Bolero (tiếng Tây Ban Nha: Bolero) là một điệu nhạc của Mỹ Latinh được sử dụng phổ biến trong các bài hát tại miền nam Việt Nam từ thập niên 1950 đến nay.

Đặc điểm: Tính quần chúng nổi bật đáp ứng đông đảo tầng lớp dân chúng, đặc biệt là giới bình dân. Tính khái quát cao, đề tài rất phong phú không hề thua kém các loại nhạc khác. Nội dung lời nhạc rõ ràng, dễ hiểu (Chủ từ - Động từ - Túc từ). Giai điệu dễ hát, dễ bắt nhịp. Chất tự sự cao (Ballade). Tính buồn đặc trưng, khác với các điệu vui tươi cùng thời như Cha Cha Cha, Twist, Fox...

Quá trình du nhập

Bolero là điệu nhảy dân tộc của Tây Ban Nha được sáng tạo bởi vũ sư Sebastian Zerezo tại Cádiz vào năm 1780, sau đó phát triển sang khu vực Mỹ Latinh (đặc biệt là Cuba) khoảng 1 thế kỷ sau.

Tại Việt Nam, điệu bolero du nhập vào miền Nam vào khoảng thập niên 1950, lúc đó phong trào tân nhạc Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ; nhiều nhạc sĩ bắt đầu sử dụng nhạc điệu phương Tây thay cho nhạc điệu phương Đông truyền thống. Không có tài liệu nào cho biết chính xác bài đầu tiên là bài gì, tuy nhiên một số nơi cho rằng bài Duyên quê của Hoàng Thi Thơ có thể là bài đầu tiên.

Cứ thế, nhiều ca khúc miền Nam viết theo điệu bolero lần lượt ra đời. Từ thập niên 1960 đến thập niên 1970 là những năm đỉnh cao của giai điệu này. Lúc đó rộ lên phong trào "Thời trang nhạc tuyển" mà những bài nhạc bolero được được thâu một cách đại trà vào băng cassette hoặc đĩa vinyl. Một số ca khúc tiêu biểu là Những đồi hoa sim (Dzũng Chinh phổ thơ Hữu Loan), Tàu đêm năm cũ, Nửa đêm ngoài phố (Trúc Phương), Thành phố sau lưng (Hàn Châu), Áo em chưa mặc một lần (Hoài Linh), Xuân này con không về (Trịnh Lâm Ngân), Đêm buồn tỉnh lẻ (Bằng Giang - Tú Nhi), Vòng nhẫn cưới, Đêm lang thang, Không giờ rồi (Vinh Sử), Hoa sứ nhà nàng của Hoàng Phương. Cố nhạc sĩ Trúc Phương được xem như là Vua Bolero giai đoạn này.

Do chính sách của Bộ Văn hóa Việt Nam Cộng Hòa, nhiều nhạc sĩ muốn sáng tác nhiều ca khúc phải "lách luật" bằng cách sử dụng nhiều bút hiệu khác nhau để tránh bị kiểm duyệt. Các nhạc sĩ tiêu biểu là:

    Anh Bằng

    Anh Việt Thu

    Bảo Thu

    Châu Kỳ

    Duy Khánh

    Giao Tiên

    Hoài Linh

    Hoàng Thi Thơ

    Hoàng Trang

    Hồng Vân

    Huỳnh Anh

    Lam Phương

    Lê Minh Bằng

    Mạnh Phát

    Song Ngọc

    Thanh Sơn

    Trần Thiện Thanh

    Trịnh Lâm Ngân

    Trúc Phương

    Tú Nhi

    Vinh Sử

    Y Vân

Vài bản nhạc nổi tiếng:

Hiện tại, Bolero Việt Nam vẫn đang được nhiều tầng lớp dân chúng yêu thích và phát triển. Nhiều nhạc sĩ sáng tác trước 1975 tiếp tục sáng tác mạnh như Anh Bằng, Giao Tiên, Nhật Ngân, Thanh Sơn, Tú Nhi (Chế Linh), Vinh Sử... Bên cạnh đó các nhạc sĩ trẻ cũng đang tiếp nối với chủ đề tình yêu, âm hưởng dân ca Nam Bộ như Sơn Hạ, Hồng Xương Long, Minh Vy, Tô Thanh Sơn, Thái Hoàng,...