Something

(Harrison 10)

UK Chart 10/ US Chart 3

McCartney: bass, hát bè

Lennon: lead guitar

Harrison: lead guitar, organ, hát chính

Starr: drums, hát bè

Session musicians: strings

George viết bài này khi đang thu âm White Album dựa trên tựa đề bài “Something In the Way She Moves” của nhạc sĩ trẻ James Taylor mà Apple vừa kí hợp đồng với cảm hứng là cô vợ xinh đẹp Pattie Boyd (Sau này George phủ nhận việc mình viết bài này vì Pattie có lẽ do cay cú vợ bỏ theo Eric Clapton.) Do không kịp thu âm để phát hành trong album trắng, George có ý định đưa cho ca sĩ nhạc soul da trắng Joe Cocker thu âm nhưng bị đại diện của Joe từ chối. Khi Allen Klein yêu cầu nhóm Beatles phải cho ra một single mang tính thương mại để khôi phục lại số tiền mà nhóm đã mất trong thời gian qua, “Something” được chọn đưa vào mặt A của single mới. Đây là lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất một bài hát do George sáng tác được đưa vào mặt A của đĩa single. Mặc dù không đạt được thứ hạng cao nhưng “Something” đã trở thành ca khúc có thể xem là hay nhất của George từng viết trong thời gian ở Beatles. Nó còn là ca khúc được cover nhiều nhất sau “Yesterday.” Cả John và Paul đều không tiếc lời ca ngợi bài hát này, gọi nó là ca khúc hay nhất trong album Abbey Road. Còn Frank Sinatra thì gọi bài này là “bản tình ca đẹp nhất trong 50 năm gần đây.” Phần video minh hoạ của bài này có đầy đủ mặt bốn vị phu nhân của tứ quái bên cạnh chồng.

Maxwell’s Silver Hammer

(McCartney 10)

McCartney: guitar, piano, bass, hát chính và bè

Lennon: ukulele, acoustic guitar, lead guitar, hát bè

Harrison: lead guitar, ukulele, Moog synthesizer

Starr: drum, búa và đe, hát bè

George Martin: organ

Paul gọi bài này là một bảng tóm tắt về sự sụp đổ của Beatles. Cứ mỗi khi mọi việc có vẻ thuận buồm xuôi gió thì “bang, bang!” cây búa của Maxwell lại đập tan tất cả. Các con bọ khác ghét cay ghét đắng bài này vì Paul đã mất quá nhiều thời gian để thu cho thật vừa ý của mình. John gọi nó là “ca khúc hot nhất của các bà già!” Còn George thì bảo: “Đây là một bài khá bệnh hoạn vì tay Maxwell cứ giết hết người này đến người khác!” Cụm từ “pataphysical”, ngành học của gã Maxwell trong bài hát, thật ra là một cách chơi chữ để chỉ sự say xỉn. Paul phát hiện từ này tại một hộp đêm mang tên “ Pataphysical Club” ở Paris. Theo một nguồn khác, từ này là từ do nhà viết kịch người Pháp Alfred Jerry chế ra để thay thế cho từ “metaphysical”. Đây cũng là ca khúc duy nhất của nhóm sử dụng nhạc cụ tổng hợp âm thanh của hãng Moog, tiền thân của đàn organ hiện đại.

Oh Darling!

(McCartney 10)

McCartney: bass, piano, hát chính và bè

Lennon: hát bè

Harrison: lead guitar, synthesizer

Starr: drums

Paul sáng tác bài này theo cảm hứng từ các bài rock and roll của thập niên 50 của Jackie Wilson. Khi thu âm bài này, Paul muốn giọng hát của mình phải thật khàn và thô như thể “phải biểu diễn live suốt một tuần không ngừng nghỉ”. John gọi bài này là một bài hay của Paul nhưng phần trình bày thì không đạt yêu cầu. Theo John, nếu để mình hát bài này thì sẽ hay hơn là Paul.

