Chương 5

Tè…Té…te…ẹ…ẹ!

Tiếng gáy bắt đầu cao vút, sau giảm dần, những âm thanh cuối nghe thành ẹ, ẹ.

Quảng thức giấc nhờ tiếng ẹ, ẹ của con gà trống tre. Qua cửa sổ, anh nhìn thấy nó đậu nghênh ngang trên giàn mướp, bộ lộng trắng tinh, trên cánh có hai sọc đen như hiệp sĩ đeo kiếm. Lông đuôi dài, cong vút, chiếc mũ hoàng đế đỏ rực.

Mùi mướp hương thơm tận giường nằm. Tên hiệp sĩ rừng phát hiện có kẻ lạ mặt trong nhà, nên nghiêm nghị đảo mắt quan sát, rồi lại rướn cổ lên Tè…Té…te…ẹ…ẹ!

Không có tên lính gà nào hưởng ứng hiệu lệnh buổi sớm của Hoàng đế gà tre, cũng có thể bọn đàn ông xung quanh bị làm thịt hết rồi. Dưới sân mụ gà tre màu xám nhạt bé bằng nắm tay đang ra sức bới đất, cuống quít gọi con. Đàn con nhi nhít, lốm đốm những đụn mây trắng, xám chạy loăng quăng khắp bãi sân rộng.

Cô chủ quán thon thả trong chiếc váy ngủ hồng nhạt, hiện ra sặc sỡ sắc đẹp của nữ hoàng “Cờ-lô-ô-pác”.

- Anh dậy rồi à! Đêm qua sao uống say quá. May mà còn nhớ đường đến quán nhà em. Cả đêm không dám ngủ, chỉ sợ lỡ anh thế nào, em mang tội oan.

Quảng cố ngồi dậy, hai thái dương nhức và nặng trịch.

- Cám ơn Én! Đêm qua anh phải trốn ra khỏi bữa rượu của xã La Hiên. Chỉ kịp bảo cậu xe ôm cho về quán.

- Ừ! Xe ôm cõng anh vào tận trong nhà, bảo: “Cô Én ơi! Tôi trả chồng cho cô này”. Anh nhức đầu phải không? Men rượu lá uống không quen nhức đầu lắm. Uống cốc nước lá dong này sẽ hết thôi.

 Cốc nước màu xanh lờ lợ, nhạt hoét. Lẽ ra cô ta cho thêm tí đường.

- Đêm qua cô Én ngủ đâu? Quảng tò mò nhìn quanh khi thấy mình nằm trên chiếc giường duy nhất trong nhà.

-  Em ngủ chung giường với anh mà. Không biết à?

Có thực đêm qua mình được ngủ chung giường với người đẹp? Đầu giường quả thực có hai chiếc gối, chiếc nào cũng lõm ở giữa.

- Én liều thế? Lỡ ông Khả tóm được có phải chết cả hai không? Tình ngay lý gian.

- Đợt này ông Khả ít vào, chắc là chán rồi.

- Lại có loại đàn ông chán người đẹp như em, họa là quan hoạn.

- Em lợi dụng ông ta thôi, nhưng rồi ông Khả tự xấu hổ, không đến nữa. Rụng răng không ăn được thịt bò. Chỉ có anh Liên là muốn lấy em, nhưng lại sợ chú Khả. Chán lắm.

Hay thật! Mấy năm lăn lội thành phố, cô nàng vẫn giữ được bản chất thật thà của người miền núi.

- Anh Quảng ạ! Em xin được tờ báo có bài Hoa rừng lạc lối của anh, nhờ người đọc thấy giống chuyện của em quá. Dám viết chuyện đời tư của em lên báo, phải phạt uống rượu thôi.

- Anh chẳng xin phép Én rồi còn gì. Chuyện đó cần in báo cho người khác biết mà tránh chứ. Đừng giận nhé, còn phạt thế nào cũng được.

- Không giận đâu! Em tin anh mà.

- Cám ơn em! Hôm nay anh lên bản Gió xem họ làm cái dự án trồng chè núi đến đâu rồi. Khi nào xuống núi, sẽ thức một đêm nghe Én kể nốt chuyện thành phố nhé? Tiếc quá! Anh chỉ biết làm báo chứ không viết được văn, nếu không chuỵên của em thành tiểu thuyết rồi.

- Cứ nhớ trong lòng mình là được rồi anh ạ!

Én đã thay chiếc váy ngủ bằng bộ bà ba vài chàm cốt tông cũ như lần đầu Quảng nhìn thấy cô. Nhìn anh lúi húi rửa mặt bên máng nước, lòng khòng đến hay. Én ước gì mình có được người đàn ông như thế. Anh sống thật lòng, cởi mở, không chút giả rối. Bọn đàn ông tìm đến với cô, toàn những kẻ có quyền chức, tiền của, nhưng nói dối như cuội. Mon men đến giường Én, tên nào cũng nói những lời trên trời, nhưng chúng có coi cô là con người đâu.

Cô vớt con gà trong nồi cháo ra. Con gà mái tre này sắp đẻ, nó tinh khôn ngủ tận trên ngọn cây mận nhưng vẫn bị én tóm được. Cô muốn nấu cho Quảng nồi cháo ngải. Nắm rau ngải nhét trong bụng gà đã nát nhừ. Con gà lắc lư cái đầu trọc trên chiếc đĩa to, mắt nhắm tít, mỏ há ra như muốn hỏi tại sao lại làm thịt tôi? Tôi sắp đẻ cho cô chủ những quả trứng nhỏ màu trắng hồng, rồi ổ trứng lại nở ra một lũ gà con lít nhít như những đám mây nhỏ. Ồ! Mày hỏi nhà báo Quảng ấy! Tại sao anh ấy say rượu chứ? Én bẻ ngang cổ gà, xếp cùng hai cái chân. Cho anh Quảng nhắm rượu. Thịt gà ninh kỹ, tuốt bỏ xương, xé thịt nhỏ bỏ lại vào nồi. Phần xương sẽ thuộc về con vàng. Nồi cháo thơm ngậy mùi thịt gà, mùi thơm ngát của rau ngải cứu.

Quảng tỉnh hẳn, khoan khoái vươn vai. Bát cháo ngải nóng bỏng hai tay. Quang mỉm cười nghĩ mình được bát cháo y như Chí Phèo, chỉ khác đây là bát cháo gà và người phụ nữ cho cháo là một sơn nữ xinh đẹp.

Món cháo gà ngải cứu lấy lại sức khoẻ cho Quảng rất nhanh.

- Anh lên núi nhé! Cám ơn em.

- Người miền xuôi sao hay cám ơn thế! Quý anh thì em hầu hạ thôi mà.

Lúc này Quảng mới để ý đến đôi mắt của Én, đôi mắt phượng bây giờ  long lanh những ánh lửa kín đáo. Mặt anh nóng bừng, không biết vì chén rượu thuốc của Én cho lúc nãy hay bản tính con đực trỗi dậy. Anh cảm thấy tiếc vì người đẹp nằm cạnh cả đêm qua mà không biết gì.

- Én ơi! cho anh thơm một cái lấy may!

Quảng sán lại. Én đẩy ra. Đôi môi đỏ thắm mím chặt. Anh ấy đùa hay thật nhỉ?

-          Không! Anh không được thơm…

 Quảng thở hắt thất vọng. Én bước lại gần anh.

- Anh không được thơm… để em….

Cô ôm cổ anh. Một nụ hôn sâu, run rẩy và ẩm ướt.

- Anh đi nhé, lúc về nhớ ghé vào quán. Em lại nấu cháo rau ngải cho ăn.

- Còn mỗi con gà trống, định mổ nốt à? Quảng hỏi đùa.

- Với nhà báo, em không tiếc gì đâu. Anh hỏi nhà Quân gần chợ, nó chạy xe ôm đấy. Đường lên Gió cũng đỡ hơn trước rồi.

Chiếc ba lô nhẹ tênh. Bước chân cũng nhẹ tênh. Vị ngọt thơm tinh khiết của nụ hôn đọng ở khé miệng, tê tê đầu lưỡi. Nó có vị khác hẳn so những nụ hôn anh gặp trong đời. Dù vẻ đẹp kia đã bị hoen ố, tình cảm chân thành của cô gái miền rừng cũng đem lại cho Quảng những cảm xúc mới.

