên tai tàn phá. Ở nơi cửa biển hoặc ở gò, đồi người Nhật thường dựng lên một Tori (chim, gà), nghĩa bóng là “Dàn gà đậu”, ở chính giữa có gắn cái gương, trên đó có con gà trống đậu. Thần thoại như sau: Ngày xưa nước Nhật chìm trong bóng tối, nữ thần mặt trời ngủ quên trong hang, người dân mang đến trước cửa hang một con gà trống, nghe tiếng gà gáy, nữ thần bừng tỉnh dậy, nước Nhật chan hòa ánh sáng… Những sự kiện vui như: Hiếu, hỷ, sinh nhật…thì người Nhật tổ chức ở Tori.
Ngoài tín đồ “Thần Đạo”, người Nhật đa phần theo đạo Phật. Những sự kiện buồn như: Bệnh tật, đau ốm, người chết… thì tổ chức ở nhà chùa.
Trong kiến trúc, Người Nhật chủ yếu dùng màu sắc nhuần, màu đen trắng, giống sắc màu ở các nước châu Âu.
Ở Nhật cơ bản có bốn brand beer: Asahi, Suntory, Kirin và Sapporo. Rượu trắng Sake (kính ngữ gọi là Osake) là thức uống tinh túy của người Nhật. Tôi thấy phần lớn người Việt Nam không uống đúng cách rượu Sake. Rượu Sake chỉ được hâm nóng ở 36.60 C, đó là thân nhiệt trung bình của người phụ nữ (thân nhiệt của đàn ông là 370 C). Ý nghĩa tinh tế của việc hâm nóng rượu Sake ở nhiệt độ đó là: Khi ngoài trời tuyết rơi, người đàn ông uống rượu như uống “người phụ nữ” vào lòng để hâm nóng trái tim mình.
Trong các đấu trường thể thao Olympic, Mundial…, các cổ động viên Nhật thường dùng trống gõ tiết tấu giật theo nhịp điệu Nippon! Nippon! Nippon…(Nippon và Nihon viết như nhau theo chữ Kanji-Hán tự, nhưng người Nhật không hô: Nihon, có thể Nippon là phát âm theo tiếng Nhật thuần túy, như người Việt gọi nước mình là Đại Cồ Việt?).
Người Nhật được sinh ra là để hứng chịu sự khắc nghiệt của thiên nhiên, nhưng đồng thời cũng để cống hiến cho thế giới những sản phẩm công nghệ Hitech.
Nước Nhật không phải chỉ là niềm tự hào của người Nhật mà còn là niềm hy vọng của hàng tỷ con người trên trái đất. Trong những thời khắc khó khăn này, tôi tin tưởng tuyệt đối như đức tin vào Chúa Trời rằng nhân dân Nhật Bản sẽ vượt qua mọi khó khăn để xây dựng lại đẹp đẽ, đàng hoàng hơn những vùng bị động đất và sóng thần tàn phá. Tôi tin tưởng nước Nhật sẽ hồi sinh trở lại thành nền kinh thế đứng thứ hai thế giới. Nếu có tiền, tôi sẽ đặt cược vào thị trường chứng khoán Nhật Bản.
Để có đoạn kết trong ký ức này, tôi xin nghiêng mình trước tinh thần Samurai của em bé 9 tuổi, bởi hành động của em tự nhiên, nhưng đã chạm được tận đáy sâu của lòng kiêu hãnh Nhật Bản, nên đã lấy đi nhiều nước mắt của tôi và của hàng triệu người trên toàn thế giới. Cuối cùng, tôi cúi đầu mặc niệm những người không may đã bị động đất và sóng thần cướp đi tính mạng, cầu mong linh hồn họ sẽ được an nghỉ trên Thiên Đàng.
Đà Lạt 26-03-2011
HN
Tác giả gửi www.trieuxuan.info |