Octopus’ Garden

(Starr 10)

McCartney: bass, piano, hát bè

Lennon: lead guitar, hát bè

Harrison: lead guitar, hát bè

Starr: drums, hát chính

Ca khúc thứ hai và cũng là ca khúc cuối cùng mà Ringo cống hiến trong suốt thời gian ở nhóm Beatles. Bài này được anh viết khi đi du lịch cùng với gia đình ở quần đảo Sardinia trong thời gian thu Album Trắng. Trên chiếc du thuyền tham quan vùng biển, người thuyền trưởng mời gia đình Ringo dùng bữa trưa với món bạch tuộc và kể cho Ringo nghe chuyện những con bạch tuộc thường hay nhặt những vật sáng lấp lánh dưới đáy biển để xây các khu vườn. Mặc dù không dám thử món bạch tuộc, Ringo lại cảm thấy rất hứng thú về câu chuyện của người thuyền trưởng. Khi về lại Abbey Road, George đã giúp Ringo hoàn thành ca khúc này. Trong bộ phim “Let It Be” có cảnh George và Ringo cùng nhau viết lời cho bài hát bên cây piano. Cả John và George đều ca ngợi bài hát này, nhất là câu” warm below the storm” như là một bài hát tuyệt vời đối với một người chỉ biết có 3 hợp âm. Còn đối với các fan của Beatles, bài này được xem như phần 2 của “Yellow Submarine”.

I Want You (She’s So Heavy)

(Lennon 10)

McCartney: bass, hát bè

Lennon: lead guitar, organ, hát chính.

Harrison: rhythm guitar, synthesizer

Starr: drums

Được đánh giá như một trong những ca khúc “heavy metal” của Beatles, John viết ca khúc này lấy cảm hứng từ bài thơ chỉ có một chữ “water” của Yoko. Từ ý tưởng đó, John lặp đi lặp lại ca từ “ I want you so bad, it’s driving me mad” trên nền riff guitar thật nặng. Theo John, anh muốn viết một ca khúc hoàn hảo với ca từ ở mức tối thiểu. Sau này, John đã nổi cáu khi đài BBC đã mang bài hát này ra làm ví dụ cho những ca khúc vớ vẩn nhất của nhạc pop. Lần thu đúp hiệu ứng cho ca khúc này là lần cuối cùng cả bốn tay Beatles thu âm cùng nhau.

Here Comes the Sun

(Harrison 10)

McCartney: bass, hát bè

Lennon: acoustic guitar, hát bè

Harrison: acoustic guitar, Moog, hát chính

Starr: drums

Dàn nhạc nền: strings

Một trong những ca khúc đẹp nhất và được biết đến nhiều nhất của George Harrison.Trong thời gian nhóm Beatles sa đà vào kiện tụng, George muốn tìm một chỗ bình yên để thư giãn, tránh xa khỏi những phiền phức giấy tờ. Anh phát biểu: “Tôi có cảm giác như mình phải đi học trở lại mỗi ngày đến Apple. Chúng tôi không còn là những nhạc sĩ mà là những nhà doanh nghiệp với hàng đống giấy tờ hợp đồng và đơn từ phải kí. Đối với tôi, mùa đông năm ấy kéo dài vô tận. Một ngày nọ, tôi quyết định bỏ hết tất cả để đến chơi nhà Eric Clapton. Với cây đàn thùng của Eric trong tay, tôi dạo bước trong khu vườn yên tĩnh đầy nắng ấm và viết “Here Comes The Sun”.

Phần liên khúc:

Because

(Lennon 10)

McCartney: bass, hát bè chính

Lennon: lead guitar, harpsichords, hát bè chính

Harrison: Moog, hát bè chính

Năm 1969, John bắt đầu không còn hứng thú với rock and roll. Anh không muốn bị so sánh với Elvis Presley hay Rolling Stones mà tìm cách để khẳng định vị trí của mình ngang hàng với những nghệ sĩ lớn như Beethoven hay Schubert. Một hôm khi đang nằm thư giãn trên sofa nghe Yoko chơi phần đầu bản Sonata Ánh trăng, John bỗng bảo Yoko chơi đoạn hợp âm của phần đó theo hướng ngược lại. Đó là cảm hứng để John sáng tác “Because”. Với phần bè ba khá phức tạp được thu chồng âm ba lần để trở thành bè chín, ca khúc này được George Harrison xem như là bài hát có phần bè hay nhất của Beatles.