Bim! Bim! Bim! Tiếng còi xe máy vang ngay bên cạnh làm anh giật mình, tránh vội vào ven đường. Không có chiếc xe cả. Đang ngơ ngác nhìn lại đằng sau, thì tiếng còi xe lại chói gắt giục giã. “Bim bim! Bim bim!”. Thằng bố láo nào ngứa tay còi nhặng lên thế? Có tiếng trẻ con khàn khàn gọi. “Quân ơi! Quân ơi!”. Có lẽ đến nhà thằng Quân rồi. Bước vào ngôi nhà có bức tường bằng ván, Quảng giật mình vì có tiếng trẻ con gọi ngay trên đầu. Một con vẹt xanh đang cuống cuồng cặp chiếc mỏ khoằm vào nan lồng, vừa leo trèo vừa gọi. Một thanh niên khoảng ba mươi tuổi bước ra khệnh khạng hỏi:

- Ai đấy?

- Con vẹt nhà cậu vừa bóp còi xe à? Quảng tò mò hỏi lại.

- Ừ! Mỗi lần có khách, tôi đều bóp còi, nó bắt chước. Giống không?

- Giống quá! Làm tớ hai lần tránh đường nó đấy. Có đi xe không?

- Đi đâu?

- Tớ muốn lên bản Gió!

- Lên bản Gió đường dốc lắm. Phải năm chục nghìn.

- Năm chục cơ à! Đi luôn chứ?

- Không đắt đâu. Đi thì biết. Năm ngoái khách lên đến mó nước đã năm chục rồi. Từ mó nước vào Gió còn nửa đường nữa cơ.

Chiếc xe Min- khơ nổ máy một lúc rồi tiếng còi. Bim bim! Lên đường. Con vẹt cũng cuống quýt kêu trong lồng. Bim bim! Quảng một tay giữ mũ, một tay ôm chặt thắt lưng của Quân. Con đường mới mở rộng hơn nhưng gặp mưa, nhoe nhoét bùn đất, có đoạn tả luy sạt lở lấp gần kín mặt đường. Chiếc xe gầm gừ lên dốc, toàn bò số hai.

- Anh lên Gió làm gì? Quân quay đầu lại hỏi, làm Quảng thót tim.

- Hỏi thì hỏi chứ đừng quay đầu lại. Nguy hiểm lắm.

Quân cười khẩy. Bên trái là ta luy âm sâu hun hút. Bên kia là một ngọn núi khác. Con đường nằm vắt vẻo ở sườn núi bên này, nên ở giữa là thung lũng sâu hàng trăm mét. Xe mà lướt xuống đấy, có khác gì chim bay xuống suối vàng.

- Tớ lên Gió hỏi một số việc!

- Chẳng muốn nói thật thì thôi. Bản Gió có gì mà hỏi.

Một khe nước chảy từ ngang núi đá, người ta cắm một ống nứa làm máng nước ra sát mép đường. Chiếc xe máy dừng lại.

-          Tới mó nước rồi. Dừng lại cho xe nghỉ mát máy đã.

Quân nói vậy Quảng xà vào máng nước. Nước mát lạnh làm anh tỉnh ngủ. Lúc nãy ngồi sau xe, càng lên cao tai càng ù đặc, mắt cứ ríu lại, suýt buông tay ra khỏi thắt lưng người lái xe.

Phía cuối dốc có tiếng xe ì ì. Chiếc xe U-óat cũ kỹ hiện ra, còi xe pom pom hắt vào vách núi, dội ngược sang lòng thung rộng, truyền tuốt vào dãy núi xa.

- Dựng gọn xe máy vào đi!

Tài xế thò cổ ra quát. Quảng vội giúp Quân đẩy chiếc xe máy vào sát vách đá. Chiếc U-óat dừng lại cạnh mó nước. Có tiếng người reo lên:

- Ô! Nhà báo phải không?

Quảng ngoảnh lại, Giám đốc Hà Nho bước xuống xe, vừa cười vừa giơ tay về phía anh.

- Anh lặn lội vào đây làm gì thế này? Chắc không có vụ kiện chặt cây nào đấy chứ?

- Giám đốc cứ trêu tôi mãi. Đợt này vào xem đường xá các anh làm đến đâu rồi, lại nghe có cái dự án làm rừng phòng hộ bằng chè núi của ông Hà.

- A! Thế ra là có việc, nhưng sao anh không ghé công ty, tiện xe đi luôn, đi xe ôm vất vả lắm. Này Quân cầm tiền rồi xuống núi nhé, để anh đưa nhà báo vào Gió luôn. Cầm luôn không phải trả lại.

Quân nhét tờ một trăm nghìn vào túi. Thế ra mình vừa trở một ông nhà báo, mình chỉ lấy năm chục nghìn. Còn đây là tiền ông cho, cứ lấy thôi.

- Mai xuống núi, anh Quảng vào khách sạn sông Hát nghỉ đã nhé, chơi một ngày với em cho đỡ nhớ, một năm rồi còn gì.

Quảng ậm ừ không biết vâng dạ thế nào. Anh ái ngại vì kiểu xưng hô của Hà Nho, anh ấy hơn mình bốn, năm tuổi mà lúc nào cũng xưng em ngọt xớt. Năm ngoái sau vụ rình chụp ảnh xẻ gỗ Chò, Quảng được Nho đưa về khách sạn sông Hát nghỉ một ngày, một đêm. Hà Nho bảo các em tiếp viên toàn người dân tộc, vẫn còn “nai vàng ngơ ngác” lắm. Vậy mà đêm ngủ, mấy lần Quảng bị gõ cửa phòng. “Anh ơi! Có cần em vào ngủ chung cho ấm không?”.

Đoạn dốc lên cổng Trời thụt kinh khủng. Mưa mấy ngày liền, xe máy đi lại nhiều cày thành hai rãnh sâu, ngập đất bùn. Chiếc U-óat bị ngập nửa bánh xe, không đi nổi. Quảng lắc đầu. Gặp hạn rồi. Thấy Hà Nho mặt tỉnh như không. Cậu lái xe rón rén bước xuống, tay sách túi đồ sửa xe.

- Hai anh yên trí. Em cài cầu phụ vào là bay lên ngay.

Chiếc xe lại bò lên dốc, lắc lư trượt sang hai bên. Đầu Quảng va vào trần xe, đau điếng, nổ đom đóm mắt.

Ngang dốc có một bãi đất rộng. Chiếc xe cạp tự hành màu vàng đất nằm gục đầu mệt mỏi, dầu máy loang lổ khắp bãi cỏ như vệt máu của con thú bị thương.

- Đoạn này chưa xong tả luy âm, để nó nằm lại ứng chiến khi bị sạt lở. Chủ tịch xã đang giục thông đường để nó mổ trâu ăn mừng mà mình còn nhiều việc quá. Tay Hà hôm nay cũng họp dân trên này. Tí nữa gặp nhau cả đấy.

 Hà Nho oang oang trong xe, tay chỉ những đoạn đường còn đang làm dở dang vì trời mưa. 

Bên cạnh ngôi nhà sàn cột tròn của người Mường Hạt kiểm lâm mua lại trong bản, là ngôi nhà nhỏ lợp Pờ rô xi măng, bên ngoài treo tấm biển “Trạm gác rừng bản Gió”.  Hạt trưởng Hà từ trên cầu thang chạy xuống đón bạn.

- Có đem bia Hà Nội lên không?

- Hay thật! Đường sắp thông rồi, còn đòi uống bia. Các lão phải khao mới đúng chứ. Không có bia, nhưng có khách quí đây.

- Giới thiệu với anh đây là Hạt trưởng Hà, tuổi Ngựa, con người đầy tài chí. Còn đây là nhà báo Hồng Quảng, người giả vờ đi buôn măng để điều tra vụ án cây Chò đổ năm ngoái.

Quảng nhìn Hà, trán hói, mắt sáng, miệng cười cởi mở. Người này chơi được. Bàn tay rắn chắc bóp muốn bẹp tay Quảng.

- Nghe tiếng mãi hôm nay mới gặp mặt. Chịu ông thật, cứ như đặc công. Lần ấy anh em trong trạm cũng phát hiện ra anh, tưởng là dân buôn gỗ, đêm ấy phục đến sáng mà không thấy gỗ ra. Sau này lão Nho mới nói chuyện là bắt cóc anh ra thị trấn rồi.

Quảng phấn chấn. Thì ra việc mình vào năm ngoái cũng đánh động đến các vua rừng. Không sao! Có hiểu lầm mới thành anh em. Tôi lên Gió lần này với thiện ý tìm hiểu tính khả thi của dự án chè núi.

Hà vung tay, mắt sáng lên.

