Chương 3

Chỉ nửa bước chân nữa là thằng Liên lộn cổ xuống vực Khỉ.

Thằng người Dao này mới theo nghề sơn tràng, còn non tay quá. Nhưng nó là cháu họ ông Phó chủ tịch huyện, ông Phó chủ tịch lại đang cặp con Én, con Én lại nói mãi, thành ra mình nể. Chứ làm với thằng Liên, chưa thạo hết các miếng kéo cưa lừa xẻ. Mệt lắm.

- Hừ, hừ! Đứng thế mà được à! Hạ tấm ván xuống tí nữa. Thế! Chân trên, chân dưới cũng được. Giữ cho chắc…

Ngu quá ông trẻ ạ. Đứng éo le thế sao không ngã. Bắp tay chảy máu kìa, Nhá nắm lá đắp vào rồi buộc lại. Không chết là may đấy. Đồ bị thịt.

Vực Khỉ sâu hơn ba chục thước, lởm chởm đá tai mèo. Dưới cùng là dòng suối Con chảy ào ào. Cây Chò mọc chênh vênh trên bờ vực. Lão Chò này chả đến năm trăm tuổi rồi à. Ba người nắm tay vòng tròn chưa kín gốc mà. Ngửa cổ nhìn lên ngọn rơi mất mũ. Mặt trời nằm ngủ trên ngọn cây, ánh nắng không xuyên tới mặt đất.

- Thắng ơi! Buộc cái tay lại cho mình. Ai dà! Xót quá.

Cái thằng. Có thế mà rên như chó bị cắt tiết. Tao đã bảo rồi. Đi rừng phải kiêng bọn đàn bà. Tối qua lại chui vào giường con Én hử?

- Em đã kịp làm gì đâu? Mới sờ ti nó thì ông Khả đến, phải chuồn cửa sau đấy.

- Chú cháu mày thật chả ra thế nào. Thiếu gì đàn bà, con gái  mà cùng chui vào váy con Én. Nó đi làm ca ve mấy năm về đấy. Khéo không mắc si đa chết cha nhà mày.

- Ái dà! Xót quá! Anh chẳng thích chơi thì thôi, chứ con Én xinh nhất mường trong, mường ngoài, da lúc nào cũng như  trứng gà bóc, si đa ăn nó thế nào được. Chú Khả chọn là đồ ngon đấy.

- Mặc mẹ chú cháu mày. Bây giờ bỏ hộp gỗ dở dang, ai kéo xẻ với tao đây?

Xứ này, mới mình tao nghĩ ra cách “bóc” gỗ, bố kiểm lâm cũng không biết. Bọn nó đi tuần, toàn trèo lên đỉnh cao quan sát, gỗ chặt ở đâu, cây sắp đổ, ngọn rung rinh là biết ngay. Ta cứ chọn những cây to, tiện đường xuống suối, bắc ván xẻ bóc mỗi bên một hộp. Cây vẫn đứng im, gỗ vẫn có bán. Mỗi hộp hai triệu ngon. Cứ bóc xong, lao xuống suối, chặt vài bó nứa kết bè, gỗ buộc bên dưới, thả chưa hết đêm về đến bến Thân. Gặp chuyến xe khách ra thì chuyển luôn, không thì giấu dưới ao cá nhà cô Én. Làm “lâm tặc” cũng phải có cái đầu biết tính. Tao xẻ thịt cả chục lão Chò, Đinh rồi mà Kiểm lâm có phát hiện đâu. Hôm nay, chưa xong một hộp gỗ mà thằng bị thịt đã ngã què tay. Mày có cố được không? Chưa ra xong gỗ, kể như tuần này “bắt phèo”, đói nặng đấy. Nghề sơn tràng khổ lắm, “ăn của rừng rưng rưng nước mắt”. Cứ tưởng tao kiếm mỗi tuần một triệu ngon à? Thằng Liên nhăn nhó. Thôi anh Thắng nói đủ tai nghe rồi. Em nghỉ một lúc, hết đau lại kéo xẻ được mà. Tranh thủ rửa lại lưỡi cưa đi. Bà mế nó! Khi nào ông Vui lên làm Hạt trưởng kiểm lâm anh em mình tha hồ chặt gỗ, không phải chui rúc như con chồn hôi thế này. Lão Vui nhà mày đang làm Khuyến nông huyện, cứ chờ đến đời mục thớt nó mới làm kiểm lâm. Nhưng chú Khả bảo sẽ vận động cho ông Vui lên thay lão Hà mà. Nó là người tỉnh khác, không cho làm Hạt trưởng. Dào ôi! Chú cháu mày tính chuỵên bắt cọp đi cày à? Lão Hà người tỉnh khác nhưng cả mường trong, mường ngoài ơn lão như ơn bố. Lật thế nào được nó. Bọn mình thì tài cán gì, đều nhờ cô Én cả, mà cô Én lại là vợ bé chú Khả mày. Núp váy đàn bà cả thôi.

                                     ***

Chiếc xe khách già nua hộc lên, bốn bánh quay tít, tung toé bùn đất. Trời nắng chang chang mà xe bị “batine”. Đây là dốc Trượt, mạch nước từ vách đá chảy ra, tràn qua mặt đường, người đi bộ không cẩn thận cũng ngã. Hình như nhà xe đã chuẩn bị sẵn cho trường hợp này, họ lôi từ trên xe xuống gỗ chèn, xà beng, dây chão. Hơn hai chục con người đi xe nắm tay vào sợi chão to. Họ đều là người Dao, người Mường đi chợ huyện về. Quảng đang loay hoay, một bàn tay vỗ vai, giọng lơ lớ.

- Cố kéo nó lên, nó lại cõng mình đi thôi mà!

Đó là một thanh niên người Dao, mũ nồi đội hất ra sau gáy, mặt đỏ hơi rượu. Mấy người nữa cũng nhổ nước bọt vào tay, xoa xoa rồi nắm lấy sợi chão. Những bàn chân trần bám chặt ngón xuống đất, những bắp chân tròn phụ nữ rám nắng, những áo chàm, váy xanh, khăn đỏ, những đôi mắt vô tư sáng ngời, những hàm răng trắng, răng đen cười cởi mở. Hây dô! Hây dô! Mùi mồ hôi nồng nặc. Mùi khói dầu khét lẹt. Quảng đã định nắm tay vào dây chão, nhưng hình ảnh mấy chục con người soãi chân, ngả đều kéo chiếc xe phun khói đen mù mịt dưới trời nắng làm máu nghề nghiệp nổi lên, anh lôi trong ba lô ra chiếc máy ảnh, hăm hở chụp mấy kiểu liền. Thấy máy ảnh, đám người kéo xe reo ầm lên, có bàn tay vội buông dây chão, vẫy chào.

Chiếc xe như con voi vừa được kéo ra khỏi vũng bùn, đứng thở rùng rùng. Mấy bộ ngực trần như đá tảng, những bộ mặt đỏ tía, nhễ nhại mồ hội xúm quanh Quảng. À! Tưởng nó đi mua măng, nó lại biết chụp ảnh. Mày là cán bộ à? Có ảnh bọn mình trong này không? Quảng gật đầu, cười cầu thân. Nhớ cho bọn mình xem ảnh với nhé! Cán bộ có vào xóm Thượng không? Câu hỏi vây bủa cho đến lúc chú lơ giục mọi người lên xe. Nghiêng ngửa một hồi nữa rồi cũng đến xóm Thượng. Lại lục tục xuống xe. Cán bộ đi đâu? Hay vào bản mình nghỉ ngơi cho vui. Lơ xe giơ bàn tay đầy dầu mỡ, chào khách. Bà con về nhé. Phiên chợ sau nếu ra huyện, nhà xe lấy nửa tiền thôi. Những tiếng ồ, à vui mừng.

Những bóng áo chàm, khăn xanh, những tấm lưng cõng nặng gủi hàng, những bàn chân có dép và không có dép, náo nức đi về theo từng lối mòn ngai ngái khói chiều. Còn trơ lại Quảng giữa hun hút xóm núi.

Cách đây ba ngày, trưởng ban biên tập gọi Quảng về toà soạn, đưa cho anh tờ đơn viết nguyệch ngoạc, loằng ngoằng nhiều chữ ký. Dân La Sơn gửi ra tố cáo kiểm lâm bao che cho lâm tặc xẻ gỗ và vận chuyển giữa ban ngày. Cậu điều tra vụ này nhé. Mấy tướng kiểm lâm trong khu bảo tồn thiên nhiên vẫn khoe khoang không có lâm tặc để bắt. Giờ xảy ra vụ này, xem các tướng ăn nói thế nào? Cậu phải cẩn thận, trong ấy là vùng sâu, vùng xa, không có các cơ quan chức năng hỗ trợ đâu. Cẩn thận trước vẫn hơn, kẻo “được vạ thì má đã sưng” . Quảng lục tung tủ quần áo, không tìm được bộ nào tàng tàng cả, đành lôi ra bộ quân phục cất dưới đáy tủ chục năm nay. Như mỗi lần anh đi công tác, vợ anh không hỏi han gì, lẳng lặng xếp vào ba lô khăn mặt, bàn chải răng, đồ lót. Anh bổ sung thêm cuốn sổ tay, máy ghi âm và máy ảnh, đèn pin… Rồi đón chuyến xe đi La Sơn lúc 12 giờ trưa. Trông anh chẳng khác gì người đi buôn chuyến. Theo đơn tố cáo, việc xẻ gỗ đang xảy ra tại Mó nước vùng bản Gió. Quảng chưa biết nó ở đâu. Thôi! Khắc đi, khắc đến, đường ở miệng. Ta là cây phóng sự của toà soạn, trưởng ban cử đi thế này cũng là “chọn mặt gửi vàng” đấy. Không xong cái phóng sự mặt mũi nào nhìn mọi người.