You Never Give Me Your Money

(McCartney 10)

McCartney: bass, piano, hát chính, hát bè

Lennon: lead guitar, hát bè

Harrison: rhythm guitar

Starr: drums, tambourine

Bài hát đầu tiên ở mặt B, bắt đầu cho liên khúc các bài hát dang dở. Ca khúc này thật ra là sự kết hợp giữa ba bài dang dở của Paul. Đoạn đầu là thái độ bực dọc của Paul về những tranh chấp về tài chính của nhóm và công ty Apple. Anh nghi ngờ Allen Klein thông đồng với ba tay còn lại để qua mặt mình chia chác tiền bạc. Trên thực tế, cả John, George và Ringo đều chịu những thiệt hại như Paul. George nhớ lại: “Đó là thời kì mà chúng tôi không biết mình có và mất bao nhiêu tiền. Tất cả những gì mà người ta đưa cho chúng tôi xem là những tờ giấy ghi số tiền mà thôi. Tuyệt nhiên tôi không thấy được một đồng xu nào tiền mặt cả.” Phần thứ hai nói về cảnh túng quẫn của một chàng trai sau khi tốt nghiệp đại học nhưng giọng điệu có phần lạc quan hơn nhiều. Phần cuối là ước mong được cùng người yêu leo lên xe, đạp ga rồi lau nước mắt bỏ lại những muộn phiền sau lưng đến một nơi thật lí tưởng. Bài này được George xem như một ca khúc yêu thích của mình.

Sun King

(Lennon 10)

McCartney: bass, harmonium

Lennon: lead guitar, maracas, hát chính

Harrison: lead guitar,

Starr: drums, bongos

George Martin: organ

Bài hát này được John viết từ một giấc mơ kì lạ. Anh thấy mình lạc vào cung điện của vua Louis XIV, vị vua cuối cùng của nền quân chủ Pháp, người tự đặt biệt danh cho mình là “vua mặt trời”. Khi thấy đức vua đến, mọi người đều cười nói vui vẻ và tỏ ra rất hạnh phúc. Do bí phần tiếp theo nên John đã lượm lặt các mẩu từ quảng cáo bằng tiếng Ý, Tây Ban Nha, Bồ đào Nha để ghép vào không theo một thứ tự nhất định nào cả. Phần guitar của bài hát được George chơi lấy cảm hứng từ bài hit mơ mộng “Albatros” của nhóm Fleetwood Mac. Do phần ca từ ngớ ngẩn, John lúc đầu gọi ca khúc này là “Los Paranoia” (lũ điên, tiếng Tây Ban Nha).

Mean Mr. Mustard

(Lennon 10)

McCartney: fuzz bass, hát bè

Lennon: piano, hát chính

Harrison: lead guitar

Starr: drums, tambourine

Bài này được thu âm cùng lúc với “Sun King”. John đọc trên báo một mẩu tin về một người đàn ông hà tiện tới mức, ông ta luôn tìm cách để giấu tiền của mình vào những nơi khó tìm nhất để phòng khi người khác bắt ông ta phải xài tiền. Một cảm hứng nữa để John viết bài này là một bà già vô gia cư sống ở Hyde Park. Người đàn bà tội nghiệp ấy ngủ trong công viên trên các ghế đá và nhặt giấy vụn kiếm sống. Những đồ vật tuỳ thân của bà được bà cho vào một túi nylon to và luôn mang theo bên mình khiến bọn trẻ đặt biệt hiệu cho bà là “bag lady”. Là người luôn quan tâm đặc biệt (theo nghĩa xấu) đến những kẻ tàn tật và cơ nhỡ, người đàn bà bất hạnh này đã được Lennon sử dụng trong bài hát của mình. Trong bản thu âm đầu tiên, tên cô em của lão Mustard hà tiện là Shirley, nhưng sau John đổi thành Pam để cho hợp với bài hát kế tiếp là “Polythene Pam”.

