(31-12-1928/ 03-07-2013)

Tên khai sinh: Bùi Quang Đoài, quê quán: thôn Di Luân – xứ Ròn, xã Quảng Tùng, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Sinh ngày 31 tháng 12 năm 1928 trong một gia đình Nho học có truyền thống yêu nước chống ngoại xâm. Cha của ông là cụ Bùi Quang Cư hoạt động cứu nước bị Pháp bắt giam ở Khám Lớn Sài Gòn rồi “đuổi về nguyên quán” Di Luân, Quảng Bình. Mẹ ông là người gốc Huế lại là cháu của Đoàn Trưng, thủ lĩnh nhóm Đông Sơn Thi tửu hội khởi nghĩa chống Tự Đức, còn gọi là “Giặc Chày vôi”.

Bùi Quang Đoài đi bộ đội tháng 10/1945 tại Huế, chi đội Trần Cao Vân (sau này là E101). Năm 1946 Nam tiến, tháng 6/1946 học trường Võ bị Lục quân Trung học Quảng Ngãi khóa I. Từ 1947, công tác ở chiến trường quân khu V (cũ). Hè 1947 - 1948 dạy quân sự trường THPT Lê Khiết tỉnh Quảng Ngãi, trường Tư pháp Liên khu 5, dạy trường Trung học Bình dân Quân sự Liên khu 5 (1948 - 1950)([1]), Phòng Chính trị Bộ Tư lệnh Liên khu V (1948). Bệnh binh xuất ngũ 1951. Ra Liên khu IV dạy học trường Trung học Lê Ninh, Mặt trận Liên Việt, Hà Tĩnh[2]. Học Dự bị Đại học và Đại học Sư phạm Văn học từ 1952 đến 1956. Dạy Đại học Sư phạm một thời gian ngắn rồi chuyển về công tác  Tùy viên Văn hóa Bộ giáo dục đến năm 1963, chuyên viên thẩm định các tác phẩm Văn – Sử nhà xuất bản Khoa học Xã hội đến năm 1971 rồi chuyển sang Hội Nhà văn Việt Nam chuyên viết Tiểu thuyết Lịch sử…

Năm 1957 thành lập Hội Nhà văn Việt Nam, Thái Vũ là một trong những nhà văn đầu tiên sáng lập Hội với tư cách là nhà thơ. Ông làm thơ cũng như sáng tác nhạc không phải để trở thành “nhạc sĩ” hay “nhà thơ”, lấy tên Mộc Quang Đoài, tên chiết tự từ Bùi Quang Đoài. Bút danh Thái Vũ được hai cụ Trần Huy Liệu và Hoa Bằng Trần Thúc Trâm đặt cho. Ngoài ra còn có bút danh Nhiên Vũ, Vũ Hùng Nam, Chuyết Bùi Quang.

- Từ trần ngày 03-07-2013 tại TP. Hồ Chí Minh.

TÁC PHẨM CHÍNH

1. "Đường vô Huế”- ký, NXB Thuận Hóa -1972.

2. Tiểu thuyết lịch sử: "Cờ nghĩa Ba Đình”- NXB QĐND (2 tập - 1100 trang), 1976, 1981; NXB Thanh Hóa in lần thứ ba, tư; 1986-2000.

3. "Xứ Ròn-Di Luân, thời gian và lịch sử”, NXB Thuận Hóa.

4. "Tuổi xanh Nguyễn Đình Chiểu”

5. "Biến động - Giặc Chày Vôi”- NXB Thuận Hóa, 1984; 1996 

6. "Huế 1885”(NXB Thuận Hóa, 1996, tái bản 2002),

7. "Những ngày Cần Vương”- NXB Thuận Hóa (1200 trang), 1990

8. "Trần Hưng Đạo - Thế trận những dòng sông” (300 trang), NXB QĐND, 1988, 1999; NXB Thanh Niên, 2003

9. "Tình sử Mỵ Châu” - NXB Trẻ, (300 trang), 1988, 1999,  NXB Thanh Niên, 2003

10. Thành Thái - "người điên" đầu thế kỷ XX - NXB Thuận Hóa, 1954, 2000.

11. Những Chiếc Lá Thời Gian (Tuyển tập Thái Vũ), NXB Thanh Hóa, 2004

12. Hồi ức “Giọt nước thời gian”.

_____

[1]: Trường THBD Quân sự do đại diện Trung ương Đảng và Chính phủ  Đồng chí Phạm Văn Đồng phụ trách các tỉnh phía nam Trung Bộ, làm Hiệu trưởng danh dự cùng lúc với trường THBD miền Nam. Trường THBDQuân sự có 2 lớp, lớp cao tuổi cấp Tiểu đoàn, Trung Đoàn về học (như bổ túc văn hóa, tôi dạy lớp này), có học viên đặc biệt là Chính ủy Võ Toàn, sau đồi tên là Võ Chí Công, Chủ  tịch nước CHXHCN Việt Nam.

[2]: Trường Trung học  Lê Ninh, tức tên ông ấm Ninh, ở Trung Lễ, Thái Yên, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh hi sinh trong phong trào Cần vương chống Pháp, thời vua Hàm Nghi.