Quảng nhìn quanh, trước mặt anh là con đường đất nhỏ, song song vết xe quyệt do trâu kéo, bò dần về phía rừng đen thẫm. Những trùm tre gai mọc theo bờ suối, cựa mình cột kẹt… Dưới bóng tre là những mái nhà sàn của người Mông. Ngôi nhà sàn gần nhất vẳng tới tiếng đàn bà hờ khóc như hát. Hỏi người đàn ông ngồi bên mẹt thịt mỡ ven đường, anh ta bảo. “Xóm Cạn có đám  ma. Vợ nó đang khóc chồng đấy!” Bên phải là trường tiểu học Hà Xuân, tấm biển gỗ sơn xanh trên cổng chào bằng tre, hàng rào nứa đan mắt cáo chạy quanh khu lớp học hình chữ U. Phòng học thấp, lợp lá cọ. Tường vách ngang thắt lưng không đủ ánh sáng cho chiếc bảng đen trên tường.

- Quanh đây có quán ăn không?

Anh hỏi người đàn ông bán thịt mỡ.

- Có đấy! Nhưng mãi trong cửa rừng. Cứ hỏi quán cô Én.

Hất ba lô ra sau lưng, Quảng đi theo hướng bàn tay chỉ. Con đường xe quệt chia hai rãnh sâu song song. Những ruộng ngô loe hoe bắp. Cạnh suối, chiếc cọn nước cao lênh khênh cần mẫn quay, đổ từng ống nước vào cái máng bằng cây bương, chảy lên mấy ruộng ngô bậc thang. Quảng tránh hai vết xe quệt, đi  men theo bờ cỏ. Từ dưới suối, lốc nhốc đàn lợn con đen tuyền chạy theo mẹ, kêu eng éc. Con lợn mẹ chỉ to bằng quả bí ngô, hai hàng vú hồng kéo lê sát đất. Một khe nứt cạnh ống bương chảy xuống dòng nước trong vắt. Quảng dừng chân, giơ bàn tay khum khum hứng nước suối vã lên mặt, mát lạnh. ánh nắng chiều chiếu xiên, tạo ra những cầu vồng bảy sắc li ti.

Quán là ngôi nhà nhỏ lá cọ, tường thưng ván, cách mặt đường một chiếc sân nhỏ đầy cỏ. Vắt vẻo mấy dây bí đao trên hàng rào nứa, quả lúc lỉu phủ lớp phấn trắng. Biển quảng cáo bằng gỗ viết sai chính tả be bét “dai khat co đa-khinh moi” (chắc là giải khát có đá kính mời), ở xứ này cũng có nước đá thì tuyệt vời rồi. Cánh cửa sổ hình chữ nhật, ban đêm kéo lên thành cửa, ban ngày hạ xuống thành bàn bày hàng. Xà phòng bột, đường kính trắng, mì chính, lẫn lộn pin đèn, đinh sắt, bờ cào, dao rựa, cá khô, nước mắm bốc mùi. Sát tường là mấy két nước ngọt có ga. Côcacôla lẫn lộn Fanta, bia hơi chai. Cô chủ quán ra tận hè đón khách. Quảng dựa lưng vào cột hè cho khỏi bị choáng, khi nhìn thấy vẻ đẹp rực rỡ của cô gái. Có lẽ đây là cô Én. Cao thon thả, tóc dài chấm kheo, áo bà ba xẻ nách cao, quần ống rộng. Bộ quần áo màu chàm nhưng không phải vải chàm. Nó là loại vải cốt tông dệt dưới thành phố. Lông mày cong vút, mắt phượng long lanh, cặp môi đỏ mới hé cười đã chếnh choáng đàn ông. Mấy cô người mẫu nếu bỏ son phấn đi, khéo chỉ đáng xách dép cho cô hoa hậu rừng này.

- Có nước mát không cô?

- Có ạ! Nước ngọt và bia, có cả nước yến nữa.

Mắt phượng mở to chiếu tướng anh chàng mặc bộ đồ lính cũ. Có bia thì tốt. Bia chai hay bia lon ạ? Bia chai thôi, tôi không có nhiều tiền cô ơi. Một chai nhựa một lít hai lăm được mang tới. Bia hơi đóng chai. Không có bia Hà Nội à? Có, nhưng sợ anh chê đắt. Mười nghìn một chai cơ. Quảng bực. Mẹ khỉ! Cô nàng tưởng mình là quân đi làm thuê, làm mướn đây. Hai chai bia Hà Nội! Cho nhiều đá vào. Mấy viên đá vụn nổi lều phều trong cốc. Sao thế này? Anh thông cảm, chiều nay hết đá.

- Nào! Trăm phần trăm. Nhớ bôi thuốc cho tay chóng khỏi còn kéo cưa nhé. Mai không vào được vực Khỉ là nhịn đấy. Không làm được thì đừng theo tao nữa.

- Anh Thắng không cho em theo, ông Khả không cho vào rừng đâu!

-  Mai phải bóc nốt hộp gỗ, bọn khác phát hiện ra là  mất. Có người lạ kìa.

- Cũng vào rừng kiếm ăn thôi, trông bộ dạng biết ngay mà. Én ơi! Cho chai rượu nữa nhá.

Cô chủ quán kéo đuôi tóc về đằng trước, đập nhè nhẹ vào bàn tay trái.

- Hôm nay hai anh uống thế thôi. Tối nghỉ cho khỏe, mai vào rừng.

- Ừ! Uống thế thôi. Cho anh ghi sổ nhé.

Thắng kéo Liên loạng choạng đứng dậy. Qua chỗ Quảng ngồi, bốn con mắt đỏ đọc nhìn lom lom.

- Đi buôn gì đấy?

- Hả? Tớ định mua ít măng nứa, trong này dễ mua không?

- Măng nứa thì có đấy, nhưng phải hỏi qua cô Én. Đừng tự vào rừng, kiểm lâm bắt được là mất cả chì lẫn chài.

Quảng gật đầu.  Én đẩy vai hai than niên ra sân, nói nhỏ:

- Cố lên! Nghe đâu anh Liên sắp được làm kiểm lâm viên của xã.

Sướng nhé! Liên kéo đầu Én vào ngực. Cô Én nghe chú Khả nói phải không? Tôi mà làm kiểm lâm viên, cô tha hồ bán lâm sản. Nhưng không có gì sướng bằng cái sướng ở quán em đâu.

Còn lại hai người, Én khép chân ngồi đối diện với Quảng.

- Anh trai vào đây, có vẻ như không phải buôn bán?

- Bán thì không, còn mua thì có. Cô… Én nhỉ? Cô có mối hàng nào giúp tôi với, tôi còn lạ nước lạ cái lắm.

Én cười rất xinh.

- Trông anh chẳng có vẻ gì là dân buôn bán. Trông ngơ ngơ, lại tinh nhanh mồm mép, chắc đi tìm việc gì…

- Cô tinh thật! Buôn bán gì thứ tôi. Thực ra định vào rừng tìm mua hộp gỗ về cho ông cụ ghép chiếu kinh. Ngoài ấy gỗ nhiều, nhưng cụ không thích, cứ muốn một chiếu hai tấm.

- Cũng có thôi, nhưng phải chờ ít hôm. Tối nay nếu không ngại, anh cứ nghỉ lại đây, ngày mai để em hỏi xem có gỗ không.

Liệu có tiện không? Quảng bàng hoàng khi nghe lời đề nghị đầy thiện chí của chủ quán. Anh cũng không thể đi đâu được khi màn đêm đang buông xuống dần. Pha cho Quảng một cốc cả phê tan, Én ngồi hỏi anh những chuyện thường ngày dưới phố, nơi đã lâu cô từng lặn lội kiếm sống. Cô Én từng ở thành phố ư? Thảo nào, ăn nói nhìn người cũng khác. Én cười tự mãn. Lại không tinh à. Năm năm lặn lội ở thành phố, tiếp xúc với hàng trăm loại đàn ông, với đủ hạng người, cao sang, bần tiện, đểu giả. Thậm chí chỉ cần ngửi mùi tôi cũng đoán ra đó là loại người nào. Kinh nghiệm trả bằng cái giá đời con gái trinh trắng đấy, anh biết không? Tôi mến cô ngay từ lúc mới gặp. Tôi tin cô là người tử tế, nhân hậu. Chuyện buồn trong cuộc đời mỗi người ai chẳng có. Càng đức cao, vọng trọng, nỗi buồn càng lớn. Càng đẹp càng lắm truân chuyên. Nếu không ngại, Én có thể kể chuyện gì đó cho tôi nghe được không?

Năm mừi sáu tuổi Én đẹp nhất Mường Lan, cô như cánh hoa Hoàng anh nở giữa rừng. Các anh trai đều đã lấy vợ, ở riêng. Một mình mế làm nương nuôi Én. Con gái út tóc dài như suối, mắt tròn như nai, da trắng như trứng gà bóc. Bàn tay búp măng thon thon mềm mại. Mế không muốn con gái phải lao động cực nhọc. Phải ngày xưa con gái mế làm chúa Mường rồi.