Polythene Pam

(Lennon 10)

McCartney: bass, lead guitar, hát bè

Lennon: acoustic guitar, lead guitar, hát chính

Harrison: rhythm guitar, tambourine

Starr: drums, maracas

Cũng như “lão Mustard bần tiện” “Polythene Pam” là sự kết hợp của hai hình tượng. Nguyên mẫu thứ nhất là Pat Dawson, một fan của Beatles thời còn ở Liverpool. Cô này được bạn bè đặt cho biệt danh là Polythene Pat vì thói quen khá quái đản thích ăn những ống hút làm bằng chất polythene (nhựa PE). Nguyên mẫu thứ hai là một người đàn bà được biết đến với cái tên Stephanie, người được xem là bạn gái của nhà thơ Beat của Anh Royston Ellis. Royston Ellis được xem như là Allan Ginsberg của nước Anh. Giữa nhà thơ này và nhóm Beatles có một mối quan hệ đặt biệt. Ellis là người tập cho Beatles chơi ma tuý. Một lần, John đến nhà của Ellis và cả hai cùng làm tình với Stephanie, người dùng vải phủ nhựa polythene quấn quanh người thay cho quần áo. Ấn tượng về cuộc ái ân quái dị này ám ảnh John trong nhiều năm liền. Bài hát được John hát với thổ âm “scouse” đặt sệt của Liverpool có lẽ vì lí do thứ nhất.

She Came In Through the Bathroom Window

(McCartney 10)

McCartney: lead guitar, hát chính và bè

Lennon: acoustic guitar, hát bè

Harrison: bass, tambourine

Starr: drums, maracas

Trong số hàng vạn cô gái hâm mộ nhóm Beatles, có một số người có nhan sắc và nhiệt tình được tuyển chọn thành một đội groupie đặt tên là Apple Scruffs. Các cô gái này sẵn sàng và lấy làm vinh dự khi được nhóm Beatles giao cho bất kì công việc gì, từ việc giúp lau dọn nhà cửa, dắt chó đi dạo, cho đến những việc ….tới Z. Một ngày năm 1968, một thành viên nhóm Apple Scruffs là Diana Ashley đã nhân lúc Paul đi vắng leo vào cửa sổ buồng tắm căn hộ của anh và khoắn đi một số vật dụng cá nhân của Paul làm kỉ niệm. Lúc này Paul đang ở Mỹ để kí kết hợp đồng với hãng Capitol. Khi Diana Ashley mang chjến lợi phẩm của mình về khoe với các bạn, một cô Apple Scruffs khác là Margo Bird, người khá được Paul tín nhiệm đã gọi điện thoại báo cho anh biết. Để tỏ ra mình là người quân tử, Paul quyết định không truy cứu việc xâm nhập gia cư bất hợp pháp mà chỉ đòi lại một bức hình của mình được lồng trong một khung ảnh cổ, quà tặng của cha anh. Margo đã giúp Paul đòi lại kỉ vật đó. Trên đường ra sân bay để về Anh cùng Linda, Paul đã viết bài hát với tên gọi “Bathroom Window”. Trong một lần thu âm, John đã hát chính bài này.

Golden Slumbers

(McCartney 7/ Thomas Decker 3)

McCartney: bass, piano, vocal

Starr: drums

Dàn nhạc nền: strings.

Có một lần trong một cuộc phỏng vấn, Paul đã vui miệng gọi nhóm Beatles là “những kẻ đạo nhạc siêu hạng.” “Golden Slumbers” là một bài bị Paul chôm khá trắng trợn. Trong một lần về thăm cha ở Chesire, Paul bắt gặp một quyển bài hát cũ để bên cây đàn piano, trong đó có ca khúc “Golden Slumbers” của Thomas Decker, một nhạc sĩ cùng thời với Shakespeare. Bài hát có một đoạn lời như sau:

“Golden slumbers kiss your eyes

Smiles awake you when you rise

Sleep pretty wantons do not cry

And I will sing a lullaby

Rock them rock them lullaby.”

Do không biết đọc nốt nhạc nên Paul đã viết giai điệu mới cho bài hát cùng với một phần lời mới dựa trên ca từ của bài hát có từ thế kỉ thứ 17 này.

 (còn tiếp)

Nguồn: The Beatles - Nửa thế kỉ, một huyền thoại. Khảo luận của Huỳnh Chí Viễn. NXB Văn học, 11-2010.

www.trieuxuan.info