- Thế thì hay rồi. Hôm nay chúng tôi tổ chức họp dân để quán triệt cho bà con về lợi ích của dự án. Anh dự cùng nhé, có gì chưa ổn thì góp ý cho anh em. Tí nữa có đại diện của Uỷ ban huyện lên nữa.

- Nếu là ông Khả phó chủ tịch huyện thì tới trưa mới lên, thói quen của ông ấy tớ còn lạ gì.

Nho chép miệng, lắc đầu.

Ngay cạnh đó là bãi đất bằng phẳng rào kín và che bằng phên nứa. Những luống đất được vun cao, phía trên là những chiếc lá chè nằm theo hàng lối thẳng tắp. Dọc theo luống, cách quãng có một vòi nước tự động xoay tròn, Hà khoát tay:

- Đây là khu ươm chè giống. Toàn bộ mầm chè lấy từ những mắt cành cây chè cổ thụ trên núi Voi. Phải chuẩn bị lực lượng sẵn anh ạ. Nếu bà con dân tộc trong khu bảo tồn thông suốt dự án, bọn tôi sẽ cấp giống ngay. Quan trọng nhất là vốn, nếu tỉnh phê duyệt dự án thì có hơn hai tỷ đồng, còn không… anh em tôi tự mầy mò làm thí điểm đã.

- Anh định trồng chè vào diện tích nào?

- Tất cả diện tích đất trống, vườn nhà của bản Gió và sáu xã vùng đệm. Dự kiến khoảng một nghìn héc ta, làm trong mười năm. Anh thấy thế nào?

- Nhìn cục diện chung, dự án này đem lại thu nhập cao cho dân miền núi, với điều  kiện các anh phải tìm đầu ra cho cây chè và tìm cách thuyết phục mấy ông trên tỉnh tập trung ưu tiên cho dự án. Việc này cần làm ngay để lấy lòng tin trong dân, dằn dứ mãi thì chưa biết điều gì sẽ đến anh Hà ạ.

- Cám ơn anh! Tôi tin dân ở đây sẽ hết lòng với cây chè. Chỉ lo trên tỉnh “ngâm  cứu” lâu quá.

Bỗng Quảng quay lại.

- Nghe năm ngoái các anh đã phát hiện và phối hợp với công an phá một nương thuốc phiện.

- Vâng! Đúng ra là đất giáp ranh với tỉnh Hoà Bình.

- Tốt rồi! Đó là cái cớ để kêu ông ạ. Tôi có cái để viết rồi.

- Này! Sao anh lại treo biển là Trạm gác rừng. Trạm kiểm lâm chứ?

 Hà dang hai tay, nheo mắt hóm hỉnh.

- Đây là tạo cho dân ý thức về rừng anh ạ. Rừng này được bảo vệ nghiêm ngặt, cần phải gác, phải giữ. Còn trạm kiểm lâm hay kiểm soát lâm sản thì đang trong hiện trạng khai thác rồi. Ý tưởng mới của tôi đấy nhà báo ạ!

Dân bản đã lục tục kéo đến, phần lớn là phụ nữ. Màu trắng của váy, màu chàm đỏ của khăn, áo như một vườn hoa trải dưới sàn nhà. Hà mời mấy ông già bản lên ngồi ghế cùng rồi vào việc.

- Thưa bà con! Người Dao ta đã trồng cây chè núi hàng trăm năm nay, có những cây cổ thụ cao hơn cả nóc nhà rồi. Bây giờ, rừng của xã ta đã trở thành khu bảo tồn thiên nhiên. Như thế là bà con bảo vệ rừng nghiêm ngặt, không được khai thác. Bà con ta chủ yếu sống nhờ vào rừng, nay không được vào rừng nữa. Chúng tôi đã đề nghị với tỉnh cho triển khai dự án phát triển cây chè núi trên núi Voi.

- Bản Dao trồng nhiều chè núi lắm, chỉ dùng uống không hết, trồng nhiều biết làm gì?

 Một người đàn ông cất giọng hỏi, những người phụ nữ ồn ào theo. Họ lo lắng vì không được vào rừng. Hà giơ tay ra hiệu im lặng.

- Trồng chè núi vừa chống sạt lở rừng, vừa có tiền. Trên thị trường giá chè núi cao gấp ba chè thường, người miền xuôi lên tìm mua chè núi vì là chè sạch, lại tốt hơn chè thường, uống không xót ruột. Rừng nào còn đất trống, vườn nhà ai còn rộng sẽ trồng xen chè núi vào. Thành vùng chè rồi, sẽ mở một xưởng chế biến tại chỗ, tổ chức thu mua. Như vậy nhà nào trồng chè nhiều sẽ có tiền nhiều.

Mọi người vẫn chụm đầu vào bàn tán. Chè bán thì sẽ có tiền nhưng rừng nhiều thế trồng rừng phòng hộ làm gì. Hà cầu cứu đến già Hoa. Đêm qua anh phải thức đến khuya để giải thích cái lợi hại của rừng phòng hộ và cây chè núi cho ông già. Anh sốt ruột nhìn ông già đủng đỉnh châm lửa cái tẩu thuốc. Khi những sợi khói chui qua mũi bay ra ngoài, ông mới phủi quần đứng dậy, nhìn bao quát đám phụ nữ đang ngồi rúi vào góc nhà.

- Con Miến đứng dậy! Cho dân bản xem chiếc váy mới.

Cô gái có tên Miến khá xinh, lúng túng nhìn già bản, mặt đỏ bừng tay mâm mê những tua đỏ trên chiếc khăn đội đầu, vắt qua vai.

- Dân bản nhìn chiếc váy của con Miến đây. Nó mới may đấy, vết sáp in còn nguyên kia. Váy của con gái Dao đẹp không? Trên cùng là hình chun thóp, là hai bánh xe lăn hết núi này qua núi khác, như người Dao ta thời còn du canh du cư ấy. Hình chùn len kia là cái nương ngô ta gieo thẳng hàng. Hình chùn muôi kia là cây cối trồng trong vườn người bản ta. Còn hình gấp khúc chùn chụn này là những hàng cây trồng dưới chân núi giữ màu cho vườn, cho núi. Bỏ hình chùn chụn này đi có thành cái váy xí chùn không?

- Không được đâu! Không thành váy đẹp được.

 Tiếng phụ nữ nhao nhao nói. Già Hoa cười khà.

- Cái cách trồng chè núi làm rừng phòng hộ cũng thế, nó là hình chùn chụn trên váy con gái Dao, không có không được mà.

Quảng bật cười bởi cách giải thích của ông già bản.

- Thôi thế cũng được anh Hà ạ. Miễn là người dân hiểu được công việc mình định làm vì họ.

- Cám ơn anh! Đúng là có những việc của dân chỉ dân mới biết cách nói cho nhau hiểu, việc còn lại nhờ báo chí các anh tạo dư luận tốt cho. Hôm nay lẽ ra đại diện Uỷ ban huyện cũng tới dự, có lẽ bận gì đó…

Nho ghé tai Quảng.

- Mấy ông ở huyện tư tưởng địa phương cục bộ lắm. Anh có cách nào giúp lão Hà. Dự án vì dân thế mà có người xét nét, xoay ngược, xoay xuôi mãi đấy. Em thì ủng hộ Hà, nhưng chỉ là doanh nghiệp tư nhân, không dám đại ngôn.

Xe của Nho xuống đến mó nước thì gặp Khả. Chiếc xe Lada gầm thấp không thể vượt nổi quãng lầy, chịu phép nằm giữa đường. Phó Chủ tịch huyện cầm ô đứng bên đường, vẻ mặt đầy bực bội. Tài xế quần áo lấp láp, nhăn nhó đi quanh xe. Dưới rãnh sâu ngập bánh xe vứt đầy gỗ mục và đá tảng. Bên cạnh chiếc xe và người tài xế lấm láp, phó Chủ tịch im lặng, sạch bong, thậm chí đôi giày da đen không vương chút bùn đất nào. Thấy xe Nho xuống, tài xế Lada mừng cuống, Khả vẫn bất động như cây nấm đỏ, miệng hầm hừ.

- Bao nhiêu tiền của nhà nước ném vào đây, chắc trôi xuống khe núi hết rồi. Thế mà tuyên truyền om lên là thông tuyến.

Nho vội vàng bước về phía Khả.

- Khổ quá! Anh vào từ bao giờ ạ? Mấy hôm mưa trời xấu quá.

Khả vẫn im lặng, như đứa trẻ dỗi vì mất quà chợ.