Một bà buôn cá khô lên xóm Đài, nghỉ nhờ ở nhà Én. Bà cá khô há hốc mồn khi nhìn thấy cô.

- Ôi mế ơi! Em ơi! Đẹp thế này mà chôn mình trong xó rừng thì tiếc quá. Nếu em theo tôi về thành phố bán hàng, ăn mặc thật mốt, còn đẹp nữa.

Lời hứa hẹn mỗi tháng có một triệu đồng tiền lương, tha hồ kén chồng đẹp trai, giàu có đã làm xiêu lòng hai mẹ con.

Đến thành phố, bà chủ hàng EVa gật đầu nhận Én ngay, còn thưởng hậu hĩnh cho bà cá khô, mãi sau này Én mới biết mức thưởng lần đó là hai triệu đồng. Bà chủ son phấn, quần áo, giầy tất đều xanh, đỏ, tím, vàng y như “ghế đồng” trên mường quê Én, khi bà mo nhập vai cô Chín thượng ngàn. Nhìn bà không phải bốn mươi tuổi, cũng không còn là hai mươi tuổi. Bà là hình nhân không có tuổi. Én được cử ngay vào tổ chạy bàn, làm đám khách quen uống cà phê bị sốc. Cánh phụ nữ ra mặt ghen tỵ. Cánh đàn ông mê mẩn, thèm muốn. Ngày thứ ba ông chủ về nhà quyết định cho Én đứng quầy. Lúc đầu bà chủ phản đối. Con bé mới học lớp ba, đứng quầy không biết tính tiền.

- Cho một đứa thành thạo đứng kèm với nó. Nó đứng quầy, khách đến mới chú mục vào đấy.

Ông chủ tinh đời nhận ngay ra thế mạnh của Én. Bà chủ không dám cãi, nhà hàng EVA tồn tại được là nhờ ông chủ. Đôi khi cũng bị nhắc nhở vì những biểu hiện kinh doanh mại dâm trá hình. Chỉ phải nhắc nhở rồi cho qua.

- Ông chủ chiều cô quá đấy! Không có đứa nào mới chân ướt, chân ráo vào làm lại được đứng quầy ngay đâu. Liệu mà làm ăn cho cẩn thận.

Bà chủ lầu bầu với Én.

Đúng như ý ông chủ. Bông hoa người được trưng ngay tại quầy, làm bao con mắt đổ dồn vào. Bà chủ mừng hơn khi biết Én còn trinh. Đẹp như thế lại còn trinh, thật là món hàng vô giá. Mấy đại gia thừa tiền, háo sắc vẫn đi mua trinh sẽ chẳng tiếc tiền đối với cô én của EVA.

Món quà én nhận được lần đầu trong đời là chiếc đồng hồ CITIZEN mạ vàng rất đẹp, ông chủ bảo tặng cô nhân ngày tám tháng ba. Én cảm động phát khóc. Cô thẩm cảm ơn người đàn ông cao lớn, trán hói có vẻ nghiêm khắc kia, đã nhớ đến một người làm như cô. Lần thứ hai cô nhận được sợi dây chuyền vàng tây có đính hình trái tim bằng ngọc xanh.

- Chúc mừng sinh nhật cô Én!

Ông chủ vỗ vào vai cô lúc buổi sáng. Cô ngơ ngác hỏi mình có sinh  nhật bao giờ đâu và cũng không nhớ ngày sinh, tháng đẻ nữa. Cô sinh ngày mười bảy tháng sáu năm bảy chín. Đúng không? Trong giấy chứng minh thư ghi thế mà? Én không nhớ, còn ông chủ thì nhớ. Cô bắt đầu có cảm tình với ông chủ. Mỗi buổi sáng ông, bệ vệ sách cặp lên xe đi làm, hay chiều tối xuống xe với bộ mặt hồng hào vui vẻ, Én có cảm giác đang đưa, đón người thân đi, về.

Đêm mưa. Cơn mưa đầu mùa ì ầm tiếng sấm, ánh chớp của sét chiếu loè qua cửa kính làm Én thức giấc. Nỗi nhớ nhà bỗng dào dạt như tiếng mưa ngoài đường phố. Mưa thế này ở nhà mế mừng lắm. Mế bảo mưa rào đầu mùa, lúa ngô sẽ tốt ngập nương, ngập đồng. Tuần trước, bà cá khô có đến chơi. Biết bà vẫn lên bán cá mường mình, Én đã gửi cho mế một triệu và tấm ảnh mới chụp. Hôm qua bà cá khô lại rủ bà chủ đi chùa, rối rít khoe rằng mế én mừng cuống lên khi cầm một triệu đồng. Cả đời mế, lúc nào giàu nhất chỉ có trong cạp váy hai trăm nghìn tiền bán con lợn cọc, hay mấy chục cân ngô. Bà mang ảnh Én đi khoe khắp bản rằng con Én đi thành phố biết làm ra nhiều tiền, lại biết nhớ đến mế già ở nhà. Số tiền ấy mế sẽ mua mấy con dê giống, về thả ven rừng cho thành đàn đông đúc. Dân bản chẳng ai nhận ra Én, cô đẹp quá. Có mấy cô trong bản đến nhà Én nhờ bà cá khô đưa đi thành phố tìm việc. Nhưng bà còn chọn đã, có phải ai cũng đẹp như Én đâu.

Én thấy mình được ngủ ở nhà với mế. Mế vuốt ve khuôn mặt bầu bĩnh của Én, xoa nhè nhẹ lên cái bụng thon chắc của cô. Con gái mế giỏi quá, mới ra thành phố có nửa năm mà xinh ra bao nhiêu. Én sung sướng nắm lấy bàn tay ấm áp của mế. Mế thấy con gái mình giỏi không? Bàn tay mế lại luồn lên ngực Én sờ nắn. Ôi! Mế! Buồn lắm. Mế định xem con gái mế lớn bằng nào rồi chứ gì? Con gái mế ở nhà thì cũng gả chồng được rồi. Mế! Làm sao thế? Én vội nắm lấy bàn tay mế đang lần xuống dưới cạp quần cô. Sao tay mế mạnh mẽ, nẫn nà không thô ráp, khô gầy.

- Én ngoan nhé! Nếu nghe lời tôi, em sẽ không phải bán hàng ở đây nữa. Tôi sẽ đưa em ra ngoại thành, mua cửa hàng khác, cho em làm chủ.

Én nhận ra tiếng ông chủ nhẹ nhàng, trầm dục. Cô hốt hoảng khép chặt hai đùi lại. Chiếc quần ngủ bị kéo tuột ra mất, bàn tay ấm nóng vuốt ve vùng cỏ non mượt, rậm rạp. Cặp gối đàn ông gạt đùi cô doãng ra. Én định kêu lên, nhưng chợt nhớ bà chủ đi chùa Tây Phương từ sớm, có lẽ mai mới về. Hôm qua thấy bà đi chợ sắm sửa giầy ba ta, gậy trúc, hương nhang, hoa quả. Cơn mưa sầm sập đổ xuống, làm đầu óc Én mê mụ. Cô không làm chủ được bản thân nữa. Những cử chỉ thân thiết bấy lâu nay và những lời hứa hẹn hấp dẫn của ông chủ làm cô xiêu lòng như lần đầu nghe lời hứa của bà cá khô. Cô cảm nhận cái nhói đau vào thân thể  mình, thú vị như chiếc chìa khóa mở toang cửa hang thần đầy vàng bạc, tiền của…

Ông chủ bí mật bảo Én xin thôi việc. Bà chủ trợn mắt:

- Không được! Đưa cô về đây nuôi cho trơn lông, đỏ da rồi định đi nơi khác hả? Cô có biết tôi phải trả công cho con mẹ cá khô hai triệu đồng để có được cô?

- Hết bao nhiêu cháu xin trả lại. Mế cháu ốm quá, cần cháu về chăm sóc.

Bà cá khô được Én dúi cho một triệu đồng, cũng thông báo rằng chuyến lên núi vừa qua thấy mế én ốm liệt giường.

- Được! Muốn về thì chồng đủ năm triệu đồng ra đây. Không thì làm bao giờ đủ tao cho về.

Én lo quá. Lấy đâu cho đủ ngần ấy tiền. Lương hàng tháng, khéo còn lại, hơn triệu. Buổi tối ông chủ đi qua phòng Én, dúi cho cô gói giấy. Én run tay mở ra, đó là năm triệu đồng. Những tờ bạc một trăm mới cứng, hăng hắc mùi mực in.

Tuất (tên ông chủ là Tuất) ngắm không chán mắt thân hình tuyệt mĩ của cô gái rừng. Lần đầu tiên ông được tự do ngắm người đẹp mà không nơm nớp lo bị bà vợ bắt gặp. Đôi vú bánh dày tròn trịa, phơn phớt hồng. Phía trên bầu vú phải, một nốt ruồi màu nâu điểm xuyết. Nếu mặc áo hở cổ, nốt ruồi của Én làm khối thằng đại gia tăng huyết áp. Tuất hôn nhẹ lên đám cỏ xanh mượt nơi vùng cấm. Đây là khu rừng nguyên sinh. Đúng rồi. Khu rừng nguyên sinh chỉ có mình Tuất được khám phá. Khu rừng đầy cỏ ngọt và thân hình trinh nữ e thẹn hiến dâng chứ không biết mánh khóe làm tình cuồng nhiệt, kêu rên như bọn gái thành phố.

