Sinh ngày 20-7-1954, tại Quảng Nam; cử nhân kinh tế, lý luận chính trị cao cấp; là ủy viên Trung ương Đảng khóa X, XI, XII; ủy viên Bộ Chính trị khóa XI, XII; đại biểu Quốc hội khóa XI, XIII.

Đảm nhiệm các chức vụ ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam; phó chủ tịch rồi phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Quảng Nam; phó bí thư Tỉnh ủy, chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam; phó tổng Thanh tra Chính phủ; phó chủ nhiệm thường trực Văn phòng Chính phủ; bộ trưởng - chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; phó bí thư Ban cán sự Đảng Chính phủ, phó thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2011 - 2016.

Tốt nghiệp Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, ông làm cán bộ Ban Quản lý kinh tế Quảng Nam - Đà Nẵng, sau đó làm Chánh Văn phòng UBND tỉnh này.

Học xong quản lý hành chính nhà nước tại Học viên Hành chính Quốc gia, ông về làm Giám đốc Sở Du lịch, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Thời gian này, ông tiếp tục học quản lý kinh tế tại Đại học Quốc gia Singapore.

Giai đoạn 1997-2009, ông Phúc làm Phó Chủ tịch kiêm trưởng ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Quảng Nam rồi Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam hai nhiệm kỳ 1999-2004 và 2004-2009.

Tháng 3/2006 đến 5/2006, ông làm Phó tổng Thanh tra Chính phủ. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 10, ông được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng.

Hơn một năm từ tháng 6/2006 đến tháng 8/2007, ông là ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, ủy viên Ủy ban Kinh tế - Ngân sách khóa 11.

Ông làm Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Tổ trưởng Tổ công tác chuyên trách cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng từ tháng 8/2007 đến năm 2011. Đại hội Đảng lần thứ 11, ông được Ban chấp hành Trung ương bầu vào Bộ Chính trị.

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 13 năm 2011, ông được phê chuẩn làm Phó Thủ tướng.