- Báo cáo anh! Từ giờ đến tết dương lịch, đường sẽ rải đá, lại ngon nghẻ thôi ạ. Sao anh không bảo em đưa đi cùng. Đường này chỉ thằng Oát leo được thôi.

- Trên ấy họp dân có thành công không?

- Dạ cũng ổn ạ!

Trong lúc hai tài xế tìm cách thông đường, Nho tranh thủ báo cáo lại những điều tai nghe, mắt thấy về cuộc họp trên Gió. Khả khịt mũi.

- Làm thế nào được mà bàn. Rừng nguyên sinh còn mấy nghìn héc ta đấy lo mà giữ, cứ vẽ ra lắm trò. Các anh tưởng tiền nhà nước là lá rừng à. Chỉ có vài tỷ bạc cân đối mãi chưa xong, còn đâu mà chè núi với chè bãi.

- Em tưởng dự án xin ngân sách từ quỹ 661 chứ ạ?

- Cậu làm đường thì biết làm đường, hiểu gì mà 661 với 662… Quỹ nào thì cũng tiền nhà nứơc cả, cứ bày mãi ra.

Nho ngậm miệng. Không nên chọc vào chỗ bực dọc của ông Khả. Tại ông không được làm chủ dự án đấy thôi. Thấy Quảng bước xuống, Nho vội kéo lại giới thiệu với Khả.

- Báo cáo anh! Đây là nhà báo Quảng, lên theo dõi lấy tin ạ.

Khả giật mình, thằng cai lục lộ này sao bây giờ mới nói. Không khéo mình nói hớ hênh thì chết. Mấy tay nhà báo phức tạp lắm. Khả vội cụp ô bước tới bắt tay Quảng.

- Chào anh Quảng! Hồi đầu năm, đọc bài anh viết về những người mở đường lên Gió, hôm nay mới biết mặt. Tôi phục các anh đi sâu, đi sát với huỵên miền núi. Hôm nay lại lặn lội vào, thật không biết nói thế nào. Tôi bị kẹt ở đây, không đã dự cùng các anh rồi. Thay mặt bà con các dân tộc La Sơn, xin chân thành cám ơn anh!

Gầm rú một hồi, hai chiếc xe đã kéo nhau thoát khỏi vũng lầy.

Nhưng bây giờ xuống núi chỉ có xe Oát mới đi được. Nho mời Khả lên xe mình, về trước. Quảng ngồi ghế trước với tài xế. Ghế sau, bên trái là Hà Nho đang cố ép thân hình béo phì vào cửa xe, nhường chỗ cho khách. Bên này Khả ngồi dang chân chiếm gần hết chỗ.

- Anh Quảng về huyện nghỉ ngơi đã rồi hãy về toà soạn. Chẳng mấy khi. Còn vấn đề trồng chè vào rừng phòng hộ, ý kiến lãnh đạo huyện cũng chưa thống nhất, anh nghe qua rồi viết cho khách quan.

Xe qua xóm Thượng. Chỗ cửa rừng là chiếc quán nhỏ của Én. Có hai đôi mắt trong xe nhìn về phía quán. Trước sân, Én đứng hong tóc, chắc cô mới gội đầu. Liệu Én có linh tính Quảng đang ngồi trong xe của Nho? Chẳng lẽ mình về luôn. Én đang giơ tay vẫy. Chắc cô ấy biết  mình xuống núi. Bây giờ anh không thể xuống xe Én ạ. Bên cạnh anh còn có người tình già của em. Quảng quay đi. Khả thì nhổm người nhìn lại về phía quán. Con bé đứng phơi tóc. Cái cổ cao ba ngấn trắng ngần. Không hiểu sao thời gian này nó lạnh nhạn với mình. Khả bỗng xấu hổ. Tại mình cả thôi. Tâm lý phụ nữ là thế. Không thỏa mãn thì chán ngay, mà mình thì bất lực. Cứ đến lúc cô ấy hừng hực lên thì mình tiu ngỉu, không làm được chuỵên ấy. Khả nhói đau trong tim. Đời thằng đàn ông như thế thà chết còn hơn. Mới năm mươi tuổi, “trên bảo dưới không nghe”, không còn gì thất vọng hơn. Nếu có loại thuốc nào chữa bệnh này nhỉ? Chỉ cần mình yêu được én một lần thôi, bao nhiêu tiền cũng được. Khả cảm thấy bị thiệt thòi. Bao nhiêu phi vụ làm vì Én, cũng chỉ mong yêu được người đẹp, thế mà chẳng nên cơm cháo gì. Cô nàng và bọn đàn em tồn tại được ở cửa rừng là nhờ Khả. Sự gắn bó của cô với Khả đều từ lợi ích của hai bên. Nhưng xem ra, mình chẳng được gì.

Quảng ngả đầu trên ghế, lim dim nhớ lại đôi mắt trong veo, đôi môi ngọt mùi bạc hà của Én. Cơ hội đang đến với mình, nếu giữ lời hứa quay lại với Én. Nhưng còn hai ông thổ địa này? Biết ăn nói với họ ra sao, nhất là ông Khả. Lúc nãy hình như Én vẫy mình. Quảng thấy máu chạy râm ran từ thắt lưng lên ngực. Bông hoa rừng đã trở về với núi rừng. Anh nhớ câu nói của Én hôm kể chuyện đời mình: “Cái cây muốn sống phải có đất. Đất nào cũng được…”. Cách nghĩ đơn giản mộc mạc ấy giúp cô tồn tại nơi phố phường, dù mấy năm bị lừa vào nơi ô uế. Mánh khóe moi tiền đàn ông, họ dạy cô cũng “Vành ngoài bẩy chữ, vành trong tám nghề” như Tú Bà dạy Thuý Kiều nhưng Én không để lòng. Cô chỉ cần kiếm đủ tiền về với Mế, với bản làng. Thế mà vẻ đẹp và sự ngây thơ của cô đã thành bùa bả cuốn hút bọn đàn ông lắm tiền. Dù thế nào, Én vẫn là sen nở giữa bùn ao thôi.

Khả mời Quảng và Nho ăn cơm chiều ở nhà hàng Lá cọ. Cả thị trấn La Sơn có mỗi quán này phục vụ các món ăn đặc sản rừng.

- Chủ quán đâu! Có lợn lửng không? Lợn thật chứ không phải lửng nuôi trên xóm Thượng nhé.

Cô chủ quán béo quay cười bả lả. Gớm! Lạ gì tính quan anh, ai dám bán lợn giả. Các cháu nó đang làm thịt con lợn mười sáu cân, anh có cần kiểm tra không ạ?

- Chưa làm lông hả? Thế để nguyên nhé! Cho anh giới thiệu với khách.

Khả kéo Quảng ra sau quán. Một con lợn rừng nhỏ long đen đã mổ phanh, treo móc hàm trên cây cột tre. Khả vạch từng đám lông dài ra xem xét.

- Nhà báo để ý nhé! Lợn rừng khác lợn nhà ở chỗ mỗi lỗ chân lông mọc ra ba chiếc lông. Cứ thấy lông mục chùm ba thế này đích thị Trư Bát Giới đi Tây Trúc lấy kinh.

 Quảng thấy nể phục sự sành ăn của phó Chủ tịch huyện. Mình cũng nên thưởng thức một lần cho biết, kẻo sau này có ai hỏi còn biết mà nói. Cứ như lời Hạt truởng Hà thì rừng trong khu bảo tồn được bảo vệ nghiêm ngặt, từ cây cối đến động vật quí hiếm. Bọn lợn này ở đâu ra nhỉ?

Ba đĩa thịt lớn là ba món khác nhau. Luộc, nướng và nội tâm. Món tiết canh có giá nhất. Thịt lợn rừng khác hẳn lợn nhà, ngọt và giòn, chẳng có chút mỡ nào. Đặc sản rừng không nhắm với rượu nút lá chuối. Mở đầu là hai chai vang chát “Phờ-răng-se”. Tiếp theo là chai” Mạc- ten” vòng quanh thế giới. Bốn người ăn không hết mâm thịt bày ra. Quảng thấy thương hại cậu lái xe Lada giờ này chắc đang đánh vật trên núi. Khả mời Quảng miếng dưa hấu xanh đỏ cắt hình tam giác, rồi gọi thanh toán. Con bé nhân viên mặt non choẹt, tóc ngắn cũn cỡn cầm ra tờ hóa đơn. “Các bác hết tám trăm bảy mươi sáu nghìn ạ!”. Khả loay hoay mở cặp số. Con bé đặt lên bàn mấy tờ bạc xanh. Cháu gửi lại tiền ạ! Quảng ngơ ngác. Quan huỵên ở đây sướng thật, ăn quán xong còn được lì xì. Khả ngước mắt ngạc nhiên.