Én biết không? Anh rất muốn có một người phụ nữ cho riêng mình. Dù ăn chơi đàng điếm đến đâu, bọn đàn ông đều có mong muốn ấy. Hạnh phúc sao, thoả nguyện sao khi ta có riêng một người đẹp, không chung chạ với ai cả. Em hãy nhớ, dù đẹp đến đâu, khi người con gái đã lang chạ với nhiều đàn ông rồi, thì không còn sức mạnh giữ cho mình người đàn ông nào cả. Họ chỉ say mê cái đẹp chốc lát, rồi chán chường khi nghĩ rằng thân thể này, sắc đẹp này đã đụng chạm với bao nhiêu da thịt đàn ông. Bà vợ anh nó mắc bệnh nghiện đàn ông. Nó là một bộ sưu tập đàn ông đấy. Nó cắm không biết bao nhiêu sừng lên đầu anh rồi. Trước, nó thích kiểu đàn ông béo tốt, bệ vệ, sau quay sang thích kiểu đàn ông dáng thể thao, bây giờ nó thích đám trai mới lớn. Nếu không có cái ghế phó phòng kinh tế, nó cũng vứt anh vào sọt rác lâu rồi. Em có để ý thằng Tuấn vệ sĩ không? Mụ ấy vờn thằng bé đấy.

Én chợt nhớ lại, bà chủ thường hay mua sắm đồ cho Tuấn vệ sĩ. Nó gác cửa hàng mà đi đâu bà chủ cũng cho nó đi theo. Hồi Én mới về nhà hàng, Tuấn vệ sĩ thích cô lắm, thường tìm cớ lân la hỏi chuyện, làm giúp việc vặt. Bà chủ nạt Tuấn.

- Tránh xa con bé ra! Nó không phải dành cho cậu.

Én cảm thấy cái giá mình trả cho ông chủ xứng đáng. Cô đã có cửa hàng riêng, tổ ấm riêng. Quán cà phê ở ngoại thành chỉ nhỏ bằng một góc EVa, Én vừa là chủ, vừa là nhân viên. Khách kéo đến quán đông dần, không phải do chất lượng cà phê, mà do sắc đẹp của cô. Rồi Én có thai. Điều này làm cô lo lắng, nhưng ông chủ mừng rỡ ra mặt. Nếu em sinh cho anh một nàng công chúa xinh đẹp như mẹ nó thì tốt. Anh hết hy vọng vào hai thằng con rách trời rơi xuống rồi. Có sẵn tiền, mẹ chúng làm hư chúng nó. Anh sẽ thuê một con bé nhà quê giúp việc. Én bảo cô không cần. Dân miền núi sắp nằm chỗ còn leo núi mà. Đêm rằm tháng tư, lễ tắm Phật. Cả khu phố phảng phất mùi nhang thơm, lập loè đèn thờ. Người khách cuối cùng ra khỏi quán lúc gần nửa đêm. Én châm ba nén nhang cắm lên bàn thờ, định đi ngủ thì một toán người ập vào. Toàn đàn ông mặt mũi cô hồn.

- Nó đấy à! Một thằng mặt đầy sẹo quay lại hỏi.

- Con Én đấy!

Én chưa kịp mở miệng hỏi, một bàn tay dữ dằn túm tóc cô, cái tát nảy đom đóm làm cô ngã chúi, bàn tay khác nắm cổ áo cô lôi dậy. Rồi đấm, đá, đạp. Én như cái bung xung bay từ tay tên đàn ông này sang tay tên đàn ông khác. Xung quanh cô là tiếng thở hồng hộc, sặc mùi rượu. Chiếc áo mỏng bị xé toang. A! Vú nó đẹp quá. Những bàn tay đàn ông nhớp nháp hai bên ngực đau điếng. Con này có chửa rồi. Đầu vú đen xì. Rạch mặt nó ra! Én nghe tiếng nói quen quen. Bọn kia nhao nhao. Thôi! Nó đẹp thế này, rạch ra phí của trời.

- Bà chủ thuê tiền chúng mày làm mỗi việc đó thôi.

Én nhận ra tiếng Tuấn vệ sĩ. Trận đòn này là của bà chủ cũ. Làm sao bà ta phát hiện ra Én nhỉ? Nghĩ đến lưỡi dao lam sắc lẻm sắp xiết vào mặt, én gượng quỳ xuống.

- Anh Tuấn ơi! Em cắn rơm, cắn cỏ lạy anh. Tha cho em, em đang có chửa. Cho em lạy cả bà chủ nhà anh nữa. Em là con gái, một thân một mình về đây, không thể tự mình làm gì được. Anh hiểu cho em. Em có tội gì đâu?

- Nó biết cả đại ca Tuấn đấy. Thôi tha cho nó. Đánh cảnh cáo thế được rồi.

Tuấn nhổ nước bọt, gắt gỏng:

- Nói cho cô biết, tôi thương tình tha cho đấy. Bà chủ muốn rạch nát mặt cô ra cơ. Ông chủ dính vào đường dây buôn lậu bị phát hiện, đang lo chạy chọt khỏi mất chức, khỏi đi tù, không bao bọc cô được nữa đâu. Cô muốn sống, hãy biến khỏi nơi này ngay.

Én nằm ngất lịm.

Tiếng còi xe, tiếng rao hàng buổi sáng làm cô tỉnh dậy. Bụng dưới đau nhói. Sàn nhà chố cô nằm ướt sũng máu. Én đã bị xảy thai. Cô cố ngồi dậy mà thân thể rã rời. Nhớ tới đám đàn ông cô hồn và lời cảnh báo của Tuấn vệ sĩ, cô cố lê đến bên chiếc tủ nhỏ, thu hết tiền, vàng, vơ vội ít quần áo cho vào túi xách tay rồi chống tay lần ra cửa, gọi xích lô. Trước mắt tìm chỗ nghỉ ngơi dưỡng sức đã, rồi tìm đường về bản với mế. Mế biết cách lấy cái thuốc trên rừng cho Én mau khoẻ. Én nhớ tới bộ  mặt phúc hậu của chị Tâm, bạn làm ăn của ông Tuất. Mỗi lần đi với ông Tuất về quán, chị lại suýt xoa khen Én đẹp. Nếu cần gì cứ đến chị. Ta cùng hợp tác làm ăn. Trong túi xách Én còn giữ được tấm cạc của chị Tâm.

Quảng lia bút theo lời tâm sự đầy nước mắt của Én. Cô gái ngơ ngác hỏi.

- Anh chép lời em làm gì? Có hay gì đâu?

- Chuyện của Én… hay lắm, bổ ích lắm. Anh ghi lại về kể cho lũ con gái ngoài quê nghe. Chúng nó cũng nhiều đứa thích đi thành phố tìm việc đấy.

Quảng ấp úng. Đã lâu lắm hoặc chưa bao giờ Quảng gặp một phụ nữ đẹp như Én. Cô gái xinh đẹp kia sớm có một dĩ vãng đầy đen tối. Thật đúng là”hồng nhan bạc mệnh”.  Anh vô tình nắm bàn tay búp măng của cô, vuốt ve an ủi. Bản chất đàn ông trỗi dậy, anh muốn ôm lấy thân hình thon thả kia. Đôi mắt phượng ươn ướt làm nghiêng chiếc ghế anh ngồi. Sự ham muốn rất đàn ông ngọ ngoậy trong người bò dần lên đầu anh, nóng bỏng. Nhìn cuốn sổ tay chi chít, Quảng chợt nhớ tới công việc.

- Én à! Nghe nói trên mó nước xẻ cây gỗ Chò to lắm. Anh muốn đến đấy.

- Cây Chò thì to, nhưng không chắc anh mua được đâu. Cứ nghỉ cho khoẻ, mai em bảo người dẫn lên. Nếu không được về đây chờ, em sẽ mua cho.

Một đêm trôi qua chìm trong giấc ngủ mê mệt. Buổi sáng, Quảng mua một bát mì ăn liền, anh bảo cô chủ đập cho mình thêm hai quả trứng gà. Góc sân có bãi tía tô, Quảng bứt một nắm, rửa sạch rồi trộn lẫn vào bát mì nóng.

Con chó vàng đang nằm dưới gầm bàn, hực lên một tiếng, vẫy đuôi. Thằng Liên tay vẫn buộc băng trắng hớt hải:

- Én ơi! Bè nứa của bố vợ Thắng bị kiểm lâm bắt đêm qua rồi. Có hai cây gỗ to buộc bên dưới. Én xin cho nó đi.

Nhìn thấy Quảng ngồi ăn sáng, Liên trợn mắt.

- Thằng này đêm qua ngủ đây à? Mày có biết sợ không?

Én đẩy Liên ra. Ông ấy là người tử tế, gặp đêm thì xin ngủ lại có gì đâu mà hằm hè. Chuyện bè gỗ để đấy, chiều ông Khả vào mới xin được. Bây giờ nhờ Liên đưa anh này lên mó nước, hỏi mua gỗ Chò chỉ.

- Không xin ngay kiểm lâm thu mất đấy. Họ đang thuê người chuyển nứa lên bờ. Lộ mất thôi.

Én lẩm bẩm. Làm ăn phải có lúc thế này, thế kia. Chỉ tại lão thọt chủ quan.

Liên cắm cúi đi trước, miệng láu táu. Gỗ trên mó nước, huyện cho xóm Thượng xẻ đem về làm trụ sở Uỷ ban, ai bán mà mua. Quảng mừng thầm. Té ra đầu mối ở đây. Anh cứ đưa tôi lên, năn nỉ biết đâu họ bán.

