(1911-2004)

Nobel Văn chương năm 1980

Được coi là một trong những nhà thơ Ba Lan vĩ đại nhất. Một số người còn gọi ông là người viết sử của châu Âu thế kỷ XX.

Sống qua hai thế kỷ, đã từng nhiều năm ở Pháp, Mỹ và cuối đời lại trở về với đất nước Ba Lan, trải nghiệm sâu sắc tất cả những thăng trầm của thời cuộc, Cz. Miłosz đã để lại một khối lượng đồ sộ các tác phẩm thơ, tiểu thuyết, tiểu luận và dịch thuật.

Là một trí thức được đào tạo bài bản về văn học và triết học, ông là người nhìn thầy rất rõ những mặt đối lập của cuộc sống hằng ngày, giữa sự sống và cái chết, giữa thật và giả. Thấu hiểu sự phức tạp của thế giới mà chúng ta đang sống, thấu hiểu từng nỗi đau, từng niềm vui của mỗi cá nhân cũng như của cả nhân quần, với nhiệt huyết cháy bỏng, với cốt cách không bao giờ chịu khuất phục, ông luôn bằng mọi cách đấu tranh để con người nhận ra và không được phép thờ ơ, vô cảm, lặng câm trước những bất công và đau đớn. Trong diễn từ Nobel của mình, ông viết: "Mọi nghệ thuật chẳng là gì so với hành động. Tuy nhiên, chỉ nhờ phép gián cách, chỉ bằng cách bay lượn trên cao, ta mới khái quát được thực tại mà vẫn giữ được nó nguyên vẹn trong toàn bộ mắc míu của nó với cái thiện và cái ác, với tuyệt vọng và hy vọng".

Là người luôn hướng tới sự hoàn thiện của nghệ thuật, hướng tới sự cách tân của thi ca, thơ ông thật sự rất đa dạng về phong cách, chứa đựng nhiều phá cách và nghịch lý. Với cấu trúc đa âm điệu, thơ ông lúc đậm chất bi thương, lúc bừng bừng phẫn nộ, lúc khinh miệt, khi giễu cợt mỉa mai, lúc trừu tượng, lúc lại vô cùng cụ thể. Nhiều hình ảnh trong thơ ông hiện lên hết sức bất ngờ. Song, dù với phong cách diễn đạt thế nào đi chăng nữa thì thơ Cz. Miłosz đúng như ông tự nhận luôn bày tỏ niềm ước mong hoà bình và công lý.