- Tiền gì thế này?

Con bé chưa kịp nói, Hà Nho đã cười hề hề.

- Xin phép anh! Hôm nay cho em được thanh toán ạ.

- Lúc nãy chú Nho đưa trước một triệu, đây là tiền thừa ạ!

Quá giỏi! Quảng thầm thán phục Giám đốc Hà Nho. Hình như tay nào làm doanh nghiệp đều giỏi trong ứng xử. Khả giơ tay che miệng, gẩy tăm tanh tách.

- Chú chỉ được cái… nhanh nhẹn. Toàn cầm đèn chạy trước ô tô. Lần sau cấm đấy! Mấy khi nhà báo vào công tác, huyện có trách nhiệm đón tiếp chứ.

Quay sang Quảng, Khả bắt tay thật chặt.

- Tôi bận quá! Đành phải chiều chú Nho. Chú ấy muốn đưa anh về khách sạn Sông Hát nghỉ ngơi. Ngày mai mời anh lên trụ sở ủy ban huyện, chúng tôi cung cấp thêm một số tư liệu. Huyện miền núi còn có nhiều khó khăn lắm, mong anh thông cảm. Có chút quà, gửi anh xăng xe dọc đường.

 Khả nhét ngay phong bì vào túi ngực Quảng, làm anh không kịp từ chối. Lúc về khách sạn, tắm giặt xong, giở chiếc phong bì ra, thấy góc trên in dòng chữ Công ty TNHH Hà Vân. Địa chỉ số 2 Thị trấn La Sơn. ĐT: 830719, Quảng bật cười. Tay này khôn mà không khéo. Thế mà dám xưng xưng là quà của Uỷ ban huyện. Tay Nho chịu khó chi thế, vì muốn tồn tại phải biết ăn chia. Lại nhớ năm ngoái vào Sông Hát, buổi tối Hà Nho rủ anh lên tầng hai đánh phỏm.

- Thôi! Ngại quá! Tôi kém môn này lắm.

Nho đưa cho anh hai triệu. Anh lên gặp gỡ anh em tí, toàn mấy ông bạn thân bên lâm nghiệp, phòng thuế thôi mà. Anh cứ chơi thua cho hết chỗ này hộ em.

Chơi thì chơi. Gặp gỡ các “đại ca” cấp huyện xem họ cờ bạc ra sao. Bốn năm ông mặc thường phục, mặt đỏ gay gắt, cười nói bạt mạng. Nho chỉ nói. “Đây là anh Quảng bạn ngoài tỉnh vào công tác”. Trận đầu Nho và Quảng “Chéo cánh”. Hoá ra các vị còn giỏi tính toán bài bạc hơn công việc. Chi ly, cẩn thận từng con bài nhặt lên, ném xuống. Ngồi tính nát nước bài đối phương xong mới quyết định ra quân gì. Tiền chơi mỗi ván cũng khá, “Hai –Bốn – Sáu. Cháy tám- ù mười”, tức là về nhì mất hai chục, về ba mất bốn chục, bét mất sáu chục, cháy bài mất tám chục, ai được ù, mỗi người mất một trăm nghìn, bị đối phương ăn quân nào phải chồng ngay mười nghìn. Quảng cầm hai triệu Nho đưa, chỗ này chịu được hai mươi ván ù. Chẳng tính toán gì anh đánh thả phanh, số tiền nhiều lúc sắp vợi đi quá nửa. Nhưng hôm ấy Quảng gặp vận đỏ, vừa đánh vừa ngủ gật đến hai giờ sáng, anh có một nắm tiền. Kiểm lại số hai triệu không hết mà còn dư hơn năm trăm nghìn. Cả hội kéo nhau đi ăn cháo gà. Nho lại tranh trả tiền. Quảng đút túi số tiền lẻ, coi đó là sản phẩm tối hôm ấy, còn trả Nho hai triệu.

- Trả tiền gốc lại cho anh nhé. Tôi hôm nay đỏ, số lãi này xin giữ lấy may.

Nho vội nhét tất cả số tiền vào ba lô của Quảng.

- Ối trời! Sao lại thế! Số này là của anh đấy. Em bảo anh chơi cho hết, mà vẫn còn thì là của anh. Cứ bảo không biết chơi phỏm, ai ngờ nhà báo giỏi thế. Anh giữ lại hộ em. Mai em khỏi phải gửi tiền đi đường cho anh.

Hôm sau, Nho cho xe đưa Quảng về toà soạn.

 Đêm nay hắn bắt mình ngồi chiếu bạc nữa thì chết. Chuồn thôi! Sẵn chiếc phong bì năm trăm nghìn này, mình quay lại chỗ Én, chắc cô ấy đang mong. Nghĩ đến Én lòng dạ Quảng lại nôn nao khó tả. Mở cửa nhìn xung quanh, không có ai anh len lén đi ra như tên trộm.

Dưới gốc đa già ở ngã ba phố huyện, hai người xe ôm đang chuyền tay chiếc điếu cày, tiếng điếu reo tanh tách, vang cả góc phố. Không có chiếc xe nào chạy trên đường.

- Này mấy anh! Có ai dám đi xóm Thượng bây giờ không?

- Xóm Thượng à? Đi đêm giá hơi cao đấy!

Cậu thanh niên trẻ hơn ngửa cổ phả khói, đưa mắt ước lượng xem ông khách nặng nhẹ thế nào. Cánh xe ôm trong núi cũng lạ, cứ dửng dưng như không, chẳng bù cho xe ôm ngoài tỉnh, thấy khách là tranh nhau rách cả áo. Quảng hỏi lại:

- Cậu lấy bao nhiêu?

- Năm chục!

- Đi! Cho cậu  thêm mười nghìn nữa.

Người nhiều tuổi hơn trố mắt. “Ô! Mày chúng mánh rồi Kiên ơi! Anh ơi! Mười nghìn ấy anh đưa trước cho em. Thằng Kiên hôm nay phải chi ăn đêm”.

- Thôi cứ chờ đấy, thích ăn gì thì ăn, tí nữa em về trả tiền, đi thôi sếp.

Đoạn phố ngắn với những bóng đèn sáng lùi lại phía sau. Chiếc xe Min- khờ ánh đèn vàng đục lẫn vào bóng núi đen thẫm phía trước.

- Sếp đi đêm thế này, chắc có việc…

- Ờ! Có việc quan trọng! Nhưng cậu cứ đi chầm chậm thôi, đường núi khó đi lắm.

- Em biết rồi. Mấy ông cai gỗ vào đây toàn đi đêm. Qua trạm 16, nếu chưa làm luật, anh vào làm luôn đi, mai ra cho dễ, nếu muốn tránh thì giấu mặt đi, mấy ông ở trạm tinh lắm. Anh trông lạ hoắc, họ phát hiện ra ngay. Chắc anh mới đánh trận đầu?

- Không! Trận thứ hai, cứ đi đoàng hoàng, không sợ!

Lần nào vào rừng, mình cũng bị nghi là quân buôn gỗ. Chẳng lẽ mặt mình trông giống lâm tặc lắm sao.

Quảng mong ở cửa rừng, Én vẫn chưa đi ngủ.

Chương 6

Gặp lại cái nhà rách trên bến Quân, mừng như gặp lại ngôi nhà sản của mình. Tay nhân viên của trạm chắc không ngủ ở đây buổi nào, nhà cửa bề bộn, bẩn thỉu. Mình tự cho là người bẩn thỉu, mà nó còn bẩn hơn. Mới có mấy tháng trông gỗ ở bến Quân, mà đã ra thân thiết thế này, chẳn bù cho ba năm ở tù.

Dòng sông đỏ ngầu, chảy băng băng. Nước mắt từ rừng đã chảy xuống sông thành màu đỏ. Cứ nhìn ra sông là mình nghĩ đến những xác người chết trôi. Bao nhiêu là cách chết. Chết trôi có vẻ thú vị, chết rồi mà còn thênh thang cho hồn, xác chu du suốt dọc sông. Có khi còn ra tới biển nếu chưa bị lũ cá rỉa hết thịt. Đã ai bị chết trôi mà được ra đến biển chưa? Cũng khó! Có nhiều kẻ thù của con người không muốn cho họ đi hết con đường đau khổ, lũ chim diều hâu, lũ quạ chẳng hạn. Chúng chẳng bám trên lưng trên bụng người ta, vừa cười khà khà vừa rỉa thịt. Bị rỉa thịt thì sợ quá. Cái xác sẽ như quả bóng xì hơi, không thể nổi trôi lênh đênh trên sông nữa mà chìm ngỉm ở đáy sông, vực đá nào đó.