Giám đốc Nho bảo tay lái xe ôm dựng xe vào sát vách đá. Chú đưa được anh lên đây là giỏi lắm, trả công năm chục nghìn cũng đáng. Chiếc xe Min- khờ bốc hơi nghi ngút. Lái xe lấy chiếc lá ngoã to, hứng nước đổ hắt vào máy. Tiếng xèo xèo, chiếc xe như bốc cháy.

- Bác Nho ạ! Nể lắm mới chở bác lên mó nước. Xe em còn ngon thế này, chạy ba chuyến lên đây thành sắt vụn.

Đoạn đường đang thi công, đến Mó nước thì hẹp quá. Từ vách núi trở ra bờ vực, đường đã chỉ rộng hơn tấm mươi phân, hôm qua chiếc DT170 tí nữa nghiêng xuống vực. Chỗ này điều công nhân làm thủ công, dùng choòng đánh đá mở đường thôi. Ai kia như thằng Liên xóm Thượng? Nó dẫn người lên xin làm thuê à? Biết Quảng tìm mua gỗ Chò, Nho nhăn nhó. Chúng mày chỉ vớ vẩn. Gỗ ở đâu? Có mỗi cây Chò bị đổ huyện cho phép xã đem về xây dựng trụ sở. Với lại có bán chú mày làm sao đem ra. Không tin lên trên cổng trời mà xem, trâu đang kéo gỗ đấy.

Quảng lau mồ hội trán, thất vọng. Đây gọi là tai nạn nghề nghiệp. Vụ việc có thật nhưng không đúng như nội dung đơn tố cáo. Anh nhìn lên phía dốc cao, tiếng máy ủi âm vang ba bề, bốn bên vọng vào vách núi. Màu vàng của chiếc máy ủi lẫn vào trong bãi chuối rừng lá xanh biếc. Những bóng người đứng cheo leo trên vách tả li, đang dùng xà beng xả đất. Hay là làm bài phóng sự về mở đường lên núi? Có còn hơn không. Thấy Quảng chụp ảnh, Hà Nho sấn tới. Cậu là ai mà đến đây chụp ảnh. Quảng buồn rầu rút thẻ nhà báo, đưa cho anh ta. Tôi lên tìm hiểu về việc mở đường bản Gió. May quá gặp anh ở đây.

- Ôi! Cám ơn nhà báo. Có vất vả không? Đáng phục. Chúng tôi đang mở rộng tiến độ, làm thông buổi trưa để tranh thủ nắng. Anh ở lại với tôi nhé.

Chỉ có Liên là không hiểu. Nó giơ tay gãi đầu. Sao thằng buôn gỗ lại biến thành thằng nhà báo? Hỏng rồi Én ơi!

Chương 4

Bình minh nhóm lửa trên đỉnh núi Tam Sơn, hắt sang tận mặt sông bên này, làm nước sông dập dềnh váng đỏ. Chiếc thuyền nhỏ khua chèo lũm bũm sát mép bè.

- Lòng lợn, tiết canh đơ…ơ…ơi! Rượu thuốc say cả chấy đơ…ơi!

Nghe tiếng đàn ông rao khàn khàn, thấy đói thắt ruột, cô ả Đức chổng mông thổi lửa. Đồ quạ mổ! Nó không thèm mặc áo, chỉ mặc chiếc quần hoa. Hai con ếch trên ngực ả nhảy nhoàng nhoàng, muốn đâm vào bếp lửa. Đêm qua hai con ếch ấy cũng nhấp nhổm muốn nhảy xuống mặt mình. Ai dà! Thế là hết đời trai tân. Chỉ tiếc là rơi vào tay ả điếm. Tại lão Pháo cho mình uống rượu say lử rồi giao cho ả kia. Mình lơ mơ thấy ả cười hí hí, cố nhét bên vú vào miệng mình. Sao vú nó lại ngọt? Hay có sữa? Nó lột hết quần áo mình ra, vần như vần củi, cho đến lúc thân thể phát sốt, bụng dưới căng cứng, nó mới trèo lên, cưỡi mình như cưỡi ngựa. Lão Pháo vỗ tay cười ha hả.

- Cố lên! Cố lên! Thế là biết đời con trai nhá. Lần này con Đức làm hộ, lần sau bắt chước nó mà làm.

Lúc bè cặp bờ, lão Pháo đưa ả điếm xuống, mình đã thấy rờn rợn trước đôi mắt sâu đầy dâm đãng của ả. Vừa bước vào bè, ả giằng ngay bó rau muống trên tay mình.

- Để em làm cho!

- Chị cứ mặc tôi. Ra với ông Pháo đi.

- Ô…ô! Chị cơ à? Ờ thì chị. Lão Pháo chị quá biết rồi. Còn cậu hôm nay mới biết. Ra đây chị cho xem cái này.

Ả tốc áo, trơ trẽn giơ hai bầu vú to, kéo đầu mình áp vào đấy. Hai con ếch ộp trắng xanh chìa cái miệng đen sì tận mũi mình, ngộp thở. Mình giận dữ và xấu hổ. Lão Pháo sằng sặc.

- Thằng Học là trai tân, còn nhát lắm. Mày giúp nó biết thế nào là mùi đời nhé!

Dòng sông loang loáng ánh nắng vàng, chói mắt. Chiếc xà lan chở đầy cát, nước mấp mé mạn, sình sịch chạy xuôi. Sóng đánh làm chiếc bè nhún nhảy. Từ hôm qua chưa thấy chị Mận ra xem bè. Đóng cày mãi trên cùng, cách cảng gần cây số thế này, bao giờ mới đến lượt nhập kho. Trong vụng sông, bè nối đuôi nhau nằm san sát, dây cáp căng từ bè lên bờ song sóng những sợi dây đàn. Bầu đàn là vụng sông hình vòng cung, phím đàn là những chiếc bè dài thượt. Bao nhiêu là bè gỗ vuông vức, bè nứa, vầu xôm xốp, bè bương, tre song sóng. Bao cánh rừng về nằm ở đây. Những cánh rừng chết khô.

Những cánh rừng chết khô làm mình nhớ cánh rừng đại ngàn ở quê, nhớ bản Gió. Nhớ con đường đất khấp khểnh từng bậc đá như con trăn xám chạy ngoằn nghèo lên bản Dao. Nơi có tiếng của Mây tập hát  Tồ dung* giọng non nớt, trong veo vọng từ ngang núi xuống ven suối.

                        Hờ…ừ…

                        Người thương còn ở dưới núi

                        Cái nhớ đã bay lên rừng

                        Cánh chim chọn cành nào

                        Biết đậu ở cành nào

                        Em còn lẻ bạn

                        Anh còn một mình

                        Ta làm đôi chim

                        Về đậu chung cành

Chú thích* - Lập tỉnh: Lễ đặt tên cho con trai dân tộc Dao

                 -Tồ dung: Một điệu dân ca trữ tình của người Dao

Cả bản, chỉ mình Mây đi học trường nội trú huyện, bây giờ học lên trường nội trú tỉnh. Cả bản Gió mình Mây dám đi tìm học cái chữ. Cả La Sơn có mình Học dám lên núi tìm Mây. Con trai Mường lên bản Dao tìm người yêu mà không sợ dốc đá, không sợ trai bản Dao rình đánh. Chỉ sợ nhà Mây bắt rể, ở nhà còn mẹ già lấy ai trông nom. Yêu Mây, Học không sợ dốc núi cao, không sợ lội suối sâu, chỉ sợ ông Triệu không ưng cho con gái về làm dâu xóm Mường. Cạnh núi Voi còn hang Nun đấy với chuyện ngày xưa có đôi trai Mường gái Dao không lấy được nhau vì hai nhà cấm đoán, nên phải chui vào hang đá. Không tìm thấy lối ra đành ôm nhau khóc đến chết. Giờ có ôm nhau chết trong hang cũng không sợ, chỉ sợ Mây như cánh chim bay mãi về xuôi, không thích đậu chung cành với mình nữa. Chiều nào mình ngồi xem Mây thêu Xí mền⁽¹⁾ vừa dạy mình hát Hạo dụng^(*).

                                    Hờ…ừ…

                                    Người Dao em như con nai, con hoẵng

                                    Theo đám mây đi lang thang

                                    Qua bao nhiêu ngọn núi…

                                    Anh có biết mà chờ.

Mình bảo bây giờ bản Dao định canh định cư rồi. Chỉ có mình Mây thích lang thang theo đám mây trắng ngoài tỉnh thôi. Học cái chữ, cái nghề xong, Mây có bay về bản, có thương người trai Mường mắc tù, mắc tội? Mây nghiêm nghị bảo.

- Có lỗi, biết sửa làm người tốt thì Mây không chê đâu. Nhưng muốn làm rể nhà họ Triệu, anh Học phải đi làm kiếm tiền nộp cho nhà gái chứ. Phải có tiền ủ rượu nếp, ướp thịt chua… có đồng bạc trắng cho Mây đính bảy Trin⁽²⁾ đằng sau áo, mười Trin đằng trước ngực. Anh Học chịu khó làm có tiền nộp lễ, bố Triệu không bắt sang ở rể, mế anh mới không buồn. Bố cho Mây đi học rồi. Hai năm nữa học xong nghề y, Mây lại về bản ta thôi. Học à! Mây còn phải học thêu nhiều lắm đấy. Con gái Dao không biết thêu Lui^(*), thêu xí mền, không lấy chồng được đâu.