- Nhận gỗ đi… ông cai con ơi!

Có tiếng người gọi dưới bến. Sóng nước róc rách đánh vào bờ theo đà của bè gỗ, giờ này tay Tấn còn ngủ đâu chưa ra. Một người trung niên, đầu húi cua đang loay hoay buộc bè vào hàng cọc bên bến. Chiếc áo may ô ba lỗ đỏ quạch, nhưng làn da trắng, không có vẻ dân sơn tràng.

- Cứ để đấy ! Lên uống nước, chờ một tí.

- Chờ đếch gì? Chú toàn uống rượu thay nước!

Ai mà giọng nói quen thế, giọng nói ấy làm mình nhớ tâm trạng những ngày trong tù. Tâm trạng hốt hoảng khi làm điều gì chưa tốt và bị quản giáo Tốn quát mắng “Làm ăn chẳng ra đếch gì”.

Chiếc bè nhỏ, chắc chỉ hai khối gỗ, mà toàn gỗ nhỏ. Người này mới đi rừng, chưa có kinh nghiệm. Phải chịu khó leo dốc, lội suối mới chọn được gỗ tốt. Loại gỗ kia chắc hạ ngay ven suối cho tiện kết bè, thả ra sông.

Người trung niên đã đến cạnh mình, hai bắp chân trắng lấm đất phù sa.

- Có thuốc tao xin điếu!

- Ô…Ô…Ô! Cán bộ Tốn, sao…

- Ơ! thằng Học! Sao mày ở đây.

- Cháu… Cháu làm ở đây mấy tháng rồi ạ!

Thế ra là cán bộ Tốn. Sao ông ấy bỏ công việc quản giáo về đây làm gì, chắc dính tội rồi. Nhìn kìa! Có vẻ như ông ấy ngượng khi gặp mình.

- Cháu chỉ có thuốc du lịch, cán bộ hút tạm.

- Cháu con đếch gì! Tao đã dặn rồi, ra trại là lại có quyền công dân. Bình đẳng cả, cứ cháu chắt mãi. Họ hàng gì với nhà mày.

Tốn giả vờ quát to. Rồi cười bả lả, vỗ vai thằng tù tự giác ngày nào.

- Tao cũng về vườn rồi, việc chẳng đâu vào đâu mà bị kỷ luật. Thôi! Sướng khổ có số cả, suy nghĩ làm đếch gì chóng già. Tao đưa con vợ hai gửi dưới Tân Hà, không dám đưa về quê, hai chị em nó xé xác nhau ra. Mày có nhớ con Luân ở phòng nữ không? Nó được ra trại rồi.

Mình còn lạ gì con Luân đầu gấu ở phòng nữ to phốp pháp, trắng nhễ nhại, mắt lúc nào cũng long lanh. Mình bị nó sờ chim một lần khi vào kiểm tra phòng nữ. Thế ra ông Tốn chết vì nó. Hôm nay ngồi với nhau trên đống gỗ trước sân, cả hai con người từng ở hai vị trí khác nhau đã thực sự bình đẳng. Thằng tù và người quản giáo cùng phì phèo điếu thuốc lá, mắt nhìn ra phía dòng sông. Mày biết không? Con Luân thích tao lắm. Tao xin nó ra đội tự giác như mày ấy. Nó cũng tội. Mười năm tù còn gì đời con gái. Mà tội lỗi có gì nặng đâu. Buôn bán hàng giả. Mẹ khỉ! Người còn có người giả nữa là hàng bán. Mày thấy không. Bao nhiêu là tiến sỹ, kỹ sư giả, cử nhân, cán bộ giả. Chẳng ai đi tù, bắt con đàn bà bán hàng giả vào tù. Tao cũng xác định rồi, đời có giá cả,  mất cái nọ được cái kia.

- Nhưng mà cháu…à em thấy anh về đi gỗ thế này, nó khó coi lắm. Em về không có việc đi gỗ đã đành. Anh xem có việc gì ở Uỷ ban xã…

- Lấy đếch đâu ra! Mày tưởng ngon lắm à! Mấy thằng ở nhà tuy trình độ “a bờ cờ” nhưng còn đứng xếp hàng chờ nhau kia kìa. Ai nó cần thằng công an tuột xích như tao. Thế ra mày cũng làm gỗ cho thằng Tấn à? Thế lại hay. Tao cũng tính mãi rồi. Đi làm thế này, tự do thoải mái, lại không phải tiếp xúc với người làng bản đỡ ngượng. Hôm nào nghỉ, vào nhà tao chơi, ngay gần chợ Xuân Hội ấy. Chị cả mày làm ruộng, nuôi dê. Chị mày bán hang khô ngoài chợ. Không giàu, cũng chẳng sợ đói.

- Anh đi rừng, chịu khó vào sâu trong núi mà tìm gỗ loại A, cũng công đi chặt, thả bè về, lấy gỗ tạp thế kia được bao nhiêu tiền.

- Đếch phải tội! Tao quanh quẩn ngoài suối, kiếm ít vốn đã. Rồi đi vào mua các vườn bồ đề, mỡ của dân, mang ra đây bán lại, ăn chênh lệch.

Chiếc xe Simson màu lá mạ phành phạch về bến. Tấn uống rượu ở đâu, còn say lử lả.

- A! Thằng em quay lại rồi hả? Bà Mận đâu? Thư gì? Cho tao á? Cái bà này tệ quá! Vào đến đây rồi không thăm hỏi xem nhân viên yếu, khoẻ thế nào, lại về ngay, lại còn thư từ, chỉ thị nữa. Tao biết rồi, bây giờ mua gỗ khó lắm. Đóng cửa rừng rồi, chỉ mua quanh quẩn trong nhà dân thôi, giá cả không còn “mềm” như trước nữa. Tính không khéo, về đến cảng nhà máy chả ở truồng cả lũ. Chú về rồi quét dọn lại nhà cửa mà nghỉ ngơi nhé. Từ mai hàng về dần dần, trông nom cho cẩn thận. Còn anh Tốn, hàng họ gì toàn gỗ vớ vẩn, định bán củi à? Anh em mới quen, tôi nói rồi, phải nể lẫn nhau. Chuyến nọ, chuyến kia, hả? Hai chuyến gỗ chuẩn, bố hãy dúi vào một chuyến gỗ tạp. Không thì anh em ta “gãy răng” hết. Anh tưởng bà Mận khờ lắm à? Mụ ấy chả lộn ngược bè gỗ lên mà kiểm tra ấy chứ.

- Chú mày thông cảm cho anh. Chỉ chuyến này nữa thôi. Chuyến sau hứa với chú toàn gỗ mỡ ngoại hạng. Anh em mình còn lâu dài mà, chú giúp đỡ anh. Anh không dám để chú thiệt.

- Tôi với anh, nhưng còn người khác. Thằng Học đây này, đệ tử ruột của bà Mận đấy, nó mà toe một câu là đứt, bố hiểu không?

- Chú đừng ngại! Ai chứ tôi với thằng Học đây quen biết lâu rồi, thân thiết quá ấy chứ!

- Sao? Ông trước kia đi tù cùng nó à?

- Thì cũng gần như thế. Thôi chú nhận hàng giúp, anh chiều nay sẵn xe máy đây, mời hai anh em lên nhà tớ uống rượu. Có mấy con vịt, ta làm tí tiết canh cho mát.

- Anh mời anh Tấn thôi! Em xin phép chị Mận, về nhà cho Mế ít tiền. Ba tháng nay chưa về nhà rồi.

Tấn nằm ngửa ra bãi gỗ, hai tay bắt chéo sau gáy.

- Tới nhà ông Tốn uống rượu, xong lấy xe máy của tao về cho oách.

- Tôi không biết đi xe máy.

- Đến nhà tao, lấy xe đạp mà về!

Tốn vuốt cái đầu cua nói như ra lệnh.