Thế mà ả quạ mổ kia, đồ trơ trẽn kia đã cướp cái trinh trắng của ta rồi. Ta có lỗi đã không giữ được cho Mây. Ghét ả Đức qúa. ả đang thoăn thoắt gới cơm, hai má đỏ lựng nhuộn lửa, hai con ếch trắng trên ngực cứ muốn nhảy vào bếp. Ta nhớ chiếc áo chàm dài tới gối của Mây có thêm viền chỉ đỏ ở ngực. Mỗi bên ngực áo lóng lánh năm đồng trinh bạc, sau những đồng bạc tròn là bộ ngực mới nhú ta chưa bao giờ dám nhìn thẳng vào. Thế mà ả kia lại ở trần trước mặt đàn ông giữa ban ngày. Làm sao ả không biết cái áo cần cho người con gái thế nào. Mây của ta phải hết đêm này, ngày nọ ngồi thêu từng mảnh Địa ton, thêu cho đủ mười mảnh Địa ton để khâu thành chiếc áo. Mây còn nói sẽ thêu cho ta chiếc Xí mền, bao giờ là rể nhà họ Triệu. Chiếc Xí mền thật đẹp có thêu hình Cầu kìa, tà áo trắng đỏ, thêu hình Sồng nhài vàng xanh. Mây sẽ thêu áo, váy cưới đẹp nhất bản với thật nhiều hoa văn. Mình có nhìn trộm đôi bắp chân mảnh mai của Mây nhịp nhịp bên hòn đá giữa suối, làm những hình chum thốt, chùn chụn, chùn cao in trên váy uốn lượn theo.

Cả bản nhìn ta như nhìn con khỉ hay ăn cắp ngô trên nương. Nếu không có vụ thằng Liên nhờ đi cướp lại bè gỗ, rồi đánh cán bộ kiểm lâm bị thương thì ta đã là một thằng trai Mường đàng hoàng. Cái đầu mình lúc đó như đầu bò thôi, cứ thấy mưa là kéo nhau chạy về bản. Hôm ấy thằng Liên rủ đi uống rượu thịt duí. Thằng này có tài chế biến thịt dúi, bằng cách ướp riềng mẻ, mắm tôm nấu lẫn với củ chuối rừng. Làm mồi uống rượu không biết say lúc nào. Tàn cuộc rượu nó bảo.

- Thằng Thắng bạn tao bị kiểm lâm thu mất bè nứa. Mẹ nó ốm, không có tiền mua thuốc. Mày có thấy ai cấm dân bản ta vào rừng chặt nứa, kiếm củi chưa? Phải đi đòi lại bè nứa cho thằng Thắng. Mày có đi giúp tao không?

- Kiểm lâm nó ác thế. Tao đi đòi bè với chúng mày.

Cán bộ kiểm lâm bảo dưới bè nứa có gỗ, nhưng lúc đó rượu trong người bừng bừng, mình không nghe được gì, chỉ nắm ngực áo cán bộ Khánh xoắn chặt. Mày làm cán bộ mà đi cướp bè nứa của dân bản à? Khánh chưa kịp gỡ tay ra, mình đã rút cây nín bè vụt vào mặt nó. Tao đánh cho mày biết con trai bản tao vất vả vì mế già ốm đau thế nào. Mế tao cũng già rồi, đang ở nhà kìa, nó bị bệnh tao cũng phải vào rừng thôi, không lấy tiền đâu mua gạo, muối? Mua thuốc uống?

Công an xã Minh đứng gần đấy, phó Chủ tịch Đạo gần đâý mình cũng không sợ. Thằng Liên chạy đâu mất, chỉ có mình với cán bộ Khánh. Cán bộ bị choáng, nó không đỡ được đòn của mình. Thấy một bên mắt của Khánh vỡ ra, lênh loáng máu, mình sợ quá tỉnh hẳn rượu. Bị quật xuống đất đau điếng, hoa cà, hoa cải nổ trong đầu. Mình cố giãy giụa, nhưng hai tay đã bị trói chặt.

Toà xử ba năm tù. Mế khóc ngất. Ôi thằng Học kia! Mày ngu dại quá, “ách giữa đàng quàng vào cổ”. Mày làm Mế chết mất thôi. Công an tống mình lên chiếc xe thùng bịt kín, giải về trại giam. Thằng Liên chạy theo giúi cho gói cơm nếp và nửa con gà luộc. Nó gào lên bên ngoài xe. “Mày chịu khó tù vài ngày Học nhé, rồi tao bảo chú Khả xin cho về nhà thôi”. Ngồi tù một tháng, rồi nửa năm, không thấy ai xin cho về nhà cả. Thằng Liên sao không phải ngồi tù, nó rủ mình đi cướp bè, đánh kiểm lâm cơ mà. Hay chú Khả nó xin cho thoát tội?

Những đêm đông trong tù còn dài hơn suối Hát. Cái lạnh buốt từ nền xi  măng thấm qua chiếc chiếu mỏng, cắn nhoi nhói vào da thịt. Chiếc chăn chiên không che kín thân, mình phải nằm cuộn như con bọ sên mà vẫn run bần bật. Rét và đói. Ước gì có bếp lửa rừng rực giữa nhà sàn và củ sắn vùi than bỏng tay. Cơn giận thằng Liên muốn vỡ tung đầu. Chúng nó phá rừng, tổ chức cướp bè, còn tội thì mình chịu. Đánh cán bộ Khánh là rượu đánh thôi. Chúng nó còn hứa láo rằng chú Khả sẽ xin cho  mình về nhà. Bọn người xấu này, ta về rồi sẽ tính sổ với chúng mày. Thằng Liên giờ này chắc đang cạy cửa ngủ thăm con gái nhà nào rồi. Nằm ôm con gái ấm nực lên còn gì. Mấy lần trước nó rủ đi cậy cửa, mình lắc đầu. Tục lệ người Dao thì người Dao làm thôi, người Mường ta làm không quen, ngượng lắm.

Điều may mắn trong tù đối với mình là được ra tổ tự giác. Công này là của cán bộ quản giáo Tốn, cũng là người đồng hương La Sơn. Hơn một năm bị nhốt trong buồng giam, thấy mình hiền lành, dễ bảo, ông Tốn xin cho ra tổ tự giác. Những kẻ từng ngồi tù đều biết nỗi sung sướng khi được ra tổ tự giác thế nào. Nghĩa là không còn phải nằm 24 giờ trong buồng giam kín, mong đến bữa cơm ít ỏi. Không phải chịu đựng mùi hôi thối từ thùng phân để cuối buồng giam. Mấy chục mạng cả ngày ỉa, đái chung vào chiếc thùng vệ sinh, mãi đến buổi sáng hôm sau mới được khiêng đi đổ. Không còn cả cảnh ngồi nặn chân nặn tay, đấm lưng hay quạt cho “đại ca” ngủ đến rã rời tay.

Tổ tự giác có mười người, thay nhau gánh nước đổ cho các buồng giam, xới cỏ, trồng rau quanh khu trại, phân phát cơm canh cho tù biệt giam. Sau này mình còn được theo cán bộ Tốn đi khóa cửa, kiểm tra các buồng giam. Sướng nhất là được ăn no, cải thiện bằng nắm rau má hay con ốc sên, con nhái béo mũm kiếm được. Ngày thăm nuôi, các phòng giam cũng bớt ra biếu xén mình, để bọn nó được mang diêm vào hút thuốc. Mình coi cán bộ Tốn như cha đẻ lần hai. Muốn tìm được cách trả ơn ông Tốn bằng những thứ sinh lợi ngay trong tù. Mỗi khi có bọn bị can mới vào, chúng chưa thành án nên chỉ tạm giam. Bọn này thường mang vào buồng giam những bộ quần áo đắt tiền, những đôi giày dép còn tốt. Ông Tốn có lần bảo mình.

- Thằng ranh này mới ra tự giác mà đã sinh chuyện. Chấm dứt ngay không tao tống lại vào buồng giam đấy.

Buồng giam phạm nữ ngay sau vườn rau của trại. Qua song sắt các ả thường léo nhéo gọi đám phạm nhân tổ tự giác mỗi khi họ làm cỏ, trồng rau. Bọn phạm nữ vú vê thô thiển áp vào song cửa, nói những lời tục tĩu. Số này thường vi phạm mọi nội quy bằng đủ số tội lặt vặt. Giấu kim chỉ, làm dao nhỏ bằng sắt tây để sửa sang móng tay và khi đánh cãi chửi nhau có thể rạch mặt nhau nữa. Buồng phạm nữ hay bị kiểm tra để thu lại những thứ đó. Có lần cán bộ Tốn và một quản giáo nữ cho thằng Học tự giác đi theo kiểm tra phòng tù nữ. Lần đầu tiên vào buồng phạm nhân nữ mình phát hoảng khi thấy họ chỉ mặc quần áo lót. Những cặp mắt rực lên khi nhìn thấy thân thể đàn ông sát kề. Chúng ngang nhiên nằm đè lên nhau, miệng rên rỉ.

- Mấy cô kia. Tôi xích chân lại bây giờ.

 Những giấc ngủ đã sâu hơn, quên hết nỗi hận chú cháu thằng Liên. Mình mơ thấy những con cá quất lừ đừ bơi trong khe đá dưới suối, nhớ mùi lá cơm nếp trên dốc Cun. Tiếng bìm bịp khắc khoải ở khe Voi.