                                    **            *

Văn phòng Khu bảo tồn thiên nhiên La Sơn nằm vắt vẻo cạnh bờ sông Hát. Đây là nơi dòng sông chững lại quẩn vào ghềnh đá, tạo thành một vũng sâu, nước phẳng lặng, trong vắt, có thể nhìn thấy những con cá nhỏ như lá tre màu bạc đủng đỉnh bơi và đám ốc đá nằm rải rác dưới tít đáy nước. Bốn gian nhà xây trên nền cao hơn sân ba bậc lên xuống. Một đầu nhà là dòng sông, một đầu nhà là con đường lên xóm Thượng và kéo dài lên tận bản Gió.

Hạt trưởng là người thích bày biện một cách ngăn nắp. Trong phòng làm việc sách xếp ngồn ngộn xung quanh. Một chữ Đức bằng Hán Tự  màu vàng trên nền đỏ treo trên tường. “Chim Chích mà đậu cành tre/ Thập trên, tứ dưới, nhất đè chữ tâm” cứ thuộc lòng câu ca dao chiết tự ấy của các cụ là đọc được chữ Đức. Một khẩu hiệu chữ trắng trên nền xanh lá cây “Hồn Tổ quốc ẩn trong rừng sâu thẳm. Rừng suy tàn nhân loại suy vong”. Người ta nói ai hay chữ thường sống có tâm. Câu này đúng, nhưng cũng phải tuỳ người. Lắm kẻ rỗng tuếch trong đầu nhưng hay viết chữ  nhăng cuội để loè thiên hạ, loại này dễ nhận ra bởi chữ nghĩa nhặt nhạnh khắp nơi, treo loạn xạ, không có mục đích, trật tự gì. Còn Hà là người “thờ ” chữ. Mỗi chữ anh dùng, đều tâm huyết, kín đáo. Chữ và tâm đi cùng nhau, tạo ra ý nghĩa thực cho cuộc đời, mà người ta  gọi là Nhân Văn. Nó cũng thế hiện ở cách bày trí khung cảnh văn phòng, một ý tưởng theo luật phong thuỷ, một chút bay bổng của tâm hồn nghệ sỹ. Mấy cây Chò chỉ, chè San trồng trong vườn. Hàng cây kim giao trồng ở cổng. Cây trám đen cạnh cửa sổ. Hàng trúc quân tử cạnh giàn su su. Dù đã đào giếng khơi, một lối đi xuống sông được lát xi măng đá rộng rãi, thoáng mát, con sông rộng chưa đầy trăm mét lững lờ, ngồi câu cá cũng là một thú vui.

Hà đang đánh vật với tập tài liệu bằng tiếng Anh giới thiệu về những khu bảo tồn thiên nhiên ở Tây Ban Nha, một anh bạn vừa đi nước ngoài mang về tặng. Vốn ngoại ngữ bằng B làm anh vấp váp trong việc dịch tiếng Anh từ nguyên bản. Ra Chi cục nhờ anh em dịch thì xa qúa. Anh lần mò cùng cuốn Từ điển Anh – Việt, nặng như cục đá.

Chủ tịch xã Kiệt Sơn vừa ở đây ra về. Câu hỏi cửa miệng của anh ta là “Thế Hạt trưởng có cho xã em làm dự án chè núi không?”. Đã nói mãi rồi, phải làm điểm ở Bản Gió, rồi nhân ra các xã vùng đệm. Người dân sở tại nhìn ra lợi ích cho họ, là đòi làm bằng được.

- Anh duyệt cho Kiệt Sơn trồng chè nhé. Em đem biếu anh đàn dê béo núc ních.

- Cái thằng này! Định hối lộ cả tao à? Sau này dự án được duyệt, các xã ủng hộ việc trồng chè núi, tao còn thưởng cho ấy chứ. Thôi! Không ở lại ăn cơm thì về. Này! Tao xem lịch, mùng bẩy âm có sao tua rua, nhớ cho dân bản vào rừng tìm hạt dổi nhé, nhanh lên không bọn chồn, sóc nó ăn hết. Có bao nhiêu mang về đây Hạt mua hết. Nhớ không! Tao cho anh em nó ươm hạt dổi, trồng hai ven đường lên Gió. Sau này có mở du lịch sinh thái trên ấy, hàng cây dổi vừa đẹp, vừa cho quả. Ra tiền đấy.

Không riêng gì dự án trồng chè núi vào rừng phòng hộ, Hà còn phác thảo một kế hoạch xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên thành khu kinh tế, du lịch. Muốn giữ được rừng nguyên sinh, phải đảm bảo đời sống cho người dân. Nếu con đường sớm hoàn thành, điện lưới quốc gia về tới bản Gió, sẽ mở ra được nhiều tiềm năng mới. Chỉ riêng các hệ thống hang động trên núi đá vôi, hệ thống động, thực vật quí hiếm trong rừng nguyên sinh, sông, suối, khí hậu trong lành, nếu xã hội hóa được ngành du lịch sinh thái ở đây, dân bản Gió có cơ hội làm giàu mà không phải phá rừng. Chỉ tiếc những ý tưởng này chưa đến được với các nhà lãnh đạo có quyền quyết định cho sự tồn, vong khu bảo tồn. Anh cũng biết có kẻ chẳng muốn cho anh làm việc gì cả, cứ để nguyên thực trạng cũ. Con đường mở vào rừng chỉ tạo điều kiện cho những bọn đang thèm uống máu rừng. Nhiều tín hiệu nhằm vào anh, nhiều lời khuyên nhủ anh. Hãy an phận thủ thường, đừng làm loạn rừng lên với những ý tưởng điên rồ. Dân miền núi đói khổ, nhưng bao đời nay họ vẫn sống đấy thôi.

 Chiếc xe Min- khơ sầm sầm phi vào sân làm Hà dứt khỏi những suy nghĩ nặng nề. Chủ tịch xã Đinh Văn Thực cố đạp phanh, mà chiếc xe cứ lao thẳng vào giữa gian bếp, húc bừa vào những bó nứa xếp đống cạnh sân. Nứa nổ đôm đốp, tiếng máy rú ầm ầm. Thực thả chiếc xe đổ vật, giữ chiếc túi vải, nhảy ra ngoài.

- Hầy dà! Thằng xe này nó không chịu nghe mình điều khiển rồi!

Anh em trong Hạt cười ầm ĩ, xúm vào dựng chiếc xe dậy, Hà bước ra, không khỏi buồn cười vì chiếc xe máy lem luốc của chủ tịch xã. Chắc đường đã thông, Thực xuống xóm Thượng sửa xe để đi lại.

- Có xe đi họp huyện rồi, không còn phải đi nhờ xe Kiểm lâm nữa nhé. Liên hoan đi.

- Ô! Em xuống đón anh em lên Gió liên hoan đây. Chiều nay mổ trâu!

Hà ngạc nhiên, ông tướng này có việc gì nổi hứng giết trâu ăn mừng thế?

- Cúng lễ gì mà mổ trâu?

Thực thở hổn hển, cười không thành tiếng.

- Khao dân bản mà, mừng đường đã thông đến bản Gió, em ra huyện từ sớm đón Giám đốc Nho. Chiều nó cũng vào đấy!

- Sao? Mổ trâu thật à? Con trâu để nuôi, làm nhiều việc sao giết thịt?

- Ồ! Nhà có bốn con mà. Đã hứa với dân bản rồi, ngày nào có đường, thằng Thực mổ con trâu đực to nhất khao rượu cả bản Gió.

- Mời Hạt trưởng hay cả trạm?

- Mời tất chứ! Lên cả trạm đi anh Hà.

- Nói cho vui thế thôi! Tớ và hạt phó, lái xe, ba người. Còn ở lại trông bến. Đi cả, bọn thằng Liên nó biết, lại chẳng chặt gỗ thả sông ngay.

Thực loay hoay với chiếc xe, đạp  mãi máy không nổ. Anh nhờ đẩy xe lên dốc rồi thả xuống sân văn phòng, chiếc xe đang ngon trớn, khực lại, rồi ằng ặc như con thú bị chọc tiết, phun khói mù mịt. Thực giơ tay chào. “Nhớ chiều lên Gió nhé!”. Xe quay đầu, lao lên dốc. Một lúc sau tiếng máy vẫn còn phành phạch dọc con đường rẽ vào bãi Vắt.

                                         * **

Tiếng trồng hoà tiếng chiêng, thúc giục. Tùng! Cheng cheng! Tùng! Cheng cheng! Âm thanh cuồn cuộn như dòng lũ, nhưng không giống nhịp trống chiêng trong lễ hội múa mới của người Mường ta. Tiếng trống, chiêng người Mường thong thả chậm chạp hơn, hoà nhịp với dáng nghiêng ngả của người lên đồng, bắt nhịp giao hoà giữa thần thánh, tổ tiên với hiện tại.