Trên chuyến xe khách từ thị xã về huyện La Sơn, có một thằng thanh niên đầu húi cua, da xám nắng, ngồi co rúm ôm túi quần áo ở góc xe. Hắn cố không chạm vào hành khách xung quanh. Cánh cửa trại giam vừa khép lại sau lưng, hắn vẫn chưa tin thật rằng đã được ra tù. Thi thoảng hắn lấm lét nhìn về phía sau. Từ phía ấy bây giờ bỗng hiện ra bóng người công an đến bắt lại thì sao. Xe chạy được một lúc, hắn mới thở phào. Thò tay vào túi ngực, tờ giấy cho hắn quyền tự do công dân cồm cộm. Hắn đã cho tờ giấy vào túi nilon, gấp lại cẩn thận còn cài kim băng phía trên miệng túi.

- Đi đâu?

Tiếng hỏi làm hắn giật bắn, nhưng trước mặt là tay phụ xe đầu tóc lởm chởm.

- Dạ… cháu… em đi La Sơn.

- Trả tiền xe đi!

Hắn vội móc túi quần sau lôi ra nắm tiền, vuốt lại cho phẳng đưa bằng cả hai tay.

- Ba mươi nghìn. Đây mới có hai lăm nghìn.

Hắn toát mồ hôi vì lo lắng. Trong túi không còn đồng nào cả.

Đưa nốt đây, xin xỏ gì. Tao còn lạ gì bọn thanh niên chúng mày. Toàn đóng cửa bịch đi ăn mày.

- Em hết thật rồi.

Thực ra lúc ra trại, hắn được cấp ba mươi nghìn tiền xe đủ về đến huyện La Sơn. Lúc đi qua bến xe, hắn nhìn thấy tủ kính bán bánh mì, bèn quyết định mua bốn chiếc, hết hai nghìn, về làm quà cho mế.

 Thấy có mấy túi mì chính nhỏ giá nghìn rưỡi, hắn lại mua hai gói nữa. Mế được mấy thứ này, mừng lắm. Thế nên thiếu năm nghìn tiền vé xe.

- Nào trả nốt tiền đây.

- Hắn lộn hai túi quần ra. Hết thật rồi mà!

- Không đủ tiền thì xuống xe.

 Nghe tay phụ gắt gỏng, hắn nổi cáu.

- Có hai lăm nghìn thì đi hai lăm nghìn, sao lại đuổi tôi xuống xe?

 Tay phụ xuống nước.

- Được rồi, cho mày đi hai lăm nghìn. Đến đầu cầu Trắng xuống đi bộ.

Từ cầu Trắng về bản còn hai mươi cây số. Sợ gì không đi bộ.

- Này! Tôi trả nốt năm nghìn cho anh ấy. Người cùng huỵên mà khó tính quá. Người ta hết tiền mới phải xin chứ.

- Hừ! Lại có người làm từ thiện rồi. May cho ông tướng nhé.

Hắn ngạc nhiên nhìn sang hàng ghế bên, một con bé mới lớn mặt tròn xoe, ôm cặp sách.

- Cám ơn cô!

- Người cùng quê mà anh Học. Anh được về bản rồi à.

Con bé trông vừa quen vừa lạ. Chẳng nhớ nổi nó là con nhà ai.

- Em là Mây! Triệu Thị Mây ở bản Dao. Em đang học ngoài trường nội trú tỉnh.

Ôi chà! Cô Mây con ông Triệu gần cổng Trời. Lớn thế này rồi à! Hồi hắn ở nhà, có biết chuyện mẹ Mây bị đau bụng chết. Đi tù ba năm về nó đã thành con gái rồi. Nước mắt ứa ra, hắn lén lau bằng vạt tay áo. Ra xã hội gặp người cùng xã, cùng bản thấy tốt với nhau quá. Hắn muốn mọc cánh như chim bay ngay về bản.

Quãng đường về bản Gió còn hai người cùng leo dốc.

- Bản ta có gì mới không Mây?

- Năm ngoái em về nhiều cái mới lắm, đang mở đường về bản rồi. Chính phủ cho cái điện mặt trời, mỗi nhà được một bóng đèn sáng lắm. Có nhà mua được đài băng nghe rồi.

Mây líu lo như con sáo làm hắn vui vẻ trở lại.

- Tôi đi tù về, cô Mây không ghét à?

- Không ghét đâu. Trước kia anh Học hiền thế, tại anh Liên xui làm việc xấu thôi mà. Em cũng biết chuyện ấy rồi.

- Chắc chỉ có cô Mây hiểu cho tôi.

Hắn chia cho Mây hai chiếc bánh mỳ bảo đem về làm quà cho ông Triệu.

- Mai tôi xin tiền mế trả cho Mây nhé.

Người hiểu hắn như Mây, trong bản không nhiều. Chẳng mấy ai đến chơi với mế con hắn. Thằng tù về đấy, không tốt đâu. Trưởng công an Đạo gườm gườm nhìn hắn khi cầm tờ giấy mãn hạn tù.

- Về rồi à. Tu tỉnh làm ăn nhé. Láo nữa tao cho đi tù tiếp.

Ba tháng đầu mới về hắn trở thành kẻ lạ lẫm với xóm bản. Nương ngô, dốc đá hắn thường mơ thấy trong những đêm tù giờ gặp lại như đất Mường nào xa lắm. Hắn chỉ lên bản Dao thăm Mây. Có lần Mây còn rủ được hắn lên núi Quạ làm cỏ ngô. Ông Triệu suốt ngày uống rượu, chẳng biết hắn là ai. Điều đó làm hắn yên tâm. Hắn không muốn bố Mây biết mình là thằng đi tù về. Mây chưa nhận lời ai, tối đến cũng không có người nào cậy cửa ngủ thăm. Bản Dao cũng biết điều đó vì cô còn đi học nữa. Cả bản Dao có mình cô học nhiều thế, không theo tục lệ cũ được. Có chồng con rồi làm sao học thành cán bộ. Mây chỉ thương anh Học người bản dưới. Hiền lành thế mà bị thằng Liên lừa, phải đi tù. Học nói muốn xin đi bộ đội nhưng Chủ tịch xã không cho. Bộ đội không lấy thằng tù về. Thương Học, tuần trước Mây còn xuống nhà rào giúp anh cái vườn. Ngôi nhà sàn nhỏ già nua, xộc xệch như bà mế của Học. Thửa vườn cỏ mọc nhiều hơn chè, lốm đốm mấy mảnh rau khoai. Bọn lợn, dê thả rông vào phá phách tự do. Hàng rào nứa kín dần. Mây ra máng nước rửa tay, rón rén bước lên chín bậc cầu thang, lòng tưởng tượng ra những ngày sau đó bước chân của mình trở nên thân quen ở đây. Ngôi nhà đất của cô cũng xuềnh xòang thôi. Tại sao cha mình và bản Dao không làm nhà sàn? Mây cõng gùi về rồi, mế hấp háy con mắt. Con bé Dao nó thích mày đấy, nhưng nó còn đi xa, bay xa, mày không theo được đâu. Người Dao gả con gái đòi nộp lễ bạc trắng, không thì đi ở  rể một năm, nhà mình nghèo, mế lại già yếu rồi Học ạ. Trâu Mường ta cứ ăn cỏ Mường ta thôi.

Lòng hắn đã thương Mây. Dốc cao đến mấy cũng phải trèo lên bằng được. Mây bảo hắn đi làm kiếm tiền chờ cô học xong về bản. Hắn nghe lời, xuống bến Quân vác gỗ thuê. Lần này hắn lại gặp may, đang gồng mình vác gỗ thì có chị Mận thuê đi bè. Hắn lại thấy việc đi tù cũng là điều may. Cái uy của thằng tù với bọn bất trị còn lớn. Nếu không đi tù về, chắc gì hắn có công việc mỗi tháng kiếm được ba trăm nghìn. Chỉ cần hai năm, hắn sẽ cóp đủ tiền lễ cưới. Lúc đó Mây cũng đi học về rồi.

                                    ***

- Thằng Học chống cửa lều lên! Bố sư mày! Đêm qua biết thế nào là đàn bà rồi chứ? Tiếc đời hay sao mà ngồi thuỗn mặt ra? Còn con kia mặc áo vào không ngứa mắt quá. Đúng là nạ dòng vớ được trai tơ.  Đêm qua mấy lần con đĩ mò sang chỗ thằng Học nhưng thằng ấy không thích trò cưỡi nhau nữa, nên mày hậm hực, lạnh nhạt với ông chứ gì? Đã thế bố chỉ cho bó nứa rồi cút mẹ mày đi. Đám đũa với rế kia bố cho vào bếp. Mà cái nhà cô Mận đến hôm nay chưa thèm ra xem bè mảng thế nào. Cả trăm mũi bè xếp hàng chờ đợi thế kia, bao giờ giao xong để quay lại bến Quân? Đồ keo kiệt ấy có chịu thí cho mấy đứa thủ kho ít tiền, không thì chờ mục xương.

- Ông Pháo! Ăn cơm thôi!

Nó nấu cơm xong rồi cơ à? Con này làm nghề nằm ngửa ăn sẵn, nhưng nhanh nhẹn ra phết. Mỗi lần bè về, nó cơm nước, giặt giũ, hầu hạ ta còn hơn bố già.

- Nào, cơm thôi cả nhà ơi! Anh chàng người rừng có ăn cơm không? Chán quá! Trông thì rõ phong độ, thế mà chẳng biết gì khoản tình tang cả. Thế lão già có còn rượu không? Em mua tiết canh đấy, ăn tí cho lấy may! Lòng lợn hơi đắng, chắc con lợn này ăn nhiều rau khoai lang. Nhưng thôi, nhắm rượu tạm để em về trong xóm kiếm cho con gà.