Một ông thầy cả đội mũ đỏ đứng giữa. Sáu thầy trợ tế cũng áo dài mũ đen đi vòng quanh, tay phải lắc chiếc chuông theo nhịp âm thanh dồn dập. Ngồi trên chiếc chiếu giữa đám nhảy là một thanh niên trạc mười bảy tuổi, cũng áo dài, mũ đen viền tua đỏ. Hai người giữ chiếc mâm đồng che trên đầu cậu thanh niên, lửa từ những tờ giấy cháy đùng đùng giữa mâm.

Chen chúc trong đám người xem lễ. Mây kéo tay Học xán vào gần vòng nhảy.

- Họ đang đốt cấp sắc cho thằng Thạo đấy. Tên nó được viết vào tờ sớ, dâng lên ông tổ người Dao rồi. Chỉ có ông tổ và nó biết cái tên ấy thôi. Lúc nào lấy vợ, già chết đi, con cháu mới được khấn tên ấy.

- Người Mường anh không có lễ này, yêu Mây có sao không?

- Em không biết! Con trai người Dao, chưa làm lễ cấp sắc, chưa được lấy vợ đâu. Nhưng nếu anh về làm rể nhà họ Triệu, chắc bố đồng ý thôi. Mình là thanh niên tiến bộ, không đi ở rể nữa.

Học đứng sát vào gần Mây, hơi nóng từ thân thể con gái thấm qua lớp vải chàm, ngấm vào cánh tay thật dễ chịu. Chiều nay về đến nhà, đưa mế bọc tiền là Học lên động Chóc tìm Mây ngay. Cô đang nghỉ hè.

Mế dặn Học lúc đi.

- Hôm nay Chủ tịch Thực mổ trâu mừng đường mới, nó khao cả bản, mày có ra uống rượu không?

- Tôi còn lên bản Dao, không muốn uống rượu đâu!

Đi uống rượu thịt trâu cũng thích, nhưng trong bụng Học không muốn gặp trưởng công an Đạo. Nó hay gườm gườm nhìn Học vẻ doạ nạt. Với lại phải nhìn cái mặt thằng Liên chán lắm. Hồi mới đi tù về, Học đã định tìm Liên để giải quyết nợ cũ, Mây can ngăn.

- Cái gì không đẹp, anh Học quên đi. Bây giờ anh là người khác rồi. Biết cái đường nhiều gai nhọn, mình không đi qua nữa.

Nhưng thằng Liên còn khôn hơn, nó cắp nách một con lửng, xách theo can rượu đến nhà Học, gọi thêm mấy người bạn trong bản làm thịt lửng mừng Học trở về. Nó uống rượu say, rồi khóc tồ tồ.

- Tao không tốt với bạn rồi. Nhờ ông Khả xin cho mày về mà không được. Họ bảo chống người thi hành công vụ, tội to lắm, chứ không phải tao lừa dối bạn. Tao thề đấy. Nếu tao nói dối, con rựa chém vào tay tao như thế này.

Nó rút con rựa ra khỏi vỏ, chém vào khúc củi gỗ trên bếp. Học cũng rơm rớm nước mắt. Nó biết hỗi lỗi, mình cũng không giận nữa.

Nhưng hôm nay ở đám khao, thằng Liên nhìn Học với con mắt khác. Hay là nó thấy Học đi cùng Mây. Cả bản, cả xã có mỗi mình Mây đi học trường Y, con trai nào không thích. Thế mà thằng tù mới về lại tán mất, có tức không chứ.

Hạt trưởng Hà bưng bát rượu bằng hai tay, đi mời từng người già, người trung niên. Bà con có vui không? Thế là đường đã lên đến bản Gió. Chủ tịch Thực tốt quá, giữ lời hứa mổ trâu khao cả bản. Bà con nên nghe theo cán bộ xã, họ chỉ làm những việc tốt cho dân bản thôi,  mai kia dự án chè núi làm xong, Hạt kiểm lâm xin mổ thịt cả đàn dê khao dân bản.

Tiếng vỗ tay rầm rập. Thế thì mừng quá. Mong dự án làm cho nhanh để ăn canh thịt dê của cán bộ Hà. Nhưng Hạt có dê đâu cơ chứ? Bà con yên tâm, tôi đã bỏ tiền ra mua tám cặp dê, nhờ anh Trường ở bãi Vắt nuôi rồi. Dê lớn lên chia cho anh Trường một nửa, nếu dê đẻ con, lại chia đôi nữa. Lúc nào xong dự án có thịt dê ăn thôi. Ồ! Thế thì cũng còn lâu đấy.

Cán bộ Hà cầm bát rượu đứng trước mặt Mây và Học.

- Chào cô Mây! Bao giờ xong về làm y sĩ cho xã đấy! Hai năm nữa à? Có phải cậu Học, ngày trước say rượu đánh cán bộ Khánh không? Cứ nói đi, đừng xấu hổ. Anh biết chú ngoan từ hồi bé tẹo, lần ấy say rượu làm bậy thôi. Về bản cố gắng lao động nhé. Trong khu bảo tồn đang cần người hợp đồng giữ rừng đấy. Nếu em làm được lên chỗ anh đăng ký nhé.

Học đứng như cây chuối mới trồng, không nói gì. Mây giật tay áo Học, cuống quýt.

- Anh Học nhận lời với cán bộ đi, nhận lời đi.

 Hà vừa bước đi, đã thấy hai cái mặt đỏ của Liên và Thắng nhô ra.

- Mày đừng dại mà nghe lời ông Hà. Nó muốn đưa mày vào trong ấy để quản lý cho dễ thôi. Cũng chẳng khác đi tù mấy đâu. Cứ về bản theo bọn tao, nhiều việc lắm, kiếm ối tiền. Chú Khả tao sắp vào trong ấy thay ông Hà rồi, chẳng có dự án dự iếc gì đâu mà ngóng dài cổ cò.

Mây kéo Học sang chỗ bọn con gái đang túm tụm bên gốc cây cọ lùn. Cô không muốn Học phải nghe những lời của kẻ xấu. Hai thằng kia cười hô hố.

- Xem kìa! Con Mây sốt ruột muốn lôi thằng Học về ngủ thăm đấy. Học ơi! Bọn con gái đi học nhiều, trong bụng đầy chữ, không biết đẻ đâu.

Mây thấy bực mình. Sao tụi nó xấu bụng quá. Đã thế ta rủ anh Học về nhà ngủ thăm cho chúng mày sáng mắt ra. Tưởng dễ đến ngủ thăm lắm à? Mấy lần chúng mày cậy cửa, tao tha chém què tay đấy.

Học ngần ngại khi nghe ý định của Mây. Người Mường chưa quen ngủ thăm. Có bố Triệu ở nhà, anh ngại lắm.

- Bố em vào cuộc rượu, sáng mai cũng chưa biết đường về đâu.

Cửa đã cài then, chỉ còn cửa sổ nhỏ hiu hiu gió thổi. Học nằm cạnh Mây nín thở. Không biết phải làm gì đây. Mình đã biết mùi đàn bà, nhưng là do ả Đức cưỡng ép. Nghĩ đến cái đêm trên bè, Học giật mình, toát mồ hôi. Bàn tay Mây mát lạnh sờ vào trán Học.

- Anh Học ốm à?

- Không! Anh… không ốm!

Mây cười rúc rích. Ôi! Sợ quá toát cả mồ hôi. Em cũng sợ lắm, tim nhẩy như con sóc đây này. Cô cầm tay Học, đặt lên ngực trái mình. Học nóng bừng người, khi bàn tay chạm phải bên vú nhỏ. Đúng là Mây cũng hồi hộp, con sóc nhỏ dưới bàn tay Học đang chực nhảy ra khỏi lần vải áo.

- Anh Học chưa biết làm à?

- Làm gì hả Mây?

- Làm cho con gái có em bé ấy! Em cũng chưa biết gì đâu. Nhưng hôm nay… thử xem. Anh làm thử thôi, đừng có em bé. Có em bé không được đi học nữa đâu.

Học ôm choàng thân thể nhỏ bé của Mây, ghì chặt. Ừ! Mây còn phải đi học, đừng vội có em bé. Đêm nay mình ôm nhau thế này thôi, nói chuyện đến sáng nhé.

(còn tiếp)

Nguồn: Ma rừng. Tiểu thuyết của Phùng Phương Quý. NXB Công an nhân dân, 2017. Tác giả gửi www.trieuxuan.info