Lão già hôm nay đoan trang thế? Lại quần dài áo đóng ngồi ăn cơm, không cởi trần như mọi khi? Biết rồi! Lão không muốn giơ cái thân già nhão nhoét ra so với thân hình chắc lẳn của thằng Học chứ gì. Đám đàn ông lạ thật, cứ hay mặc cảm về những điểm yếu của họ. Đừng tủi thân nữa lão già. Về khoản ấy lão còn khoẻ chán, chưa thằng thanh niên nào qua mặt được đâu. Nói thật nhé! Em làm nghề này kiếm ăn, đã lúc nào có cảm giác thích thú với đàn ông đâu, chỉ  mong nó làm xong cho nhanh còn lấy tiền. Thế mà lão làm cho em khoái đấy. Em đến với lão vì thế chứ không phải vì mấy bó nứa, cây gỗ lão dấm dúi cho đâu. Lão mua cho em chiếc xe đạp VINA mà kể công mãi. Giờ lại còn tỏ ra ghen với thằng Học. Nó biết gì mà ghen chứ, thậm chí lấy trinh nó xong, em mò sang rủ rê mấy lần còn bị nó đạp cho té ngửa. Chẳng phải lão bảo em giúp nó vào đời. Cái thằng ngơ ngáo đến tội. Lần đầu tiên em vớ được trai tân đấy, cũng thích! Mà nó có biết chài không nhỉ? Em còn mong nó chài em về trong rừng ở cho thanh thản, em chán nơi xô bồ bờ sông, bến nước này. Hết mầu mỡ rồi. Lão cứ ngẫm mà xem, cả cánh thợ bè lão đâu còn được tranh giành, ưu ái như mấy năm trước. Bây giờ về nằm mốc dái ra, hai, ba tháng chưa nhập được hàng. Tiền đâu mà bao gái? Cả bọn nhân viên cảng lúc nào có tý rượu bia vào mới rửng mỡ đến gọi em. Cho được trăm bạc thì cả mấy thằng chơi hội đồng, ê ẩm cả người. Chúng cứ giơ cái mác cán bộ ra chứ sống còn bẩn hơn bọn gái chúng em. Toàn ăn cắp, móc ngoặc cả đấy. Lúc em ngủ trên ấy, nghe bọn nó nói chuyện đánh tráo bao nhiêu xe gỗ từ 2m lên 4m… Tính chênh lệch cho bao nhiêu chủ bè từ gỗ 8 phân thành gỗ 10 phân. Có xe gỗ mà chúng nó tìm cách quay vòng nhập vào nhà máy đến ba lần. Có nhiều tiền thế mà còn chơi chịu không trả tiền ngay cho em.

Thôi! Tao không ăn nữa. Hai đứa ăn đi, rồi có thích nhau thì hạ cánh lều xuống. Tao lên tìm cô Mận, ứng thêm tiền ăn. Cung cách này còn nằm nát bè mới nhập được hàng. Bọn thủ kho là bọn đểu, chúng toàn tìm cớ găm con người ta lại để vòi ăn. Có mũi bè về không có hợp đồng, nó giam cho đến  lúc mục dây cốn, rồi phải bán đổ, bán tháo cho chúng. Thằng Học tí nữa kiểm tra xem dây nào đứt lạt thì buộc bịn lại nhé.

Bãi nguyên liệu cạnh cảng Đạo ngồn ngộn gỗ, tre, nứa. Cây thì còn tươi rói, cây sắp thành củi mục. Những khúc cây từ  sông lên, bê bết đất phù sa lẫn lộn. Màu đất hồng kia là phù sa sông Thao, mùa đất đen là phù sa sông Đà, màu đất nâu là phù sa sông Hát. Chiếc cần cẩu cao lênh khênh, cũng nhễ nhại mồ hôi. Nó cúi xuống, ngóc lên vất vả với những khối cây trói trong dây cáp, ròng ròng nước sông. Hai thằng máy cạp nhe hàm răng toang hoác chạy lồng lên từ đầu bãi đến cuối bãi, giận dữ ngoạm vào đống nguyên liệu, làm chúng gẫy răng rắc. Cây thu gom lại, những cánh rừng được vun lên thành đống to, nhỏ.

Bọn người đội nón trắng, mũ cối, tay ôm sổ, tay cầm thước kia đích thị là bọn nhận hàng. Bọn đáng ghét, nếu đánh được chúng mày tao đánh lâu rồi. Mỗi đứa vụt cho một cọc nín rồi ném xuống sông cho cá rỉa. Nhìn kìa! Mặt đứa nào cũng dửng dưng lạnh như đít ếch. Đám người đeo túi lếch thếch theo sau kia là bọn chủ bè, chủ hàng. Cô Mận kia rồi, cô cũng đi lẫn trong bọn lếch thếch, nhưng dễ nhận bởi hai bắp đùi chuối hột. Lúc nào cũng quần xắn quá gối, người thế là vất vả lắm.

- Cô Mận ơi! Cô Mận!

Ai léo nhéo đằng sau? Hay thằng Khiêm thủ kho gọi! Ôi! Lại là lão Pháo. Biết rồi! Xuống đây! Xuống đây! Tiền chứ gì! Hôm nay áo xống lịch sự thế? Cầm tạm hai trăm đã nhé. Tôi còn phải tìm tay Khiêm xem nó xếp bè mình vào hôm nào. Nếu không xong, cuối tháng mới vào cảng được. Ông buộc bịn lại bè cẩn thận, phòng còn nằm lại lâu. Mưa bão mà vỡ bè, tôi dìm ông xuống sông đấy.

Mẹ cha mấy con nhân viên kia, làm gì mà vênh mặt lên với tao. Lại vòi ăn chứ gì? Đã thế bà cho chúng mày nhịn, bà đem tiền đấm vào mồm sếp chúng mày cơ, xem chúng mày có dám chống lệnh sếp. Từ  sáng tới giờ bà còn chưa có hạt cơm, sợi bún nào trong bụng đây. Cứ chạy theo xin xỏ mãi, thằng Khiêm lần này đòi năm trăm nghìn, tuần sau bè vào cảng. Thằng mặt dầy bắt đầu lên nước đây. Cứ đợi khi nào nhiều hàng về là nó bắt chẹt người ta. Người ta đi gom hàng, chảy máu mắt ra còn được bao nhiêu, nó ngồi đây đòi mỗi bè năm trăm nghìn. Cả khúc sông kia bao nhiêu bè? Nó ăn dày quá. Có cống nộp cho ai thì cũng để bọn tao kiếm bát cháo chứ. Suốt dọc bờ sông, làm luật đút lót, thuế má bao nhiêu là tiền. Bây giờ còn quặn thắt ruột vì đói đây. Nắng hầm hập, khát đắng cổ. Bọn ăn chặt, bà mệt quá rồi. Tuần sau với cuối tháng chỉ chênh nhau hai chục ngày, bà trả lão Pháo hai mươi nghìn một ngày trông bè, còn rẻ chán ra. Việc gì phải nuôi béo chúng mày. Bà lên bến Quân gom hàng cho đỡ tức.

- Cậu Học ăn cơm chưa?

- Em mới ăn xong ạ!

- Tưởng chưa ăn thì lên đây ăn với chị. Tao đói sắp ngất đây.

- Cậu mang quần áo lên, về bến Quân với chị nhé.

Học mừng quýnh. Thế là được về rừng. Mới đó mà đã chục ngày xa bến Quân. Lão Pháo đang cười vang bè.

- Có tiền rồi! Cho con Đức hai chục này. Còn bó nứa, sẩm tối hãy chuyển lên bờ nhá.

Học lo lắng. Lão này chẳng giữ mồm giữ miệng, chị Mận đang đứng kia mà cứ gọi ả Đức như ở nhà.

- Mày về bến à? Lại mình tao trông bè, chán chết!

- Còn chị Đức đây!

- Con ấy đang giở chứng. Không khéo tao đuổi lên bờ.

Chiếc xe máy của chị Mận kêu rào rào, mệt mỏi. Một ngày nó cõng thân hình béo phì của chị chạy không biết bao nhiêu đường đất. Chị trao tay lái cho Học.

- Cậu chở chị tí. Đau nhừ cả người.

- Em không biết đi xe máy. Học lúng túng.

- Lại còn thế nữa. Chị rên rẩm như một mụ già. Hôm nào sẵn xe, tập đi nhé.

Gió thổi vù vù, tạt về phía sau mùi mồ hôi nồng nồng, béo ngậy của chị Mận. Học bỗng thấy thương xót người phụ nữ goá đang gù gù lái xe đằng trước. Chị cũng vất vả quá. Làm ra tiền chẳng sung sướng, dễ chịu đâu. Học chợt xấu hổ khi nghĩ rằng, đêm qua nếu được ôm chị Mận còn hơn ôm ả Đức trơ trẽn của lão Pháo. Nó rụt rè, hai tay ôm hờ vào sườn chị Mận. Sau lớp mỡ chảy xệ, một làn hơi nóng mê mẩn truyền qua tay, ngấm vào ngực, làm nó chuyếnh choáng như say rượu.

(còn tiếp)

Nguồn: Ma rừng. Tiểu thuyết của Phùng Phương Quý. NXB Công an nhân dân, 2017. Tác giả gửi www.trieuxuan.info